Aşağıda özdeş cisimlere uygulanan kuvvetler verilmiştir:
10 N \leftarrow \boxed{L} \rightarrow (boş)
7 N \rightarrow \boxed{M} \rightarrow 6 N
\boxed{N} \rightarrow 24 N
19 N \leftarrow \boxed{N} \leftarrow 5 N
Buna göre hangi cisim dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir?
A) K
B) L
C) M
D) N
Dengelenmiş Kuvvetler ve Bileşke Kuvvet Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir cisme etki eden tüm kuvvetlerin vektörel toplamı (bileşke kuvvet, R) sıfır ise cisim dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir (R = 0). Bileşke kuvvet sıfırdan farklı ise cisim dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindedir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Her bir cisme etki eden kuvvetlerin yönlerini (sağ ve sol) belirleyip bileşke kuvvetlerini hesaplayalım:
Adım 1 — K Cismine Etki Eden Kuvvetler
- Sola doğru: 22\text{ N} + 15\text{ N} = 37\text{ N}
- Sağa doğru: 30\text{ N} + 18\text{ N} = 48\text{ N}
R_K = 48 - 37 = 11\text{ N} \text{ (Sağa, dengelenmemiş)}
Adım 2 — L Cismine Etki Eden Kuvvetler
- Sola doğru: 15\text{ N}
- Sağa doğru: 10\text{ N} + 25\text{ N} = 35\text{ N}
R_L = 35 - 15 = 20\text{ N} \text{ (Sağa, dengelenmemiş)}
Adım 3 — M Cismine Etki Eden Kuvvetler
- Sola doğru: 7\text{ N}
- Sağa doğru: 7\text{ N} + 6\text{ N} + 8\text{ N} = 21\text{ N}
R_M = 21 - 7 = 14\text{ N} \text{ (Sağa, dengelenmemiş)}
Adım 4 — N Cismine Etki Eden Kuvvetler
- Sola doğru: 19\text{ N} + 5\text{ N} = 24\text{ N}
- Sağa doğru: 24\text{ N}
R_N = 24 - 24 = 0\text{ N} \text{ (Dengelenmiş)}
CEVAP: D) N (R = 0\text{ N})
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Kuvvetin cismin hangi tarafında yazıldığına değil, okun yönüne dikkat edilmelidir. N cisminde sağ tarafta yer alan 5\text{ N}'luk kuvvetin oku sola doğru yöneldiğinden, soldaki 19\text{ N} ile aynı yöndedir ve toplanır.