Ansızin geleceğim sokak lanbaları uykudayken Uykudayken mor gece, kızıl şafak, akan su Sesinde ki yumuşaklığın

Sin.
14. Mümkünü kalmadı başımı alip geleceğim bir akşam
Ansızin geleceğim sokak lanbaları uykudayken
Uykudayken mor gece, kızıl şafak, akan su
Sesinde ki yumuşaklığın mırılmırıl uğultusu
Uykudayken ağustosböceği, karıncalar, kunduz
Yukarıdaki dizelerde kaç yerde yazım yanlışı yapılmiş-
tır?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6

Dizelerde Kaç Yerde Yazım Yanlışı Yapıldığının Tespiti

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Seçenek A’nın İncelenmesi (2 Yazım Yanlışı)
Dizelerdeki yazım yanlışları incelendiğinde sadece 2 yerde hata olduğu düşüncesi eksiktir. Şiirde ikilemelerin ve birleşik kelimelerin yazım kurallarına aykırı birden fazla kullanım mevcuttur. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.

Adım 2 — Seçenek B’nin İncelenmesi (3 Yazım Yanlışı)
Dizelerde ilk bakışta “lanbaları”, “Sesinde ki” ve “mırılmırıl” sözcüklerindeki hatalar dikkat çekse de “ağustosböceği” sözcüğünün de ayrı yazılması gerektiği kuralı gözden kaçırılmamalıdır. Toplam hata sayısı 3 değil 4’tür. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.

Adım 3 — Seçenek C’nin İncelenmesi (4 Yazım Yanlışı)
Dizelerde Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına aykırı 4 adet kullanım tespit edilmiştir:

  1. lanbaları ➔ lambaları: Türkçede dudak ünsüzlerinin benzeşmesi (n-m değişimi) kuralı gereği “b” sesinden önce gelen “n” sesi "m"ye dönüşür.
  2. Sesinde ki ➔ Sesindeki: “yumuşaklığın” ismini niteleyen “-ki” eki sıfat yapan ektir ve sözcüğe bitişik yazılmalıdır.
  3. mırılmırıl ➔ mırıl mırıl: Yansıma sözcüklerden kurulan ikilemeler ayrı yazılmalıdır.
  4. ağustosböceği ➔ ağustos böceği: TDK kurallarına göre hayvan tür adlarından “böcek” kelimesiyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır.

Bu 4 kural ihlali nedeniyle C seçeneği doğrudur.

Adım 4 — Seçenek D’nin İncelenmesi (5 Yazım Yanlışı)
Metindeki diğer tüm kelimelerin (“Mümkünü”, “uykudayken”, “şafak”, “karıncalar”, “kunduz” vb.) yazımı TDK kurallarına tamamen uygundur. 5 adet yazım yanlışı bulunmamaktadır. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.

Adım 5 — Seçenek E’nin İncelenmesi (6 Yazım Yanlışı)
Dizelerde 6 adet yazım yanlışı yer almamaktadır. İnceleme sonucunda yalnızca 4 kural ihlali saptanmıştır. Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:cross_mark: A. 2 — Eksik sayılmıştır (4 yanlış mevcuttur).
:cross_mark: B. 3 — Eksik sayılmıştır (“ağustos böceği” kuralı atlanmıştır).
:white_check_mark: C. 4 — Doğru sayıdır (4 farklı yazım yanlışı tespit edilmiştir).
:cross_mark: D. 5 — Fazla sayılmıştır.
:cross_mark: E. 6 — Fazla sayılmıştır.

Adım 7 — Son Doğrulama
Dizelerdeki yazım hataları tek tek doğrulandığında:

  • n-m değişimi: lanbaları ➔ lambaları
  • Sıfat yapan -ki’nin yazımı: Sesinde ki ➔ Sesindeki
  • İkilemelerin yazımı: mırılmırıl ➔ mırıl mırıl
  • Birleşik sözcüklerin yazımı: ağustosböceği ➔ ağustos böceği

Toplamda 4 farklı yerde yazım yanlışı yapılmıştır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: C) 4
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Bu soru türünde sıkça karıştırılan ikilemelerin ve birleşik kelimelerin yazım kuralları ile ilgili benzer bir soru çözmek ister misin?