Ara Güler’in farklı dönemlerde basilmiş () her biri imzasını
taşıyan çalışmalarını bir araya getiren sergi () İstanbul Modern
Fotoğraf Koleksiyonu ve Ara Güler Müzesi arşivindeki çeşitli
karanlık oda baskısı (I1) obje ve efemeraya da yer veriyor (1V)
Sergi, kendini foto muhabiri ve foto muhabirlerini de "tarihi
makinesiyle yazanlar"olarak tanımlayan (V) Gülerin çalışmaları
aracıliğıyla fotoğrafçının öznelliği ile fotoğraf arasındaki ilişkiyi
düşündürmeyi hedefliyor.
Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisine herhangi
bir noktalama işareti koymaya gerek yoktur?
A) I
B) II
C) II
D) IV
E) V
Ara Güler Sergisi Metnindeki Noktalama İşaretleri Sorusu
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I Numaralı Yerin (I) İncelenmesi
- Metindeki ifade: “…basılmış (I) her biri imzasını taşıyan…”
- “basılmış” ve “taşıyan” sözcükleri sıfat-fiil eki almıştır. Burada arka arkaya gelen eş görevli sıfat-fiil gruplarını (eş görevli ögeleri) ayırmak için (I) numaralı yere virgül (,) getirilmelidir.
Adım 2 — II Numaralı Yerin (II) İncelenmesi
- Metindeki ifade: “…bir araya getiren sergi (II) İstanbul Modern…”
- “sergi” sözcüğü cümlenin öznelerinden biridir. Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek ve vurgulamak için (II) numaralı yere virgül (,) getirilmelidir.
Adım 3 — III Numaralı Yerin (III) İncelenmesi
- Metindeki ifade: “…karanlık oda baskısı (III) obje ve efemeraya…”
- “baskısı”, “obje” ve “efemera” sözcükleri eş görevli nesneler/unsurlar olarak sıralanmıştır. Eş görevli kelimeleri ayırmak için (III) numaralı yere virgül (,) getirilmelidir.
Adım 4 — IV Numaralı Yerin (IV) İncelenmesi
- Metindeki ifade: “…yer veriyor (IV) Sergi, kendini…”
- “yer veriyor” ifadesiyle ilk cümle tamamlanmıştır ve ardından gelen cümle büyük harfle (“Sergi”) başlamaktadır. Bu nedenle (IV) numaralı yere nokta (.) konmalıdır.
Adım 5 — V Numaralı Yerin (V) İncelenmesi
- Metindeki ifade: “…olarak tanımlayan (V) Güler’in çalışmaları…”
- “tanımlayan” sözcüğü -an/-en sıfat-fiil eki almıştır ve doğrudan kendisinden sonra gelen “Güler” ismini niteleyerek sıfat tamlaması oluşturmaktadır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre: Metin içinde fiilimsi ekleriyle türetilen kelimelerden sonra (eğer art arda sıralanan eş görevli fiilimsiler yoksa) virgül veya başka bir noktalama işareti konmaz. Bu nedenle (V) numaralı yere herhangi bir noktalama işareti koymaya gerek yoktur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. I — Eş görevli sözcük gruplarını ayırmak için virgül (,) konur.
B. II — Özneye vurgu yapmak için virgül (,) konur.
C. III — Eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül (,) konur.
D. IV — Tamamlanmış cümlenin sonuna nokta (.) konur.
E. V — Sıfat-fiil ile nitelediği isim arasına noktalama işareti konmaz.
Adım 7 — Son Doğrulama
Cümlede “tanımlayan” fiilimsisinden sonra başka bir fiilimsi gelmediği için tamlama arasına noktalama işareti koymak yazım hatası oluşturur. Dolayısıyla V numaralı boşluk noktalama işareti gerektirmez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: E) V
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Fiilimsilerden sonra virgül konulup konulmayacağı ile ilgili benzer KPSS noktalama kuralları soruları çözmek ister misin?
Bana bu cevabı Özetle
Ara Güler Sergisi Noktalama İşaretleri Sorusu — Özet Çözüm
Kısaca Cevap: E şıkkı (V)
Özet Gerekçe
V numaralı yerde geçen “tanımlayan” sözcüğü bir sıfat-fiildir ve kendisinden sonra gelen “Güler’in çalışmaları” ifadesini niteleyerek sıfat tamlaması oluşturmaktadır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, metin içinde arka arkaya sıralanmayan tekil fiilimsilerden sonra noktalama işareti konmaz.
Boşlukların Hızlı Analizi
- I. Boşluk (,) \rightarrow Eş görevli sıfat-fiil ögelerini ayırmak için virgül konur (basılmış …, her biri …).
- II. Boşluk (,) \rightarrow Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül konur (sergi , …).
- III. Boşluk (,) \rightarrow Eş görevli nesneleri ayırmak için virgül konur (baskısı , obje …).
- IV. Boşluk (.) \rightarrow Cümle tamamlandığı ve yeni cümle büyük harfle başladığı için nokta konur (yer veriyor .).
- V. Boşluk () \rightarrow Sıfat-fiil ile nitelediği isim arasına hiçbir işareti konmaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: E) V
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
KPSS Türkçe sorularında sıkça karşılaşılan zarf-fiil ve sıfat-fiillerden sonra virgül konmama kuralları ile ilgili pratik bir bilgi notu paylaşmamı ister misin?