nların-
a haz
tmiş-
yine
dine
ar-
esi
n
i
a
13. I. llaç tedavisi ve psikolojik bir tedavi olan ppssikoterap
uygulamalar birlikte yürütüldüğünde iyileşme gozlormi
nebilmektedir.
II. Çocukluk travmaları gibi psikososyal nedenlerin yani s
genetik faktörler de araliklı patlayICI bozukluğa seh
olabilmektedir.
III. Bozukluğun belirtileri arasinda alkol ve uyuşturucucan
ötürü vücudun zarar görmesi, antisosyal ve borderine
kişilik bozukluklari, kişilik ve davraniş değişiklikleri yer
almaktadır.
IV. Serotonin, noradrenalin ve dopamin gibi çeşitli nörot-
ransmitter sistemlerindeki düzensizlikler de bozukluğun
oluşmasinda ittirici güç olmaktadır.
A) I
V. Saldırganlık dürtülerine karşı koyamama atakları ile
tanımlanan aralıklı patlayıCI bozukluğun -önceleri olduk-
ça nadir görülse de- günümüzde görülme sikliği bir hayli
artmıştır.
Yukarıda numaralandırılmış cümleler anlamlı bir bütün
oluşturacak biçimde siralandığında hangisi baştan üçünců
cümle olur?
B) II C) II
D) IV
E) V
Aralıklı Patlayıcı Bozukluk Cümle Sıralama Sorusu Çözümü
Aralıklı patlayıcı bozukluk konusunu ele alan bu cümleleri anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralayalım. Bu tür sorularda genelden özele, tanımdan nedene ve en son tedaviye doğru bir akış izlenir.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Giriş Cümlesini Belirleme (Tanım)
Paragrafın giriş cümlesi, konunun ne olduğunu tanımlayan V numaralı cümle olmalıdır. Bu cümlede “aralıklı patlayıcı bozukluğun” ne olduğu tanımlanmış ve görülme sıklığından bahsedilmiştir. Diğer cümleler “bozukluğun belirtileri”, “nedenleri” gibi ifadelerle başladığı için giriş cümlesi olamazlar.
Adım 2 — Belirtilerin İncelenmesi
Tanımdan sonra, bu bozukluğun beraberinde getirdiği durumları veya belirtileri anlatan III numaralı cümle gelmelidir. “Bozukluğun belirtileri arasında…” ifadesi, V numaralı cümlede tanıtılan konuyu detaylandırır.
Adım 3 — Nedenlerin İncelenmesi (Psikososyal ve Genetik)
Belirtilerden sonra bozukluğun nedenlerine geçilir. II numaralı cümle, çocukluk travmaları ve genetik faktörler gibi temel nedenleri sıralar.
Adım 4 — Nedenlerin İncelenmesi (Nörobiyolojik)
II numaralı cümledeki nedenleri, daha teknik ve biyolojik bir açıklama ile destekleyen IV numaralı cümle takip eder. “Nörotransmitter sistemlerindeki düzensizlikler de…” ifadesindeki “-de” eki, önceki cümledeki nedenlere ekleme yapıldığını gösterir.
Adım 5 — Tedavi Süreci
Tanım, belirti ve nedenler anlatıldıktan sonra sonuç niteliğindeki tedavi aşamasına geçilir. I numaralı cümle, ilaç ve psikoterapi uygulamalarından bahsederek paragrafı sonlandırır.
Adım 6 — Anlamlı Sıralama ve Baştan Üçüncü Cümle
Oluşan anlamlı sıralama şöyledir:
- V (Tanım ve yaygınlık)
- III (Belirtiler ve eşlik eden bozukluklar)
- II (Psikososyal ve genetik nedenler)
- IV (Nörobiyolojik nedenler)
- I (Tedavi yöntemleri)
Soru bizden baştan üçüncü cümleyi istediği için bu cümle II numaralı cümledir.
Adım 7 — Seçenek Karşılaştırması
A) I — 5. cümledir.
B) II — Baştan 3. cümledir.- C) III — 2. cümledir.
- D) IV — 4. cümledir.
- E) V — 1. cümledir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] B) II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Aralıklı Patlayıcı Bozukluk
- [Tanım:] Kişinin saldırganlık dürtülerini kontrol edemediği, ani öfke patlamalarıyla karakterize bir bozukluktur.
- [Bu problemde:] Paragrafın ana konusunu oluşturmaktadır.
2. Nörotransmitter
- [Tanım:] Sinir hücreleri arasında iletişimi sağlayan kimyasal taşıyıcılardır (Serotonin, dopamin vb.).
- [Bu problemde:] IV. cümlede bozukluğun biyolojik nedenleri arasında gösterilmiştir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
II ve IV’ün Yerini Karıştırmak
- [Yanlış:] Önce teknik biyolojik nedenleri (IV), sonra genel nedenleri (II) söylemek.
- [Doğru:] Önce psikososyal ve genel genetik etkiler (II) söylenir, ardından “-de” bağlacı yardımıyla teknik ayrıntılara (IV) girilir.
- [Neden yanlış:] Cümleler arası geçişte “-de/da” bağlacı kendisinden önce benzer bir konudan bahsedildiğini kanıtlar.
Bu sıralama mantığıyla ilgili benzer bir paragraf tamamlama sorusu çözmemi ister misin?