Aşağıda genotipleri bilinmeyen iki bezelyenin Punnett karesi ile çaprazlaması gösterilmiştir

Question Answer
1

Aşağıda genotipleri bilinmeyen iki bezelyenin Punnett karesi ile çaprazlaması gösterilmiştir. Bu çaprazlamada, bazı bölümler boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölümler x ve y olarak isimlendirilmiştir.
| | ■ | ● |
|1--- | 1— |$ 1— |
| ▲ | AA | Aa |
| ★ | x | y |
Verilen tabloya göre aşağıdaki yorumlardan hangisi doğru olamaz?
A) Daire sembolü çekinik aleli temsil etmektedir.
B) Çaprazlanan bezelyeler aynı genotiplere sahipse x yerine Aa gelmelidir.
C) Çaprazlanan bezelyeler farklı genotiplere sahipse y yerine Aa gelmelidir.
D) Oluşan bezelyelerin fenotipleri aynıysa ★ yerine a yazılabilir.

Aşağıda genotipleri bilinmeyen iki bezelyenin Punnett karesi ile çaprazlaması...
Aşağıda genotipleri bilinmeyen iki bezelyenin Punnett karesi ile çaprazlaması...1024×768 137 KB

2

Punnett Karesi ile Çaprazlama ve Genotip Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Punnett karesinde satır ve sütun başlıkları anne ve babadan gelen gametleri (alelleri), karelerin içi ise bu alellerin birleşmesiyle oluşan döllerin genotiplerini gösterir. Baskın alel büyük harfle (A), çekinik alel küçük harfle (a) simgelenir.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Tablodaki verilerden yararlanarak sembollerin temsil ettiği alelleri belirleyelim:

    1. satır ve 1. sütunun kesişiminde: \blacktriangle + \blacksquare = AA olduğundan \blacktriangle = A ve \blacksquare = A olur.
    1. satır ve 2. sütunun kesişiminde: \blacktriangle + \bullet = Aa verildiğinden ve \blacktriangle = A olduğundan \bullet = a bulunur.
  • Çaprazlanan 1. bezelyenin genotipi (\blacksquare\bullet) = Aa’dır. 2. bezelyenin genotipi ise (\blacktriangle\bigstar) = A\bigstar olup \bigstar sembolü A veya a olabilir.

Seçenekleri değerlendirelim:

  • A) Daire (\bullet) sembolü a alelini temsil ettiğinden çekiniktir; bu ifade doğrudur.
  • B) Çaprazlanan bezelyeler aynı genotipe (Aa) sahipse \bigstar = a olur. Buradan x = \bigstar + \blacksquare = a + A = Aa bulunur; bu ifade doğrudur.
  • C) Çaprazlanan bezelyeler farklı genotiplere sahipse 2. bezelye AA olmalıdır (\bigstar = A). Buradan y = \bigstar + \bullet = A + a = Aa gelir; bu ifade doğrudur.
  • D) \bigstar yerine a yazılırsa y = \bigstar + \bullet = a + a = aa (çekinik fenotip) olurken diğer bireyler A- (baskın fenotip) olur. Dolayısıyla oluşan bezelyelerin fenotipleri aynı olamaz; fenotiplerin hepsinin aynı (%100 baskın) olması için \bigstar yerine A yazılmalıdır. Bu nedenle bu ifade doğru olamaz.

:white_check_mark: CEVAP: D — Oluşan bezelyelerin fenotipleri aynıysa \bigstar yerine a yazılabilir.

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Punnett karesinde tüm yavruların aynı fenotipte olması isteniyorsa, çaprazlanan bireylerden en az birinin homozigot baskın (AA) olması şarttır. Bireylerden biri Aa iken diğeri de Aa olursa çekinik fenotipli (aa) birey ortaya çıkacağından fenotip birliği bozulur.