Aşağıda bir organik bileşiğin açık formülü verilmiştir.
CH_{3} - C = C - CH_{3}
| |
CH_{3} C_{2}H_{5}
Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Cis - trans izomerisi gösterir.
B) Su katılması sonucunda tersiyer alkol oluşur.
C) Doymuş hidrokarbon olarak sınıflandırılır.
D) IUPAC’a göre adı 3 - etil - 2 - metil bütandır.
E) IUPAC’a göre C atomlarının numaralandırılması
şeklindedir.
Alkenlerin Özellikleri ve Su Katılması Tepkimeleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Alkenlerde ikili bağ karbonlarından birine iki aynı grup bağlıysa geometrik (cis-trans) izomeri görülmez; alkenlere asidik ortamda su katıldığında ise Markovnikov kuralı gereği hidroksil grubu (-OH) hidrojeni az olan (veya alkil grubu fazla olan) karbona bağlanarak alkol oluşturur.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Bileşiğin yarı açık formülü açıldığında:
\text{CH}_3-\text{C}(\text{CH}_3)=\text{C}(\text{C}_2\text{H}_5)-\text{CH}_3
- A) İkili bağın solundaki karbon atomuna iki tane özdeş metil (-CH_3) grubu bağlıdır. Bir ikili bağ karbonuna iki aynı grup bağlı olduğunda cis-trans izomerisi gözlenmez (Yanlış).
- B) İkili bağ karbonlarının (C_2 ve C_3) her ikisinde de hidrojen atomu yoktur ve her ikisi de toplamda 3 farklı karbon atomuna bağlıdır. Bu nedenle su katıldığında (-OH grubu hangi ikili bağ karbonuna bağlanırsa bağlansın), -OH’ın bağlı olduğu karbon 3 farklı karbona bağlı olacağından oluşan ürün kesinlikle bir tersiyer (üçüncül) alkol olur (Doğru).
- C) Yapısında karbonlar arası çift bağ (\pi bağı) içeren bir alken olduğundan doymamış hidrokarbondur (Yanlış).
- D) İkili bağı içeren en uzun karbon zinciri, etil (-C_2H_5 = -CH_2-CH_3) grubunu da kapsayacak şekilde 5 karbonludur. Bileşiğin doğru IUPAC adı 2,3-dimetilpent-2-en’dir (Yanlış).
- E) En uzun zincir 4 karbonlu değil, etil grubuna doğru uzanarak 5 karbonlu (1 \rightarrow 2 \rightarrow 3 \rightarrow 4,5) seçilmelidir; bu nedenle verilen numaralandırma hatalıdır (Yanlış).
CEVAP: B) Su katılması sonucunda tersiyer alkol oluşur.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: IUPAC adlandırmasında etil (-C_2H_5) grubunun iki karbonlu olduğuna dikkat edilmeli ve en uzun zincir belirlenirken zincirin bittiği yerde etil varsa zincirin 2 karbon daha uzayacağı gözden kaçırılmamalıdır.
