rina
be-
ge-
nin
hayı
eli-
ir
Im
ak
INDEKŞAKADEM
37. 5 yaşındaki Funda ile annesi arasında agağıdaki ko-
nuşma geçmiştir:
Funda: Meyve yemek istemiyorum
Anne: Meyve yemekten hoşlanıyordun. Neden ye-
mek istemiyorsun?
Funda: Çünkü daha oyunumu bitirmedin. Yeni aldiği-
miz bebeğimle biraz daha oynamak istiyorum
Çünkü oyun oynamayı çok seviyorsun
Funda: Evet
Anne: O zaman sen biraz daha oyununa devam et.
Sonra meyveni yersin.
Funda: Tamam
Yukarıdaki konuşma anne ile ilgili;1 Özsaygi gellstici dil kullanmiştır
I. Sen dili kulanmiştir
lI. Etkin dinlemde bulunmuştur
ifadelerinden hangiler doğrudur?
A) Yalnız
C)Yalnız ll
E) ILve ll
B) Yalpız 1l
Anne ve Çocuk Arasındaki İletişim Dilinin Analizi
Bu soruda 5 yaşındaki Funda ile annesi arasındaki diyalog üzerinden iletişim tekniklerini analiz etmemiz isteniyor.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — I. İfadeyi Analiz Etme: Özsaygı Geliştirici Dil
Annenin diyalogdaki tutumu Funda’yı yargılamaktan uzak, onun isteklerine ve duygularına saygı duyan bir niteliktedir. Anne, çocuğun oyun oynama isteğini kabul ederek ve ona seçenek sunarak Funda’nın kendi kararlarını vermesine yardımcı olmaktadır. Bu durum, çocuğun kendini değerli hissetmesini sağlayan özsaygı geliştirici dil kapsamına girer. Bu ifade doğrudur.
Adım 2 — II. İfadeyi Analiz Etme: Sen Dili
Sen dili; karşı tarafı suçlayan, yargılayan ve genellikle “sen” ile biten (Örn: “Yine yaramazlık yapıyorsun!”) mesajlardır. Diyalogda anne, Funda’yı suçlamamış veya yargılamamıştır. Tam tersine, onun duygularını anlamaya çalışmıştır. Bu nedenle anne sen dili kullanmamıştır. Bu ifade yanlıştır.
Adım 3 — III. İfadeyi Analiz Etme: Etkin Dinleme
Etkin dinleme, dinleyicinin konuşmacının mesajını anladığını ona geri iletmesidir (Yansıtma). Anne, Funda’nın “Meyve yemek istemiyorum” demesi üzerine “Yeni bebeğinle biraz daha oynamak istiyorsun” diyerek Funda’nın duygu ve düşüncelerini ona geri yansıtmıştır. Bu, etkin dinlemenin (katılımlı dinleme) en temel göstergesidir. Bu ifade doğrudur.
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
I. Özsaygı geliştirici dil: Anne, çocuğun bireyselliğine ve zamanına saygı göstermiştir.
II. Sen dili: Anne yargılayıcı değil, anlayışlı bir tutum sergilemiştir.- III. Etkin dinleme: Anne, Funda’nın söylediklerini kendi cümleleriyle özetleyerek geri bildirmiştir.
Adım 5 — Final Doğrulama
Diyalogdaki “Yeni bebeğinle biraz daha oynamak istiyorsun. Çünkü oyun oynamayı çok seviyorsun” ifadesi hem duyguyu anladığını gösterir (etkin dinleme) hem de çocuğu yargılamadan kabul eder (özsaygı geliştirici dil). Bu iki kavram birbirini destekleyen sağlıklı iletişim unsurlarıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] D) I ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Etkin Dinleme (Katılımlı Dinleme)
- [Tanım:] Dinleyicinin, konuşanın söylediklerini açımlayarak ve duygularını anladığını belirterek ona geri yansıtmasıdır.
- [Bu problemde:] Annenin Funda’nın oyun isteğini onaylaması ve yansıtması.
2. Özsaygı Geliştirici Dil
- [Tanım:] Bireyin kişiliğine saldırıda bulunmayan, davranışa odaklanan ve bireyin kendini değerli hissetmesini destekleyen dil.
- [Bu problemde:] Annenin baskı kurmadan esneklik göstermesi.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Sen Dili ve Ben Dili Karışıklığı
- [Yanlış:] Annenin her cümlesinde “sen” kelimesi geçtiği için bunun “Sen Dili” olduğunu düşünmek.
- [Doğru:] Sen dili kelimeyle değil, yargılayıcı tonla ilgilidir. “Oynarsın, yersin” gibi ifadeler süreçle ilgili bilgilendirmedir, suçlama değildir.
Okul öncesi dönem çocuklarıyla iletişimde kullanılan “Ben Dili” ile ilgili başka bir örnek çözmemi ister misin?