Aşağıda tohumlu bir bitkinin temel kısımları verilmiştir.
Buna göre numaralandırılmış kısımlarla ilgili,
I. K, L ve M sürgün sistemi oluşturur.
II. N’de sadece oksidatif fosforilasyonla ATP üretilir.
III. L ve M inorganik maddelerden organik madde sentezi yapılabilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Bitkilerde Organ Sistemleri ve Metabolik Olaylar
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Tohumlu bitkiler temel olarak toprak altındaki kök sistemi ve toprak üstündeki yaprak, çiçek, gövde gibi yapıları içeren sürgün sistemi olmak üzere iki ana bölümden oluşur. Canlı bitki hücrelerinde hücresel solunum sürecinde hem substrat düzeyinde fosforilasyon hem de oksidatif fosforilasyon ile ATP sentezlenir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Görselde verilen kısımlar incelendiğinde; K: Çiçek, L: Yaprak, M: Gövde (otsu/yeşil) ve N: Kök yapılarını temsil etmektedir.
- I. Öncül (Doğru): Bitkilerde toprak üstünde bulunan çiçek (K), yaprak (L) ve gövde (M) birlikte sürgün sistemini oluşturur. Toprak altında kalan kök (N) ise kök sistemidir.
- II. Öncül (Yanlış): Kök (N) hücreleri kloroplast bulundurmadığından fotofosforilasyon yapamaz; ancak canlılığını sürdürmek için oksijenli solunum yapar. Oksijenli solunumun glikoliz ve Krebs döngüsü evrelerinde substrat düzeyinde fosforilasyonla, ETS evresinde ise oksidatif fosforilasyonla ATP üretilir. Bu nedenle “sadece oksidatif fosforilasyonla” ifadesi hatalıdır.
- III. Öncül (Doğru): İnorganik maddelerden organik madde sentezi fotosentezi ifade eder. Yaprak (L) fotosentezin temel organıdır; ayrıca görseldeki otsu bitkinin yeşil gövdesi (M) de kloroplast içerdiğinden fotosentez yapabilir.
Bu durumda I ve III numaralı yargılar doğrudur.
CEVAP: C) I ve III
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Biyoloji sorularında hücresel solunum yapan tüm canlı hücrelerde glikoliz evresinin ortak olduğunu ve glikolizde mutlaka substrat düzeyinde fosforilasyon (SDF) ile ATP üretildiğini unutmayınız. Bu nedenle “sadece oksidatif fosforilasyon” tuzak bir ifadedir.
