Aşağıda, Dünya’nın Güneş etrafında dolanma sırasındaki bir konumu gösterilmiştir.
Buna göre, verilen konumdan altı ay sonra Dünya’nın alacağı konum ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?
A) Güney yarım kürede sonbahar mevsimi başlar.
C) Güneş ışınları Oğlak Dönencesi’ne dik düşer.
D) Dünya’nın her yerinde gece ve gündüz eşitliği yaşanır.
Mevsimlerin Oluşumu ve Dünya’nın Güneş Etrafındaki Hareketi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Dünya’nın eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki dolanma hareketi mevsimlerin oluşmasını sağlar. Dünya bir konumdan tam 6 ay sonra yörüngesinin karşı tarafına geçerek zıt mevsim döngüsüne (gün dönümü karşıtlığına) ulaşır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Görselde Dünya’nın dönme ekseni sağa yatıktır ve sol tarafta bulunan Güneş’e göre Kuzey Yarım Küre Güneş’ten uzaklaşmış, Güney Yarım Küre ise Güneş’e dönük durumdadır. Bu durum 21 Aralık (Kış Gün Dönümü) konumunu gösterir.
Verilen konumdan altı ay sonra tarih 21 Haziran (Yaz Gün Dönümü) olur. 21 Haziran konumu için seçenekleri değerlendirelim:
- A) 21 Haziran’da Güney Yarım Küre’de sonbahar değil, kış mevsimi başlar. (Yanlış)
- B) 21 Haziran tarihinde Güneş ışınları Yengeç Dönencesi’ne dik gelir ve Kuzey Yarım Küre’de yaz mevsimi başlar. (Doğru)
- C) Güneş ışınları bu tarihte Oğlak Dönencesi’ne değil, Yengeç Dönencesi’ne dik açıyla düşer. (Yanlış)
- D) Gece ve gündüz eşitliği (ekinoks) 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde yaşanır; 21 Haziran’da ise Kuzey Yarım Küre en uzun gündüzü yaşar. (Yanlış)
CEVAP: B) Kuzey yarım kürede yaz mevsimi başlar.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Soruda “altı ay sonra” ifadesine dikkat edilmelidir. Görsel 21 Aralık konumunu temsil ettiği için doğrudan bu konumu değil, 6 ay sonrası olan 21 Haziran gün dönümünü sormaktadır.