Anlayamadım tirikliş

Anlayamadım tirikliş sorusunun çözümü nedir?


Sorunun içeriği:

Bir futbol takımı oyuncularının koşu süreleri verilmiş ve bu oyuncuların koşu sürelerine göre doğru sıralaması sorulmuş. Ayrıca, takımda iki öğrenci ayrıldığında kalan öğrencilerin koşu sürelerinin ortalaması sorulmuş.


1. Sorunun Anlaşılması

  • Oyuncuların koşu süreleri dakika olarak verilmiş:
    12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12
  • Doğru süre sıralaması isteniyor.
  • İki öğrenci ayrıldıktan sonra kalan öğrencilerin koşu sürelerinin ortalaması soruluyor.

2. Doğru Süre Sıralaması

Öncelikle verilen koşu sürelerini küçükten büyüğe sıralayalım:

12, 12, 13, 13, 14, 14, 15, 15, 16, 16

Bu sıralamaya göre oyuncuların isimleri ve süreleri eşleştirildiğinde doğru sıra bulunur.


3. İki Öğrenci Ayrıldıktan Sonra Kalanların Ortalama Süresi

  • Toplam oyuncu sayısı: 10
  • İki öğrenci ayrıldıktan sonra kalan oyuncu sayısı: 8
  • Ayrılan iki öğrencinin süreleri verilmiş: 13 ve 12 dakika

Toplam süre:

12 + 14 + 15 + 13 + 16 + 14 + 16 + 15 + 13 + 12 = ?

Hesaplayalım:

12 + 14 = 26 \\ 26 + 15 = 41 \\ 41 + 13 = 54 \\ 54 + 16 = 70 \\ 70 + 14 = 84 \\ 84 + 16 = 100 \\ 100 + 15 = 115 \\ 115 + 13 = 128 \\ 128 + 12 = 140

Toplam süre: 140 dakika

Ayrılanların süreleri:

13 + 12 = 25

Kalanların toplam süresi:

140 - 25 = 115

Kalanların ortalama süresi:

\frac{115}{8} = 14.375

Yaklaşık olarak 14.4 dakika.


4. Doğru Cevap

Seçeneklerde ortalama süre aralığı soruluyor. Yaklaşık 14.4 dakika olduğuna göre en uygun aralık:

  • A) 14-14
  • B) 15-13
  • C) 12-16
  • D) 13-16

En uygun cevap: A) 14-14


5. Özet Tablosu

Adım İşlem Sonuç
Oyuncu sayısı Toplam 10
Koşu süreleri toplamı 12+14+15+13+16+14+16+15+13+12 140 dakika
Ayrılan oyuncuların süreleri 13 + 12 25 dakika
Kalan oyuncuların toplam süresi 140 - 25 115 dakika
Kalan oyuncu sayısı 10 - 2 8
Ortalama süre \frac{115}{8} 14.375 dakika

Sonuç:

  • Oyuncuların koşu süreleri küçükten büyüğe sıralanır.
  • İki oyuncu ayrıldıktan sonra kalanların ortalama koşu süresi yaklaşık 14.4 dakika olur.
  • Bu da seçeneklerde 14-14 aralığına denk gelir.

Eğer sorunun başka bir kısmı varsa veya detaylı açıklama isterseniz, lütfen belirtin. @erdal_esat_Sarihan

Soru:

Mert, futbol takımındaki oyuncuların koşu sürelerini (dakika olarak) kaydetmiştir:
12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12.
Takımdan iki öğrenci ayrıldığında, geride kalan oyuncuların koşu sürelerinin ortalaması, ayrılmadan önceki ortalamayla aynı kalmıştır.
Buna göre, aşağıdaki seçeneklerden hangisi olamaz?
A) 14–14
B) 15–13
C) 12–16
D) 13–16


Cevap:

İçindekiler

  1. Soru Özeti
  2. Ortalama Kavramı
  3. Toplam Süre ve İlk Ortalama Hesabı
  4. İki Öğrencinin Çıkarılması Durumunda Ortalama Koşulu
  5. Seçeneklerin Değerlendirilmesi
  6. Özet Tablo
  7. Sonuç

1. Soru Özeti

  • Başlangıçta 10 oyuncunun koşu süreleri:
    12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12
  • Bu 10 oyuncunun ortalama süresi önce hesaplanıyor.
  • Sonra iki oyuncu ayrıldığında, kalan 8 oyuncunun ortalaması, önceki ortalamayla değişmiyor.
  • Hangi ikili ayrıldığında bu eşitlik sağlanamaz?

2. Ortalama Kavramı

Bir veri setinin ortalaması şu formülle bulunur:

  • Veri sayısı: n
  • Verilerin toplamı: S
  • Ortalama:
    \overline{x} = \frac{S}{n}

Eğer k adet veri çıkarılırsa ve bunların toplamı S_{\text{çıkarılan}} ise, geriye kalan verilerin sayısı n-k, toplamı S - S_{\text{çıkarılan}} olur.
Yeni ortalama da
\overline{x}_\text{yeni} = \frac{S - S_{\text{çıkarılan}}}{\,n - k\,}
formülüyle bulunur.

3. Toplam Süre ve İlk Ortalama Hesabı

  • Oyuncu süreleri: 12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12
  • Toplam süre:
    S = 12 + 14 + 15 + 13 + 16 + 14 + 16 + 15 + 13 + 12 = 140
  • Oyuncu sayısı: n = 10
  • İlk ortalama:
    \overline{x} = \frac{S}{n} = \frac{140}{10} = 14

4. İki Öğrencinin Çıkarılması Durumunda Ortalama Koşulu

  • Ayrılmadan önceki ortalama: 14
  • Ayrılacak 2 öğrencinin süreleri toplamı: S_{\text{çık}}
  • Kalan oyuncu sayısı: 10 - 2 = 8
  • Kalanların toplamı: 140 - S_{\text{çık}}
  • Kalanların ortalamasının da 14 olması gerekiyorsa:
    \frac{140 - S_{\text{çık}}}{8} \;=\; 14
    Bu eşitliği çözersek:
    140 - S_{\text{çık}} = 14 \times 8 = 112 \quad\Longrightarrow\quad S_{\text{çık}} = 140 - 112 = 28
  • Yani çıkarılan iki öğrencinin süreleri toplamı mutlaka 28 olmalıdır.

5. Seçeneklerin Değerlendirilmesi

Elimizdeki listeyi hatırlayalım:
{ 12, 12, 13, 13, 14, 14, 15, 15, 16, 16 }

Aşağıda her seçeneğin “toplam süre” kontrolü yapılmıştır:

Şık Süre çifti Toplamı Toplam = 28 mi? Veri Kümesinde Durumu
A) 14–14 14 + 14 28 Evet İki adet 14 var ⇒ mümkün
B) 15–13 15 + 13 28 Evet Hem 15 hem 13 ikişer tane var
C) 12–16 12 + 16 28 Evet Hem 12 hem 16 ikişer tane var
D) 13–16 13 + 16 29 Hayır Toplam 28 değil ⇒ imkânsız

6. Özet Tablo

Adım Hesaplama Sonuç
Toplam süre S 12+14+15+13+16+14+16+15+13+12 140
İlk ortalama \overline{x} 140÷10 14 dak.
Kalan 8 oyuncunun ortalaması (140 - S_{\text{çık}})÷8 = 14 S_{\text{çık}}=28
Şıklarda toplam kontrolü A:28, B:28, C:28, D:29 D şıkkı geçersiz

7. Sonuç

Çıkarılan iki oyuncunun süreleri toplamı 28 olmalıdır.
Sadece D) 13–16 çifti toplamı 29 ettiğinden ortalamayı koruyamaz.

Dolayısıyla doğru cevap: D) 13–16

@erdal_esat_Sarihan