Sorunun Özeti
5 cm kenar uzunluğuna sahip özdeş dikdörtgen kartonlar, köşeleri çakışacak şekilde ve içte düzgün çokgen oluşturacak şekilde birleştiriliyor.
Soru: Aşağıdaki dikdörtgenlerden hangisinden yeterince kullanılarak aynı çevre uzunluğuna sahip düzgün çokgen oluşturulamaz?
Sorunun Çözüm Adımları
Adım 1 — Düzgün çokgenin dış açıları toplamı ve açı hesaplama
Bir düzgün çokgenin iç açıları eşittir ve dış açıları toplamı her zaman 360°’dir.
Burada her kartonun köşeleri 15° döndürülerek birleşiyor. Bu nedenle, her bir karton, çokgenin kenarını oluşturacak ve her köşedeki açı dönüşü 15° olacak.
Adım 2 — Çokgenin kenar sayısı
Çokgenin kenar sayısı, 360°'yi dönme açısına (15°) bölerek bulunur:
n = \frac{360^\circ}{15^\circ} = 24
Yani çokgen 24 kenarlı olacaktır.
Adım 3 — Çokgen çevresi
Her kartonun bir kenarı 5 cm. Soruda verilen farklı dikdörtgenlerin uzunlukları: 16 cm, 15 cm, 10 cm, 8 cm.
Burada çevresi aynı olan çokgenler elde etmek için kartonların kenar uzunluğunun katı şeklinde çevre uzunluğu olmalı.
Çevre = Çokgenin kenar sayısı × kartonun kenar uzunluğu
Burada çokgen sayısı farklı olabilir ama çokgenin çevresi eşit olmalı.
Adım 4 — Çevre uzunluklarının karşılaştırılması
Çevresi eşit olan düz çokgen için; kartonların kenar uzunlukları ile oluşturulan çokgen çevreleri birbirine eşit olmalı.
- A) Dikdörtgenin kısa kenarı 16 cm
- B) Dikdörtgenin kısa kenarı 15 cm
- C) Dikdörtgenin kısa kenarı 10 cm
- D) Dikdörtgenin kısa kenarı 8 cm
Çokgenin çevresi 24 \times x ile orantılıdır.
Yani çevre uzunluğunun en küçük ortak katında eşitlenmesi gerekir.
Adım 5 — Sonuç çıkarımı
- 24 × 16 = 384 cm
- 24 × 15 = 360 cm
- 24 × 10 = 240 cm
- 24 × 8 = 192 cm
Burada farklı uzunluklardaki dikdörtgenlerden aynı çevreye sahip çokgenler elde etmek için ortak bir çevre değeri bulunmalıdır.
Şöyle düşünelim:
- 16 cm, 15 cm, 10 cm ve 8 cm ile aynı çevreyi elde etmek isterseniz, çevre uzunluğu bu sayıların ortak katı olmalıdır.
Ancak 15 ve 16 gibi sayılar ortak kat oluşturmakta zorlanır.
Örneğin, 15 ve 16’nın ortak katı 240 cm (15×16).
Ama 8 ve 10 ile bu aynı değere sahip çokgen çevresi yapmak mümkün.
Daha basite indirgenirse: Kenarlar arasında orantısızlık vardır.
Adım 6 — Hangi Dikdörtgenden Çokgen Oluşturulamaz?
Dikdörtgenlerin kısa kenar uzunluklarına göre:
- 16 cm ve 15 cm kenarlar çokgen çevresiyle uyumlu olabilir.
- 10 cm ve 8 cm kenarlar daha uyumludur çünkü 24’ün katı olabilir.
Ama doğrudan sorudaki şekle göre, 15 cm’lik kenardan çevre eşitliği sağlanamaz, çünkü verilen açı 15°’ye bölünüyor ve 15 ile 16 cm kenarlar arasındaki çevre uyumsuzdur.
Bu nedenle cevap:
B) 15 cm’lik dikdörtgen
Cevap: B şıkkı (15 cm kenarlı dikdörtgen)
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?