Aşağıda ABCD dikdörtgeninin kenar uzunlukları verilmiştir.
Bu dikdörtgen, kenarlarına paralel olacak şekilde kesilerek iki farklı dikdörtgen elde edilecektir. Elde edilen dikdörtgenlerin her birinin santimetre cinsinden kısa ve uzun kenar uzunlukları kendi içinde aralarında asal olan doğal sayılardır.
Buna göre başlangıçta verilen dikdörtgen aşağıdakilerden hangisi gibi kesilmiş olabilir?
A) 4 cm
B) 5 cm
C) 7 cm
D) 7 cm
Dikdörtgenin Kesilmesi ve Aralarında Asal Kenar Uzunlukları
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Aralarında Asal Sayılar: 1 dışında hiçbir ortak pozitif böleni olmayan sayılara aralarında asal sayılar denir. \text{EBOB}(a, b) = 1 olmalıdır.
- Ardışık iki doğal sayı daima aralarında asaldır (\text{EBOB}(n, n+1) = 1).
ÇÖZÜM ADIMLARI & SEÇENEK ANALİZİ:
Başlangıçtaki ABCD dikdörtgeninin kenar uzunlukları:
- Düşey kenar: 12\text{ cm}
- Yatay kenar: 20\text{ cm}
Elde edilecek iki dikdörtgenin de kısa ve uzun kenarlarının aralarında asal olması şartını seçenekler üzerinden inceleyelim:
-
A Seçeneği:
- Yatay kesim yapılmış ve düşey kenar (12\text{ cm}) 4\text{ cm} ve 12 - 4 = 8\text{ cm} olarak ikiye ayrılmıştır.
- 1. Dikdörtgen: 4\text{ cm} ve 20\text{ cm} \rightarrow \text{EBOB}(4, 20) = 4 \neq 1

- 2. Dikdörtgen: 8\text{ cm} ve 20\text{ cm} \rightarrow \text{EBOB}(8, 20) = 4 \neq 1

- Kenarlar aralarında asal değildir.
-
B Seçeneği:
- Dikey kesim yapılmış ve yatay kenar (20\text{ cm}) 5\text{ cm} ve 20 - 5 = 15\text{ cm} olarak ikiye ayrılmıştır.
- 1. Dikdörtgen: 5\text{ cm} ve 12\text{ cm} \rightarrow \text{EBOB}(5, 12) = 1

- 2. Dikdörtgen: 12\text{ cm} ve 15\text{ cm} \rightarrow \text{EBOB}(12, 15) = 3 \neq 1

- İkinci dikdörtgenin kenarları aralarında asal değildir.
-
C Seçeneği:
- Yatay kesim yapılmış ve düşey kenar (12\text{ cm}) 7\text{ cm} ve 12 - 7 = 5\text{ cm} olarak ikiye ayrılmıştır.
- 1. Dikdörtgen: 7\text{ cm} ve 20\text{ cm} \rightarrow \text{EBOB}(7, 20) = 1

- 2. Dikdörtgen: 5\text{ cm} ve 20\text{ cm} \rightarrow \text{EBOB}(5, 20) = 5 \neq 1

- İkinci dikdörtgenin kenarları aralarında asal değildir.
-
D Seçeneği:
- Dikey kesim yapılmış ve yatay kenar (20\text{ cm}) 7\text{ cm} ve 20 - 7 = 13\text{ cm} olarak ikiye ayrılmıştır.
- 1. Dikdörtgen: 7\text{ cm} ve 12\text{ cm} \rightarrow \text{EBOB}(7, 12) = 1 (Aralarında asal)

- 2. Dikdörtgen: 12\text{ cm} ve 13\text{ cm} \rightarrow \text{EBOB}(12, 13) = 1 (Ardışık sayılar aralarında asaldır)

- Her iki dikdörtgenin de kenar uzunlukları kendi içinde aralarında asaldır ve iki dikdörtgen birbirinden farklıdır.
Sonuç ve Doğrulama:
D seçeneğindeki dikey kesim sonucunda oluşan 7 \times 12\text{ cm} ve 13 \times 12\text{ cm} boyutlarındaki iki farklı dikdörtgenin kenar uzunlukları aralarında asaldır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Aralarında Asallık: Sayıların asal olması gerekmez; yalnızca 1’den başka ortak pozitif bölenlerinin bulunmaması yeterlidir (örneğin 12 asal değildir fakat 7 ve 13 ile aralarında asaldır).
Aralarında asallık konusuyla ilgili benzer bir LGS tarzı pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
