ar çizil-
UZerinde AB iŞ \int ile C, D, E ve F
noktaları verilmiştir.
Buna göre aşağıdakilerden doğru olanın altında-
ki kutuya “D”, yanlış olana "Y yazıniz.
BAC dik açıdir.
B
BAF dar açıdır.
BAE geniş açıdır.
BAD geniş açıdır.
Kareli Kâğıt Üzerinde Açı Çeşitleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Dik Açı: Ölçüsü tam olarak 90^\circ olan açıdır (Kareli kâğıtta dikey ve yatay çizgilerin kesişimi dik açı oluşturur).
- Dar Açı: Ölçüsü 0^\circ ile 90^\circ arasında olan açıdır (Dik açıdan daha dardır).
- Geniş Açı: Ölçüsü 90^\circ ile 180^\circ arasında olan açıdır (Dik açıdan daha geniştir).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Kareli kâğıt üzerinde tepe noktası A olan açıları, dikey duran [AB) ışınını referans alarak inceleyelim:
Adım 1 — \widehat{BAC} Açısının İncelenmesi
- [AB) ışını kare çizgisi boyunca tam yukarı (dikey) gitmektedir.
- [AC) ışını kare çizgisi boyunca tam sağa (yatay) gitmektedir.
- Dikey ve yatay doğrular birbirini dik kestiği için s(\widehat{BAC}) = 90^\circ olur.
- İfade: “\widehat{BAC} dik açıdır.” \rightarrow D (Doğru)
Adım 2 — \widehat{BAE} Açısının İncelenmesi
- A noktasından sola doğru çizilecek yatay çizgi dik açıyı (90^\circ) verir.
- E noktası, dikey ışın ile sol yatay çizginin arasında kalmaktadır.
- Bu nedenle açının açıklığı dik açıdan daha azdır (s(\widehat{BAE}) < 90^\circ), yani bir dar açıdır.
- İfade: “\widehat{BAE} geniş açıdır.” \rightarrow Y (Yanlış)
Adım 3 — \widehat{BAF} Açısının İncelenmesi
- F noktası, A noktasının sol hizasında yer almaktadır.
- [AB) ışını ile [AF) ışını arasındaki açı 90^\circ veya daha büyüktür (s(\widehat{BAF}) \ge 90^\circ). Bu nedenle bir dar açı olamaz.
- İfade: “\widehat{BAF} dar açıdır.” \rightarrow Y (Yanlış)
Adım 4 — \widehat{BAD} Açısının İncelenmesi
- [AC) ışını zaten [AB) ile tam 90^\circ’lik bir dik açı oluşturmaktadır.
- D noktası ise C noktasının daha da aşağısında yer aldığından, kol daha fazla açılmıştır (s(\widehat{BAD}) > 90^\circ).
- Dolayısıyla bu açı bir geniş açıdır.
- İfade: “\widehat{BAD} geniş açıdır.” \rightarrow D (Doğru)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- \widehat{BAC}\text{ dik açıdır.} \longrightarrow D
- \widehat{BAE}\text{ geniş açıdır.} \longrightarrow Y
- \widehat{BAF}\text{ dar açıdır.} \longrightarrow Y
- \widehat{BAD}\text{ geniş açıdır.} \longrightarrow D
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Referans Dik Açı (90^\circ): Kareli kâğıtlarda yatay ve dikey ızgara çizgileri doğal bir 90^\circ oluşturur. Kolları bu sınırdan daha içeride kalan açılar dar, daha dışarı taşan açılar ise geniş açıdır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Işınların uzunluklarına bakarak açının büyüklüğüne karar vermek.- Doğru Yaklaşım: Açının büyüklüğü kolların uzunluğuna değil, iki ışın arasındaki açıklığın (derecenin) miktarına bağlıdır.
Açı çeşitlerini daha iyi kavramak için kareli kâğıt üzerinde farklı noktalarla benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?