Aşağıda eş parçalara ayrılmış olan şekillerin örnekteki gibi birim kesir kadarını boyayalım. Boyadığımız kısımların belirttiği kesirleri yazalım.
Eş Parçalara Ayrılmış Şekillerde Birim Kesir Modellemesi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Birim kesir; bir bütünün eş parçalarından sadece bir tanesini gösteren ve payı her zaman 1 olan kesirdir (\frac{1}{n}). Bir şeklin birim kesrini bulmak için toplam eş parça sayısı paydaya (n), boyanan 1 parça ise paya (1) yazılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Her şeklin satır ve sütun sayılarını çarparak toplam eş parça sayısını bulup birim kesir değerlerini belirleyelim:
1. Satır (Üst Sıra):
- 1. Şekil (Örnek): 2 \times 2 = 4 eş parça \rightarrow \frac{1}{4} (1 parçası boyalı)
- 2. Şekil: 3 \times 3 = 9 eş parça \rightarrow \frac{1}{9} (1 parçası boyalı)
- 3. Şekil: 4 \text{ satır} \times 3 \text{ sütun} = 12 eş parça \rightarrow \frac{1}{12} (1 parçası boyalı)
2. Satır (Orta Sıra):
- 4. Şekil (Turuncu): 2 \text{ satır} \times 4 \text{ sütun} = 8 eş parça \rightarrow \frac{1}{8} (1 parçası boyalı)
- 5. Şekil (Mavi): 5 \text{ satır} \times 4 \text{ sütun} = 20 eş parça \rightarrow \frac{1}{20} (Öğrenci notundaki 19 yerine doğru toplam 20’dir)
- 6. Şekil (Kırmızı): 5 \text{ satır} \times 3 \text{ sütun} = 15 eş parça \rightarrow \frac{1}{15} (1 parçası boyalı)
3. Satır (Alt Sıra):
- 7. Şekil: 5 \times 5 = 25 eş parça \rightarrow 1 karesi boyanmalıdır \rightarrow \frac{1}{25}
- 8. Şekil: 6 \times 6 = 36 eş parça \rightarrow \frac{1}{36} (Öğrenci notundaki 37 yerine doğru toplam 36’dır)
- 9. Şekil: Dikey olarak 3 eş parçaya bölünmüştür \rightarrow \frac{1}{3} (Öğrenci notundaki 9 yerine doğru payda 3’tür)
CEVAP:
-
- Sıra: \frac{1}{4}, \frac{1}{9}, \frac{1}{12}
-
- Sıra: \frac{1}{8}, \frac{1}{20}, \frac{1}{15}
-
- Sıra: \frac{1}{25}, \frac{1}{36}, \frac{1}{3}
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Izgara (kareli) modellerde toplam parça sayısını tek tek saymak yerine (Satır Sayısı) \times (Sütun Sayısı) pratik kuralını uygulamak sayma hatalarının (19 veya 37 gibi) önüne geçer.
