Aşağıda insanda sindirimde görev alan bazı organlar numaralandırılarak verilmiştir.
Numaralandırılarak verilmiş organlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) I, mekanik (fiziksel) sindirimin en yoğun yapıldığı organdır.
B) II, yağların kimyasal sindirimini sağlayan lipaz enzimini üretir.
C) III, proteinlerin kimyasal sindiriminin yapıldığı organdır.
D) IV, ürettiği safra ile yağların mekanik sindirimini sağlar.
E) V, ince bağırsak pH’sının ayarlanmasında görev alır.
İnsanda Sindirim Sistemi Organları ve Görevleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İnsanda sindirim sistemine yardımcı organlardan biri olan pankreas, salgıladığı bikarbonat iyonları (HCO_3^-) sayesinde mideden gelen asidik kimusu nötralize ederek ince bağırsak lümeninin bazik bir pH seviyesine ulaşmasını sağlar.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Görselde numaralandırılmış organlar:
- I: Yemek borusu
- II: Mide
- III: Karaciğer
- IV: İnce bağırsak (Onikiparmak bağırsağı / Duodenum)
- V: Pankreas
Seçeneklerin değerlendirilmesi:
- A) Yanlış: Yemek borusunda (I) mekanik veya kimyasal sindirim gerçekleşmez; peristaltik hareketlerle besinler mideye iletilir.
- B) Yanlış: Yağların kimyasal sindirimini sağlayan lipaz enzimi esas olarak pankreas (V) tarafından üretilir ve ince bağırsakta etki gösterir.
- C) Yanlış: Karaciğer (III) sindirim kanalının bir parçası değildir; besinler buradan geçmez ve içinde protein sindirimi yapılmaz.
- D) Yanlış: Safra sıvısını üreten organ ince bağırsak değil, karaciğerdir (III); üretilen safra ince bağırsağa (IV) dökülerek yağların mekanik sindirimini sağlar.
- E) Doğru: Pankreas (V), pankreas özsuyu içinde bulunan bikarbonat iyonları sayesinde asidik kimusu nötralize eder ve ince bağırsak ortamının hafif bazik (pH \approx 7{,}5 - 8{,}5) olmasını sağlar.
CEVAP: E — V, ince bağırsak pH’sının ayarlanmasında görev alır.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: MEB ve ÖSYM sorularında en sık düşülen tuzak safra üretimidir: Safra sıvısını karaciğer üretir, safra kesesi depolar ve koledok kanalıyla onikiparmak bağırsağına aktarılır. Pankreas ise bikarbonat ile pH tamponlaması yaparak sindirim enzimlerinin optimum çalışmasını sağlar.