Aşağıda bir küpün açınımı verilmiştir.
-2
1
A) +12
5
3
Açınımı verilen küp kapatıldığında karşıliklı yüzlerin-
de bulunan tam sayılar zıt işaretli ve karşılıklı yüzlere
yazılan tam sayılar arasındaki uzaklıklar birbirine eşit
olacaktır, üzerinde herhangi bir sayı bulunmayan yüz-
lere ise uygun sayılar yazılacaktır.
Buna göre açınımı verilen küpün boş olan yüzey-
lerine uygun sayılar yazıldığında karşılıklı yüz-
lerinde bulunan sayıların çarpımları toplamı kag
olur?
B) -18 C) -24 D) -28
Küpün Karşılıklı Yüzlerindeki Sayıların Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Bir küp açınımında yan yana olan 4’lü şeritte birer atlamalı yüzler birbirine karşılık gelir:
- 1. kare ile 3. kare karşılıklıdır.
- 2. kare ile 4. kare karşılıklıdır.
- Yan şeridin zıt taraflarında kalan taban ve tavan kapakları birbirine karşılıklıdır.
- İki a ve b tam sayısı arasındaki uzaklık: |a - b|
- Karşılıklı yüzlerdeki sayıların çarpımları toplamı: (a_1 \cdot b_1) + (a_2 \cdot b_2) + (a_3 \cdot b_3)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Karşılıklı Yüz Çiftlerini Belirleme
Küp kapatıldığında birbirine bakan yüz çiftleri şunlardır:
- 1. Çift: -2 sayısının bulunduğu yüz ile 5 sayısının bulunduğu yüz.
- 2. Çift: 2. sıradaki boş yüz ile 3 sayısının bulunduğu yüz.
- 3. Çift: Alttaki 1 sayısının bulunduğu yüz ile üstteki boş yüz.
Adım 2 — Karşılıklı Yüzler Arasındaki Sabit Uzaklığı Bulma
Verilen ilk çiftteki sayılar -2 ve 5’tir. Bu iki sayı zıt işaretlidir. Aralarındaki uzaklık:
Buna göre diğer tüm karşılıklı yüz çiftlerindeki sayılar arasındaki uzaklık da 7 birim olmalı ve sayılar zıt işaretli olmalıdır.
Adım 3 — Boş Yüzlerdeki Sayıları Bulma
- 2. Çift için: Sayılardan biri +3’tür (pozitif). Karşısındaki sayı zıt işaretli olacağından negatif olmalıdır. Aralarındaki mesafe 7 birim olduğuna göre:3 - 7 = -4
- 3. Çift için: Sayılardan biri +1’dir (pozitif). Karşısındaki sayı zıt işaretli olacağından negatif olmalıdır. Aralarındaki mesafe 7 birim olduğuna göre:1 - 7 = -6
Adım 4 — Karşılıklı Yüzlerdeki Sayıların Çarpımları Toplamını Hesaplama
Her çiftin elemanlarını birbiriyle çarpıp toplayalım:
- 1. Çiftin çarpımı: (-2) \cdot 5 = -10
- 2. Çiftin çarpımı: (-4) \cdot 3 = -12
- 3. Çiftin çarpımı: (-6) \cdot 1 = -6
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D — -28
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Küp Açınımı (1-4-1 Modeli): 4 karelik doğrusal hatta birer atlayarak karşılıklı yüzler bulunur; dışarıda kalan tekli kareler ise birbirine paralel taban ve tavanı oluşturur.
- Sayı Doğrusunda Uzaklık: İki nokta arasındaki uzaklık daima mutlak değerle ifade edilir ve pozitif bir büyüklüktür.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: 3 sayısının karşısındaki sayıyı bulurken +7 ekleyip 10 bulmak.
Doğru Yaklaşım: Soruda sayıların zıt işaretli olduğu belirtilmiştir. Sayı +3 olduğuna göre karşısındaki sayı negatif olmalıdır (3 - 7 = -4).
Küp açınımları ve katlama mantığı ile ilgili benzer bir soru çözmek ister misin?
