Aşağıda bir mağazadaki ürünlerin satış fiyatları verilmiştir. Soruların yanıtlarını önce sayıları en yakın onluğa yuvarlayarak tahmin ediniz. Daha sonra gerçek sonucu bulunuz.
(Görseldeki ürün fiyatları: Kazak 38 TL, Pantolon 54 TL, Etek 37 TL, Palto 197 TL, Ayakkabı 93 TL, Çanta 46 TL)
A) 23 kazak satılırsa kaç liralık satış yapılmış olur?
Tahminî sonuç: __________ Gerçek sonuç: __________
B) 12 tane palto satılırsa kaç liralık satış yapılmış olur?
C) 56 tane pantolon satılırsa kaç liralık satış yapılmış olur?
E) 32 çift ayakkabı satılırsa kaç liralık satış yapılmış olur?
Çarpma İşleminde Tahminî ve Gerçek Sonuç Bulma
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- En Yakın Onluğa Yuvarlama: Bir sayının birler basamağındaki rakam 5’ten küçükse (0, 1, 2, 3, 4) sayı bulunduğu onluğa; 5 veya 5’ten büyükse (5, 6, 7, 8, 9) bir sonraki onluğa yuvarlanır.
- Tahminî Sonuç: \text{Yuvarlanmış Birim Fiyat} \times \text{Yuvarlanmış Adet}
- Gerçek Sonuç: \text{Gerçek Birim Fiyat} \times \text{Gerçek Adet}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — a Maddesi (23 Kazak, Tanesi 38\text{ TL})
- Tahminî: 38 \rightarrow 40 ve 23 \rightarrow 2040 \times 20 = 800\text{ TL}
- Gerçek:38 \times 23 = 874\text{ TL}
Adım 2 — b Maddesi (12 Palto, Tanesi 197\text{ TL})
- Tahminî: 197 \rightarrow 200 ve 12 \rightarrow 10200 \times 10 = 2000\text{ TL}
- Gerçek:197 \times 12 = 2364\text{ TL}
Adım 3 — c Maddesi (56 Pantolon, Tanesi 54\text{ TL})
- Tahminî: 54 \rightarrow 50 ve 56 \rightarrow 6050 \times 60 = 3000\text{ TL}
- Gerçek:54 \times 56 = 3024\text{ TL}
Adım 4 — d Maddesi (14 Etek, Tanesi 37\text{ TL})
- Tahminî: 37 \rightarrow 40 ve 14 \rightarrow 1040 \times 10 = 400\text{ TL}
- Gerçek:37 \times 14 = 518\text{ TL}
Adım 5 — e Maddesi (32 Çift Ayakkabı, Tanesi 93\text{ TL})
- Tahminî: 93 \rightarrow 90 ve 32 \rightarrow 3090 \times 30 = 2700\text{ TL}
- Gerçek:93 \times 32 = 2976\text{ TL}
Adım 6 — f Maddesi (62 Çanta, Tanesi 46\text{ TL})
- Tahminî: 46 \rightarrow 50 ve 62 \rightarrow 6050 \times 60 = 3000\text{ TL}
- Gerçek:46 \times 62 = 2852\text{ TL}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- a) Tahminî sonuç: 800\text{ TL} | Gerçek sonuç: 874\text{ TL}
- b) Tahminî sonuç: 2000\text{ TL} | Gerçek sonuç: 2364\text{ TL}
- c) Tahminî sonuç: 3000\text{ TL} | Gerçek sonuç: 3024\text{ TL}
- d) Tahminî sonuç: 400\text{ TL} | Gerçek sonuç: 518\text{ TL}
- e) Tahminî sonuç: 2700\text{ TL} | Gerçek sonuç: 2976\text{ TL}
- f) Tahminî sonuç: 3000\text{ TL} | Gerçek sonuç: 2852\text{ TL}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- En Yakın Onluğa Yuvarlama: Günlük hayatta ve zihinden işlemlerde işlem kolaylığı sağlamak için birler basamağı referans alınarak yapılan sadeleştirme işlemidir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Sadece sayılardan birini yuvarlayıp diğerini olduğu gibi bırakmak veya birler basamağı 5 ve üzeri olduğunda alt onluğa yuvarlamak.
Doğru Yaklaşım: Soruda belirtildiği üzere hem ürün fiyatını hem de ürün miktarını ayrı ayrı en yakın onluklarına yuvarlayıp çarpmak.
Bu konuyu pekiştirmek için tahminî sonuç ile gerçek sonuç arasındaki farkı (hata payını) hesaplama üzerine bir örnek daha çözmek ister misin?
