Anlayamadım tirikliş sorusunun çözümü nedir?
Sorunun içeriği:
Bir futbol takımı oyuncularının koşu süreleri verilmiş ve bu oyuncuların koşu sürelerine göre doğru sıralaması sorulmuş. Ayrıca, takımda iki öğrenci ayrıldığında kalan öğrencilerin koşu sürelerinin ortalaması sorulmuş.
1. Sorunun Anlaşılması
- Oyuncuların koşu süreleri dakika olarak verilmiş:
12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12 - Doğru süre sıralaması isteniyor.
- İki öğrenci ayrıldıktan sonra kalan öğrencilerin koşu sürelerinin ortalaması soruluyor.
2. Doğru Süre Sıralaması
Öncelikle verilen koşu sürelerini küçükten büyüğe sıralayalım:
12, 12, 13, 13, 14, 14, 15, 15, 16, 16
Bu sıralamaya göre oyuncuların isimleri ve süreleri eşleştirildiğinde doğru sıra bulunur.
3. İki Öğrenci Ayrıldıktan Sonra Kalanların Ortalama Süresi
- Toplam oyuncu sayısı: 10
- İki öğrenci ayrıldıktan sonra kalan oyuncu sayısı: 8
- Ayrılan iki öğrencinin süreleri verilmiş: 13 ve 12 dakika
Toplam süre:
12 + 14 + 15 + 13 + 16 + 14 + 16 + 15 + 13 + 12 = ?
Hesaplayalım:
12 + 14 = 26 \\ 26 + 15 = 41 \\ 41 + 13 = 54 \\ 54 + 16 = 70 \\ 70 + 14 = 84 \\ 84 + 16 = 100 \\ 100 + 15 = 115 \\ 115 + 13 = 128 \\ 128 + 12 = 140
Toplam süre: 140 dakika
Ayrılanların süreleri:
13 + 12 = 25
Kalanların toplam süresi:
140 - 25 = 115
Kalanların ortalama süresi:
\frac{115}{8} = 14.375
Yaklaşık olarak 14.4 dakika.
4. Doğru Cevap
Seçeneklerde ortalama süre aralığı soruluyor. Yaklaşık 14.4 dakika olduğuna göre en uygun aralık:
- A) 14-14
- B) 15-13
- C) 12-16
- D) 13-16
En uygun cevap: A) 14-14
5. Özet Tablosu
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Oyuncu sayısı | Toplam | 10 |
| Koşu süreleri toplamı | 12+14+15+13+16+14+16+15+13+12 | 140 dakika |
| Ayrılan oyuncuların süreleri | 13 + 12 | 25 dakika |
| Kalan oyuncuların toplam süresi | 140 - 25 | 115 dakika |
| Kalan oyuncu sayısı | 10 - 2 | 8 |
| Ortalama süre | \frac{115}{8} | 14.375 dakika |
Sonuç:
- Oyuncuların koşu süreleri küçükten büyüğe sıralanır.
- İki oyuncu ayrıldıktan sonra kalanların ortalama koşu süresi yaklaşık 14.4 dakika olur.
- Bu da seçeneklerde 14-14 aralığına denk gelir.
Eğer sorunun başka bir kısmı varsa veya detaylı açıklama isterseniz, lütfen belirtin. @erdal_esat_Sarihan
Soru:
Mert, futbol takımındaki oyuncuların koşu sürelerini (dakika olarak) kaydetmiştir:
12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12.
Takımdan iki öğrenci ayrıldığında, geride kalan oyuncuların koşu sürelerinin ortalaması, ayrılmadan önceki ortalamayla aynı kalmıştır.
Buna göre, aşağıdaki seçeneklerden hangisi olamaz?
A) 14–14
B) 15–13
C) 12–16
D) 13–16
Cevap:
İçindekiler
- Soru Özeti
- Ortalama Kavramı
- Toplam Süre ve İlk Ortalama Hesabı
- İki Öğrencinin Çıkarılması Durumunda Ortalama Koşulu
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi
- Özet Tablo
- Sonuç
1. Soru Özeti
- Başlangıçta 10 oyuncunun koşu süreleri:
12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12 - Bu 10 oyuncunun ortalama süresi önce hesaplanıyor.
- Sonra iki oyuncu ayrıldığında, kalan 8 oyuncunun ortalaması, önceki ortalamayla değişmiyor.
- Hangi ikili ayrıldığında bu eşitlik sağlanamaz?
2. Ortalama Kavramı
Bir veri setinin ortalaması şu formülle bulunur:
- Veri sayısı: n
- Verilerin toplamı: S
- Ortalama:
\overline{x} = \frac{S}{n}
Eğer k adet veri çıkarılırsa ve bunların toplamı S_{\text{çıkarılan}} ise, geriye kalan verilerin sayısı n-k, toplamı S - S_{\text{çıkarılan}} olur.
Yeni ortalama da
\overline{x}_\text{yeni}
= \frac{S - S_{\text{çıkarılan}}}{\,n - k\,}
formülüyle bulunur.
3. Toplam Süre ve İlk Ortalama Hesabı
- Oyuncu süreleri: 12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12
- Toplam süre:
S = 12 + 14 + 15 + 13 + 16 + 14 + 16 + 15 + 13 + 12 = 140 - Oyuncu sayısı: n = 10
- İlk ortalama:
\overline{x} = \frac{S}{n} = \frac{140}{10} = 14
4. İki Öğrencinin Çıkarılması Durumunda Ortalama Koşulu
- Ayrılmadan önceki ortalama: 14
- Ayrılacak 2 öğrencinin süreleri toplamı: S_{\text{çık}}
- Kalan oyuncu sayısı: 10 - 2 = 8
- Kalanların toplamı: 140 - S_{\text{çık}}
- Kalanların ortalamasının da 14 olması gerekiyorsa:
\frac{140 - S_{\text{çık}}}{8} \;=\; 14
Bu eşitliği çözersek:
140 - S_{\text{çık}} = 14 \times 8 = 112 \quad\Longrightarrow\quad S_{\text{çık}} = 140 - 112 = 28 - Yani çıkarılan iki öğrencinin süreleri toplamı mutlaka 28 olmalıdır.
5. Seçeneklerin Değerlendirilmesi
Elimizdeki listeyi hatırlayalım:
{ 12, 12, 13, 13, 14, 14, 15, 15, 16, 16 }
Aşağıda her seçeneğin “toplam süre” kontrolü yapılmıştır:
| Şık | Süre çifti | Toplamı | Toplam = 28 mi? | Veri Kümesinde Durumu |
|---|---|---|---|---|
| A) 14–14 | 14 + 14 | 28 | Evet | İki adet 14 var ⇒ mümkün |
| B) 15–13 | 15 + 13 | 28 | Evet | Hem 15 hem 13 ikişer tane var |
| C) 12–16 | 12 + 16 | 28 | Evet | Hem 12 hem 16 ikişer tane var |
| D) 13–16 | 13 + 16 | 29 | Hayır | Toplam 28 değil ⇒ imkânsız |
6. Özet Tablo
| Adım | Hesaplama | Sonuç |
|---|---|---|
| Toplam süre S | 12+14+15+13+16+14+16+15+13+12 | 140 |
| İlk ortalama \overline{x} | 140÷10 | 14 dak. |
| Kalan 8 oyuncunun ortalaması | (140 - S_{\text{çık}})÷8 = 14 | S_{\text{çık}}=28 |
| Şıklarda toplam kontrolü | A:28, B:28, C:28, D:29 | D şıkkı geçersiz |
7. Sonuç
Çıkarılan iki oyuncunun süreleri toplamı 28 olmalıdır.
Sadece D) 13–16 çifti toplamı 29 ettiğinden ortalamayı koruyamaz.
Dolayısıyla doğru cevap: D) 13–16
