arttırır mı artırır mı
Arttırır mı artırır mı?
Cevap:
Türkçede “arttırır” ve “artırır” kelimeleri benzer görünse de, doğru kullanım ve anlam açısından ayrılırlar. İkisi de “artmak” veya “çoğalmak” anlamı taşıyan fiilden türemiştir ancak kullanımda ve anlamda küçük farklar vardır.
1. “Artırır” Ne Anlama Gelir?
-
“Artırmak” fiilinin üçüncü tekil kişi şimdiki zaman çekimidir:
“O artırır” = “o miktarı çoğaltır”, “bir şeyi daha çok yapar veya büyütür”. -
Genel olarak doğru ve yaygın kullanımı bu şekildedir.
-
Örneğin:
- “Ders çalışmak motivasyonu artırır.”
- “Fiyatlar bu yıl artırıldı.”
2. “Arttırır” Doğru mu?
- Türk Dil Kurumu’nun yazım kurallarına göre, pekiştirme anlamı veren “-ttir” eki bazen kullanılır ancak burada geçerli değildir.
- “Arttırır” şeklindeki yazım, halk arasında yanlış bilinçle veya telaffuz farklılıklarından dolayı ortaya çıkmıştır.
- Resmî dilde ve akademik metinlerde “arttırır” yanlış kabul edilir.
3. Özet ve Farklılık Tablosu
| Kelime | Anlamı | Doğruluk | Kullanım Alanı |
|---|---|---|---|
| Artırır | Bir şeyi çoğaltmak, ağaştırmak | Doğru ve yaygın kullanılır | Resmi yazışmalar, eğitim, günlük konuşma |
| Arttırır | Yanlış yazım | Yanlış/Resmî olmayan | Halk ağzında, yanlış telaffuz veya yazım hatası |
4. Yazım Kuralları ve Neden “Artırır” Doğru?
- “Artır-” kökü, “art-” kökünden türemiştir ve “-ır” geniş zaman eki alır.
- Türkçede iki harfin (tt) yan yana gelmesi bazı durumlarda yazım yanlışı olarak kabul edilir.
- “Artırmak” kelimesinde “t” harfi tek kalır, iki kere yazılmaz.
Sonuç
- Doğru kullanım: “artırır”
- “Arttırır” yazımı, yaygın bir yanlıştır ve resmi metinlerde kesinlikle kullanılmamalıdır.
- Eğer bir şeyi çoğaltmak, miktarını yükseltmek anlamında kullanıyorsanız mutlaka “artırır” şeklinde yazmalısınız.
Özet Tablosu
| Terim | Doğruluk Durumu | Kullanım Örneği |
|---|---|---|
| artırır | Doğru | “Yeni yasa vergi gelirlerini artırır.” |
| arttırır | Yanlış | “Örnek cümle arttırır şeklinde kullanılmaz.” |