Aşağıda bir binaya ait su tesisatinin bir kismı verilmiştir.
EA ile AB boruları ise birbirine dik olacak şekilde konumlandı-
rilmiştır.
P110 D
Buna göre, x açısınin ölçüsü kaç derecedir?
D) 160
A) 130
B) 140
C) 150
E) 170
Su Tesisatında Verilen Açı Ölçüsüne Göre x Değerinin Bulunması
KULLANILAN KURAL VE FORMÜLLER:
- Yöndeş Açılar Kuralı: Paralel iki doğrunun bir kesenle yaptığı açılardan aynı yöne bakanlar birbirine eşittir.
- Karşı Durumlu Açılar (U Kuralı): Birbirine paralel iki doğru arasında kalan iç açıların toplamı 180^\circ eder:\alpha + \beta = 180^\circ
- Diklik Bağıntısı: Birbirine dik iki doğru arasındaki açı 90^\circ’dir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yöndeş Açılardan m(\widehat{ACD}) Açısını Bulma
- EA borusu doğrusal bir hat üzerindedir ve C noktası bu hat üzerindedir (A-C-E doğrusaldır).
- EF \parallel CD olarak verildiğinden, kesen doğru (EA hattı) ile yapılan yöndeş açılar birbirine eşittir:m(\widehat{ACD}) = m(\widehat{AEF}) = 110^\circ
Adım 2 — C Noktasından Yardımcı Paralel Doğru Çizme
- EA \perp AB olduğundan EA hattı düşey, AB hattı ise yataydır.
- AB \parallel DG olduğundan, DG borusu da yatay konumdadır.
- C noktasından sağa doğru DG ve AB borularına paralel yatay bir [CH ışını çizelim.
- Düşey hat ile yatay doğru birbirine dik olduğundan:m(\widehat{ACH}) = 90^\circ
Adım 3 — CD Borusunun Yatayla Yaptığı Açıyı Hesaplama
- m(\widehat{ACD}) = 110^\circ açısı, m(\widehat{ACH}) ve m(\widehat{HCD}) açılarının toplamıdır:m(\widehat{HCD}) = m(\widehat{ACD}) - m(\widehat{ACH})m(\widehat{HCD}) = 110^\circ - 90^\circ = 20^\circ
Adım 4 — U Kuralı ile x Açısını Hesaplama
- [CH paralel ışını ile DG borusu birbirine paraleldir (CH \parallel DG).
- CD keseni ile oluşan karşı durumlu açıların (U kuralı) toplamı 180^\circ’dir:m(\widehat{HCD}) + x = 180^\circ20^\circ + x = 180^\circx = 180^\circ - 20^\circ = 160^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 160
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Yöndeş Açılar
- Tanım: Paralel iki doğrunun bir kesenle kesişmesiyle oluşan ve aynı yöne bakan açılardır.
- Bu problemde: EF \parallel CD olduğundan E köşesindeki 110^\circ’lik açı doğrudan C köşesindeki yöndeş açısına taşınmıştır.
2. U Kuralı (Karşı Durumlu Açılar)
- Tanım: Paralel iki doğru arasında kalan ve birbirine bakan ardışık iki iç açının toplamı 180^\circ’dir.
- Bu problemde: C noktasından çizilen yatay paralel hat ile DG borusu arasındaki açıların toplamı 180^\circ eşitliğini sağlamıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
110^\circ ile x Açısını Doğrudan Karşı Durumlu (U Kuralı) Almak
- Yanlış: x + 110^\circ = 180^\circ \implies x = 70^\circ demek.
- Doğru: EA ile DG paralel değil, birbirine diktir. Bu nedenle aradaki 90^\circ’lik diklik farkı hesaba katılmalıdır.
- Neden Yanlış: U kuralı yalnızca birbirine paralel olan kollar arasında geçerlidir. EA düşey, DG ise yatay olduğundan doğrudan U kuralı uygulanamaz.
Doğruda açılar ve paralel boru/çubuk sorularında yardımcı paralel çizme yöntemini pekiştirmek için benzer bir örnek soru daha çözmemi ister misin?
