Aşağıda kenar uzunlukları 168 cm ve 99 cm olan dikdörtgen biçiminde bir karton verilmiştir.
Bu karton, kenarları boyunca kenarlarına paralel olacak şekilde doğru parçaları çizilerek eş bölgelere ayrılmıştır. Bu bölgelerin santimetre cinsinden kenar uzunluklarının asal çarpan sayısı bir adettir.
Buna göre, elde edilen bölge sayısı en az kaçtır?
A) 189
B) 216
C) 231
D) 264
Dikdörtgeni Eş Parçalara Ayırma ve Asal Çarpan Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir sayının yalnızca bir adet asal çarpanının olması, o sayının bir asal sayının pozitif tam sayı kuvveti (p^k, k \ge 1) şeklinde yazılabileceğini gösterir. Bölge sayısının en az olması için eş dikdörtgenlerin kenar uzunlukları, kenarları tam bölen en büyük asal kuvvetler olarak seçilmelidir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Verilen Kenar Uzunluklarını Asal Çarpanlarına Ayırma
Kartonun kenar uzunlukları 168 cm ve 99 cm’dir. Bu sayıların asal çarpan dağılımlarını belirleyelim:
Adım 2 — Kenar Uzunluklarının Alabileceği En Büyük Değerleri Belirleme
Eş bölgelerin kenar uzunlukları a ve b olsun. Bölge sayısının en az olması için a ve b değerleri mümkün olan en büyük seçilmelidir. Bir sayının yalnızca 1 adet asal çarpanının bulunması için sayının p^k biçiminde olması gerekir:
- 168’in bölenleri arasından tek asal çarpanı olanlar: 2, 3, 4 (2^2), 7 ve 8 (2^3)'dir. En büyüğü a = 8\text{ cm} olur.
- 99’un bölenleri arasından tek asal çarpanı olanlar: 3, 9 (3^2) ve 11’dir. En büyüğü b = 11\text{ cm} olur.
Adım 3 — Elde Edilen Bölge Sayısını Hesaplama
Her iki kenar boyunca oluşan parça sayılarını çarparak toplam eş bölge sayısını buluruz:
CEVAP: A) 189
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Soruda “asal sayı” değil, “asal çarpan sayısı bir adet” denmiştir. Dolayısıyla 8 = 2^3 sayısının tek asal çarpanı 2 olduğundan kuralı sağlar. En büyük bölen olarak 7 yerine 8’in (2^3) seçilebilmesi sorunun en kritik çeldiricisidir.