Aşağıda Türkiye fiziki haritası verilmiştir

  1. Aşağıda Türkiye fiziki haritası verilmiştir.
    Bu haritadan ülkemizin yer şekilleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
    A) Dağların kuzey-güney yönünde uzandığına
    B) Doğudan batıya gidildikçe yükseltinin arttığına
    C) İç Anadolu’da platoların geniş alan kapladığına
    D) Marmara kıyılarında yükseltinin oldukça fazla olduğuna
  2. Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemiz; göl, akarsu gibi su kaynaklarına sahiptir. Van Gölü, Abant, Yedigöller, Tuz Gölü, Beyşehir Gölü gibi göllerimizden turistik amaçlarla da yararlanılmaktadır. Su kaynaklarında enerji üretimi, ulaşım, spor, sulama gibi faaliyetler yapılır. Özellikle ılıman olan yerlerde ulaşım ağı gelişeceği için sanayi, ticaret, turizm, hizmet gibi sektörler de gelişir.
    Verilen bilgilerde ülkemizin su kaynaklarının aşağıdakilerden hangisi üzerindeki etkisine değinilmiştir?
    A) İklim özelliklerine
    B) Ekonomik faaliyetlere
    C) Yer altı kaynaklarına
    D) Bitki örtüsüne
  3. Elvin, sosyal bilgiler sınavında öğretmenin sorduğu soruları aşağıdaki gibi işaretlemiştir.
    | | Bilgiler | D | Y |
    |:—:|:—|:—:|:—:expressionless:
    | 1 | Ülkemizde yükseltisi az, düzlük alanlarda yol yapımı masraflı olduğu için ulaşım ağı yeterli değildir. | | X |
    | 2 | Ülkemizde dağların yoğun olduğu yerlerde yükselti fazladır ve arazi yapısı da engebelidir. | checkmark | |
    | 3 | Ülkemizde platoların en geniş yer kapladığı alan, İç Anadolu’dur. | checkmark | |
    | 4 | Ege Denizi kıyılarında dağlar kıyıya paralel uzandığı için girinti, çıkıntı, koy ve körfez azdır. | | X |
    NOT: Her soru 25 puandır.
    Elvin’in işaretlemelerine bakarak sınavdan kaç puan aldığı hangi seçenekte verilmiştir?
    A) 25
    B) 50
    C) 75
    D) 100

6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Türkiye’nin Yer Şekilleri ve Su Kaynakları


6. Soru Çözümü: Türkiye Fiziki Haritası ve Yer Şekilleri

:light_bulb: KULLANILAN KURAL: Fiziki haritalarda yeryüzü şekilleri (dağ, plato, ova) ve yükselti basamakları renk tonlarıyla gösterilir. Harita üzerinde yer alan coğrafi isimler o bölgedeki hâkim yeryüzü şekillerini doğrudan tanıtır.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

  • A) Dağların kuzey-güney yönünde uzandığına: Yanlış. Türkiye’de dağ sıraları (Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar) genel olarak doğu-batı doğrultusunda uzanır.
  • B) Doğudan batıya gidildikçe yükseltinin arttığına: Yanlış. Türkiye’de yükselti batıdan doğuya gidildikçe artar; doğudan batıya gidildikçe azalır (renkler kahverengiden yeşile döner).
  • C) İç Anadolu’da platoların geniş alan kapladığına: Doğru. Harita incelendiğinde İç Anadolu Bölgesi’nde Haymana, Cihanbeyli, Bozok ve Obruk platolarının geniş bir alanı kapladığı açıkça görülmektedir.
  • D) Marmara kıyılarında yükseltinin oldukça fazla olduğuna: Yanlış. Marmara kıyıları fiziki haritada yeşil renkle gösterilir; bu da yükseltinin az (0–500 metre arası) olduğunu ifade eder.

:white_check_mark: CEVAP: C) İç Anadolu’da platoların geniş alan kapladığına


7. Soru Çözümü: Su Kaynaklarının İnsan Faaliyetlerine Etkisi

:light_bulb: KULLANILAN KURAL: Akarsu, göl ve deniz gibi su kaynakları; tarımda sulama, hidroelektrik enerji üretimi, balıkçılık, ulaşım ve turizm gibi doğrudan gelir getirici üretim ve hizmet kollarını besler.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Metinde göllerin turizm amaçlı kullanımı, enerji üretimi, sulama, sanayi, ticaret ve ulaşım gibi sektörlerin gelişimi anlatılmaktadır. Bu alanların tamamı insanların geçimini sağladığı ve gelir elde ettiği üretim faaliyetleridir.

  • A) İklim özelliklerinden ziyade suyun kullanım alanları vurgulanmıştır.
  • B) Doğru. Turizm, sanayi, enerji üretimi, ticaret ve sulama doğrudan ekonomik faaliyetler kapsamındadır.
  • C) Madenler veya yer altı zenginliklerinden bahsedilmemiştir.
  • D) Bitki örtüsünün türü veya dağılımı ele alınmamıştır.

:white_check_mark: CEVAP: B) Ekonomik faaliyetlere


8. Soru Çözümü: Yer Şekilleri Doğru-Yanlış Değerlendirmesi

:light_bulb: KULLANILAN KURAL: Her doğru tespit 25 puan değerindedir. Verilen coğrafi yargıların doğruluğu test edilip Elvin’in işaretlemeleriyle karşılaştırılır.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

  • 1. İfade: “Ülkemizde yükseltisi az, düzlük alanlarda yol yapımı masraflı olduğu için ulaşım ağı yeterli değildir.”

    • Bilimsel Durum: Düz alanlarda yol yapımı kolay ve az masraflıdır, ulaşım gelişmiştir. Yani bu ifade Yanlış (Y) olmalıdır.
    • Elvin’in İşareti: “Y” sütununa işaret koymuştur. (Doğru bildi: +25 Puan)
  • 2. İfade: “Ülkemizde dağların yoğun olduğu yerlerde yükselti fazladır ve arazi yapısı da engebelidir.”

    • Bilimsel Durum: Dağlık alanlar yüksek ve engebelidir. Yani bu ifade Doğru (D) olmalıdır.
    • Elvin’in İşareti: “D” sütununa işaret koymuştur. (Doğru bildi: +25 Puan)
  • 3. İfade: “Ülkemizde platoların en geniş yer kapladığı alan, İç Anadolu’dur.”

    • Bilimsel Durum: İç Anadolu, etrafı dağlarla çevrili geniş plato düzlüklerinden oluşur. Yani bu ifade Doğru (D) olmalıdır.
    • Elvin’in İşareti: “D” sütununa işaret koymuştur. (Doğru bildi: +25 Puan)
  • 4. İfade: “Ege Denizi kıyılarında dağlar kıyıya paralel uzandığı için girinti, çıkıntı, koy ve körfez azdır.”

    • Bilimsel Durum: Ege’de dağlar kıyıya dik uzanır; bu nedenle koy, körfez ve girinti-çıkıntı fazladır. Yani bu ifade Yanlış (Y) olmalıdır.
    • Elvin’in İşareti: “Y” sütununa işaret koymuştur. (Doğru bildi: +25 Puan)
Toplam Puan = 25 + 25 + 25 + 25 = 100

:white_check_mark: CEVAP: D) 100