5847 + 5210 + 6325
3652 + 5236 + 4125
Dört Basamaklı Doğal Sayılarda Eldeli Toplama İşlemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Doğal sayılarda toplama işlemi birler basamağından başlayarak sola doğru (onlar, yüzler, binler basamağı şeklinde) basamak basamak yapılır.
- Herhangi bir basamaktaki toplam 10 veya daha büyük olduğunda, onlar basamağındaki değer bir sonraki sol basamağa elde olarak eklenir:
\text{Basamak Toplamı} = \text{Rakamlar Toplamı} + \text{Elde}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
1. İşlem: 5847 + 5210 + 6325
Adım 1 — Birler Basamağını Toplama
Birler basamağındaki rakamlar toplanır:
7 + 0 + 5 = 12
- Sonucun birler basamağına 2 yazılır, onlar basamağına aktarılmak üzere elde 1 kalır.
Adım 2 — Onlar Basamağını Toplama
Onlar basamağındaki rakamlar ve önceki adımdan gelen elde toplanır:
4 + 1 + 2 + 1\text{ (elde)} = 8
- Sonucun onlar basamağına 8 yazılır, elde yoktur (0).
Adım 3 — Yüzler Basamağını Toplama
Yüzler basamağındaki rakamlar toplanır:
8 + 2 + 3 = 13
- Sonucun yüzler basamağına 3 yazılır, binler basamağına aktarılmak üzere elde 1 kalır.
Adım 4 — Binler Basamağını Toplama
Binler basamağındaki rakamlar ve elde toplanır:
5 + 5 + 6 + 1\text{ (elde)} = 17
- Sonucun binler ve on binler basamağına 17 yazılır.
5847 + 5210 + 6325 = 17\,382
2. İşlem: 3652 + 5236 + 4125
Adım 1 — Birler Basamağını Toplama
Birler basamağındaki rakamlar toplanır:
2 + 6 + 5 = 13
- Sonucun birler basamağına 3 yazılır, elde 1 kalır.
Adım 2 — Onlar Basamağını Toplama
Onlar basamağındaki rakamlar ve elde toplanır:
5 + 3 + 2 + 1\text{ (elde)} = 11
- Sonucun onlar basamağına 1 yazılır, elde 1 kalır.
Adım 3 — Yüzler Basamağını Toplama
Yüzler basamağındaki rakamlar ve elde toplanır:
6 + 2 + 1 + 1\text{ (elde)} = 10
- Sonucun yüzler basamağına 0 yazılır, elde 1 kalır.
Adım 4 — Binler Basamağını Toplama
Binler basamağındaki rakamlar ve elde toplanır:
3 + 5 + 4 + 1\text{ (elde)} = 13
- Sonucun sol kısmına 13 yazılır.
3652 + 5236 + 4125 = 13\,013
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- 1. İşlemin Sonucu: 17\,382
- 2. İşlemin Sonucu: 13\,013
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Eldeli Toplama: Bir basamaktaki toplamın 9’u aşması durumunda oluşan onlukların bir sonraki üst basamağa devredilmesidir.
- Basamak Değeri: Rakamların sayıda bulunduğu konuma göre (birler, onlar, yüzler, binler) aldığı değerdir. Alt alta toplama yapılırken aynı basamakların aynı hizada olması zorunludur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Elde edilen değerleri unutup sadece basamaktaki rakamları toplayarak ilerlemek (Örneğin 2. adımda 5 + 3 + 2 = 10 bulup eldeki 1’i eklememek).- Doğru Yaklaşım: Bir basamaktan gelen eldeyi hemen bir sonraki basamağın üstüne not ederek toplama işlemine doğrudan dahil etmek.
Bu tür eldeli toplama işlemlerini pekiştirmek için benzer bir alıştırma daha çözmek ister misin?