Aşağıda bir kavram haritası verilmiştir.
[Kavram Haritası görseli]
Kavram haritasının doğru olabilmesi için yapılacak değişiklik nasıl olmalıdır?
Besin israfını önlemek için alınabilecek önlemlerden üç tanesini yazınız.
Besin İçeriklerinin Görevleri ve Besin İsrafını Önleme Yolları
Besin içerikleri; canlıların yaşamını sürdürmesi, büyümesi ve enerji ihtiyacını karşılaması için görevlerine göre enerji verici, yapıcı-onarıcı ve düzenleyici olmak üzere üç temel grupta incelenir.
11. Soru: Kavram Haritasındaki Hatanın Düzeltilmesi
KULLANILAN KURAL:
- Enerji Vericiler: Karbonhidratlar, yağlar ve proteinlerdir (öncelik sırasıyla karbonhidrat, yağ, protein).
- Düzenleyiciler: Vitaminler, mineraller, su ve proteinlerdir (enzim/hormon yapısında).
- Yapıcı ve Onarıcılar: Proteinler başta olmak üzere su, mineral ve yağlardır.
Hata Analizi:
- Kavram haritasında “Düzenleyici” başlığının altına enerji veren besinler (Karbonhidratlar, Yağlar, Proteinler) yazılmıştır.
- “Enerji verici” başlığının altına ise vücutta düzenleyici rol üstlenen ve enerji vermeyen besinler (Vitaminler, Mineraller, Su) eklenmiştir.
YAPILACAK DEĞİŞİKLİK:
“Düzenleyici” kutusu ile “Enerji verici” kutusu (veya bu iki başlığın altındaki besin içeriği okları/listeleri) birbiriyle yer değiştirmelidir.
12. Soru: Besin İsrafını Önlemek İçin Alınabilecek Önlemler
Besin israfını önlemek ve gıda tasarrufu sağlamak için uygulanabilecek üç temel önlem şunlardır:
- Planlı Alışveriş Yapmak: İhtiyaç listesi hazırlayarak plansız ve gereğinden fazla gıda maddesi satın almaktan kaçınmak.
- Porsiyon Kontrolü Sağlamak: Yemekleri tüketilebilecek miktarda pişirmek ve tabaklara yetecek kadar servis etmek.
- Gıdaları Doğru Saklamak ve Değerlendirmek: Artan besinleri uygun saklama koşullarında (buzdolabı/derin dondurucu) muhafaza edip bozulmadan tüketmek, bayatlayan ekmek ve artan malzemelerle yeni tarifler üretmek.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:
Su, vitaminler ve mineraller sindirime uğramadan doğrudan kana geçer; vücutta düzenleyici olarak görev yaparlar ve hücresel solunumda asla enerji verici olarak kullanılmazlar.
