- adım:
\begin{array}{r@{quadl} 1 \ 3678 \ + 2973 \ hline 1 \end{array} - adım:
\begin{array}{r@{quadl} 11 \ 3678 \ + 2973 \ hline 51 \end{array} - adım:
- adım:
Yiğit, toplama işlemini yukarıdaki gibi yapmış ancak sonucu hatalı bulmuştur. Buna göre Yiğit ilk kez hangi adımda hata yapmıştır?
9 ve 10. soruları aşağıda modellenen toplama ve çıkarma işlemlerine göre cevaplayınız.
(Görseldeki şemaya göre: 4021 + 723 = A ve 3842 - 1978 = B ayrıca A + B = C) - A - B işleminin sonucu kaçtır?
- B + C işleminin sonucu kaçtır?
Doğal Sayılarda Toplama ve Çıkarma İşlemleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Eldeli toplama işleminde basamaklardaki sayıların toplamı 9’u aştığında oluşan onluklar bir sonraki sol basamağa aktarılır.
- Onluk bozarak çıkarma işleminde eksilen sayının basamağındaki rakam çıkan rakamdan küçükse sol basamaktan 1 onluk/yüzlük/binlik alınır.
8. Sorunun Çözümü
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Birler Basamağının Kontrolü
8 + 3 = 11 eder. Birler basamağına 1 yazılır, elde 1 onluk kalır.
Yiğit 1 yazmış ve yukarıya 1 elde eklemiştir. Bu adım doğrudur.
Adım 2 — Onlar Basamağının Kontrolü
7 + 7 = 14, elde de 1 vardı: 14 + 1 = 15 eder. Onlar basamağına 5 yazılır, elde 1 yüzlük kalır.
Yiğit onlar basamağına 5 yazmış (51) ve yukarıya yeni eldesini eklemiştir. Bu adım doğrudur.
Adım 3 — Yüzler Basamağının Kontrolü
6 + 9 = 15, elde de 1 vardı: 15 + 1 = 16 eder. Dolayısıyla yüzler basamağına 6 yazılmalıydı.
Ancak Yiğit 3. adımda yüzler basamağına 5 yazarak sonucu 551 bulmuştur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 3. adım
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
9 ve 10. Soruların Çözümü (Şema Analizi)
Öncelikle şemadaki A, B ve C değerlerini belirleyelim:
Adım 1 — A Değerinin Hesaplanması
Adım 2 — B Değerinin Hesaplanması
Adım 3 — C Değerinin Hesaplanması
9. Soru: A - B İşlemi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP (9. Soru): 2880
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
10. Soru: B + C İşlemi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP (10. Soru): 8472
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Eldeli Toplama: Bir basamağın toplamı iki basamaklı bir sayı olduğunda onlar basamağındaki rakam solundaki basamağa elde olarak eklenir.
- Onluk Bozma: Çıkarma işleminde küçük rakamdan büyük rakam çıkmadığında komşu basamaktan bir üst değerlikli birlik ödünç alınır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: 8. soruda 6 + 9 = 15 işlemini yaparken önceki basamaktan gelen 1 eldesini eklemeyi unutup direkt 15’in 5’ini yazmak.
Doğru Yaklaşım: Önceki basamaktan aktarılan eldeyi her zaman basamak toplamına dahil etmek (6 + 9 + 1 = 16).
Bu adımlarla ilgili benzer bir çıkarma ve toplama modelleme sorusu daha çözmek ister misin?
