Aşağıda, Mustafa Kemal ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir:
• Farklı kültürlerin bir arada yaşadığı, Avrupa’dan gelen yayınların okunduğu ve Batılı fikirlerin tartışıldığı Selânik’te yetişti.
• Manastır Askerî İdadisinde, Tarih öğretmeni Mehmet Tevfik Bey sayesinde tarihe; sıra arkadaşı Ömer Naci’nin etkisiyle edebiyata ve hitabet sanatına ilgi duydu.
• İstanbul’da öğrenim gördüğü yıllarda devletin içinde bulunduğu siyasi ve ekonomik sorunlar karşısında arkadaşlarıyla fikir alışverişinde bulundu.
Bu bilgiler Mustafa Kemal’in aşağıdaki kişilik özelliklerinden hangisiyle ilişkilendirilemez?
A) İleri görüşlülük
B) İnkılapçılık
C) Çok yönlülük
D) Vatanseverlik
Mustafa Kemal’in Kişilik Özellikleri ve Fikir Hayatının Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Mustafa Kemal Atatürk’ün fikir hayatı ve kişilik özellikleri; yetiştiği şehirlerin sosyokültürel yapısı, okuduğu okullardaki öğretmen ve arkadaş çevresi ile ülkenin genel durumuna duyduğu ilgiyle doğrudan şekillenmiştir. İleri görüşlülük, olayların gidişatından gelecekte nelerin yaşanacağını doğru tahmin edip buna göre önlem alma yeteneğidir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Öncüllerde verilen bilgileri Mustafa Kemal’in kişilik özellikleriyle eşleştirelim:
- A) İleri görüşlülük: Gelecekte gerçekleşecek olayları önceden kestirme veya doğru öngörülerde bulunma durumudur (örneğin düşmanın çıkarma yapacağı yeri önceden bilmesi). Verilen metinlerde bu yönde bir öngörü veya sezgi bilgisi bulunmamaktadır.
- B) İnkılapçılık: Selânik’te Avrupa’dan gelen yayınları takip etmesi ve Batılı fikirlerin tartışıldığı modern bir ortamda yetişmesi, onun yenilikçi ve inkılapçı kimliğinin temelini oluşturmuştur.
- C) Çok yönlülük: Askerlik eğitiminin yanı sıra tarih, edebiyat ve hitabet gibi farklı alanlara ilgi duyması onun çok yönlü (çok cepheli) kişiliğini gösterir.
- D) Vatanseverlik: İstanbul’da öğrenim görürken devletin yaşadığı siyasi ve ekonomik sorunlara kayıtsız kalmayıp arkadaşlarıyla çözüm arayışlarına girmesi, vatanseverliğinin açık bir göstergesidir.
CEVAP: A — İleri görüşlülük
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: LGS ve İnkılap Tarihi sınavlarında “ileri görüşlülük” kavramı genellikle Mustafa Kemal’in “Geldikleri gibi giderler!” sözü veya Çanakkale Savaşı’nda düşmanın Anafartalar ve Conkbayırı’ndan çıkarma yapacağını önceden tahmin etmesi gibi durumlarla sorulur. Metinde yalnızca ilgi alanları ve ülke meselelerine duyarlılığı anlatılmıştır.