Aşağıda bir ekosisteme ait besin ağı şematize edilerek verilmiştir. Şemadaki oklar, besin yoluyla madde ve enerji aktarım yönünü göstermektedir.
Şekildeki besin ağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) L canlısı, birincil tüketici düzeyinde yer alır.
B) Bazı türler hem av hem de avcı olabilir.
C) N canlısı, M canlısı ile beslendiğinde ikincil tüketici olur.
D) Trofik düzeyler yükseldikçe biyolojik birikim artar.
E) Besin ağında herbivor ve karnivor canlılar bulunurken omnivor canlılar bulunmaz.
Besin Ağında Trofik Düzeyler ve Beslenme Tipleri
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Besin ağındaki okların yönü, enerjinin aktarıldığı canlıyı (avdan avcıya doğru) gösterir. Şemayı incelediğimizde:
- K canlısı: Oku başlatan kaynak olduğu için üretici (ototrof) basamağındadır.
- L canlısı: Yalnızca üretici (K) ile beslendiği için birincil tüketici (herbivor / otçul) basamağındadır.
- M canlısı: Hem üretici (K) hem de tüketici (L) ile beslendiği için omnivor (hepçil) bir canlıdır.
- N, O, P canlıları: Hayvansal besinlerle beslenen karnivor (etçil) tüketicilerdir.
Seçenekleri değerlendirelim:
- A Seçeneği: L canlısı doğrudan üretici (K) ile beslendiği için birincil tüketici (1. dereceden tüketici) düzeyindedir. (Doğru)
- B Seçeneği: Örneğin M canlısı L’yi avlarken (avcı), N canlısına yem olur (av). Benzer şekilde N de hem avcı hem av konumundadır. (Doğru)
- C Seçeneği: K \text{ (Üretici)} \rightarrow M \text{ (Birincil Tüketici)} \rightarrow N \text{ (İkincil Tüketici)} besin zincirinde N, ikincil tüketici konumunda bulunur. (Doğru)
- D Seçeneği: Genel ekoloji kuralı gereği, alt trofik basamaklardan üst basamaklara doğru çıkıldıkça dokularda biriken zehirli madde miktarı (biyolojik birikim) artar. (Doğru)
- E Seçeneği: M canlısı incelendiğinde; hem ototrof olan K ile hem de heterotrof olan L ile beslendiği görülür. Hem üretici hem tüketici ile beslenen canlılar omnivor (hepçil) olduğundan, “omnivor canlılar bulunmaz” ifadesi kesinlikle yanlıştır.
Sonuç ve Doğrulama:
M canlısı şemada doğrudan hem bitkisel (üretici) hem hayvansal kaynaktan besin aldığı için omnivordur. Dolayısıyla E seçeneğindeki ifade hatalıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — Besin ağında herbivor ve karnivor canlılar bulunurken omnivor canlılar bulunmaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Besin ağlarında trofik düzey ile tüketici basamağı arasındaki farkı pekiştirmek için benzer bir soru daha çözmek ister misin?