Soru:
ani direginm ge
olamar
SNIF FEN RiMER
4 Test
8. Asağida K, L M ve N sehirierinde birim yüzeyo düşen günes isiğı miitarlarının Dünya’nin yapmiş oldugu 1 ve 2. ha
reketi sonucu degişimi gisterilmiştir.
12091
Mevsimlerin Oluşumu
Hareket
ÜNİTE-1
A) N ve L şehirleri aynı yarım kürede bulunur.
N sehrinin Yengeç dönencesi üzerinde olduğu bilinmektedir.
C) Mve N şehirleri farklt yarım kürededir.
10070 M
D) Kuzey kutbuna en yakın şehir L sehridir.
B) 2. hareket sonucu K şehrinde gündüz süresi azalmıştır.
Buna gõre, grafikier incelendiginde aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıstr?
Jab
90 M
Fa1
Aşağıda K, L, M ve N şehirlerinde birim yüzeye düşen güneş ışığı miktarlarının Dünya’nın yapmış olduğu 1. ve 2. hareketi sonucu değişimi gösterilmiştir. Grafiklere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Dünya’nın günlük (1. hareket) ve yıllık (2. hareket) dönüşü dünya üzerindeki şehirlerin güneş ışığı alma sürelerini ve miktarlarını değiştirir.
Yengeç dönencesi üzerindeki şehirler, Kuzey Yarımküre’dedir.
Gündüz süresi güneş ışığının düşme açısına göre değişir.
Enlemin büyüklüğü şehrin kutba olan yakınlığını belirler (yüksek enlem = kutba yakın).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A seçeneği: “N ve L şehirleri aynı yarım kürede bulunur”
Verilen bilgiye göre N şehri Yengeç dönencesi üzerindedir, yani Kuzey Yarımküre
Grafiklerde L şehrinin açısı da kuzey yarımküreye uygun (50° ve 70° vs) görünüyor.
Dolayısıyla A seçeneği doğrudur.
Adım 2 — B seçeneği: “2. hareket sonucu K şehrinde gündüz süresi azalmıştır”
harekette K 120°, 2. harekette 100° güneş ışığı alıyor.
Bu, güneş ışığı açısının düştüğünü ve dolayısıyla gündüz süresinin azaldığını gösterir.
Bu nedenle B seçeneği doğrudur.
Adım 3 — C seçeneği: “M ve N şehirleri farklı yarım kürededir”
N şehri Yengeç dönencesinde, yani Kuzey Yarımküre’de.
M şehrinin açısı 90°, yani tam ekvator çizgisindedir.
Grafiklerde hareket sırasında da M’nin değişimi Kuzey Yarımküre özelliğini koruyor.
Bu durumda M ve N aynı yarımkürede olabilir veya M ekvator çizgisinde olduğu için farklı yarım küre olma durumu kesin değil.
Bu ifade şüphelidir.
Adım 4 — D seçeneği: “Kuzey kutbuna en yakın şehir L şehridir”
Enlem derecesi yüksek olan şehir kutba daha yakındır.
L şehrinin açısı 50°, K ise 120°. 120° enlem çok yüksek olduğuna göre K daha kuzeye yakın olmalı, ama burada açılar güneş açısı şeklinde verilmiş olabilir, coğrafi enlem değil.
Ancak coğrafi kabulde L şehri görece daha kuzeyde olabilir.
Grafikler ve verilenlere göre D seçeneği doğrudur.
Adım 5 — Yanlışın bulunması
A, B, D doğru gözüküyor.
C ifadesi ise “M ve N farklı yarım kürededir” ifadesi yanlıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: C) M ve N şehirleri farklı yarım kürededir. (YANLIŞ)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Aşağıda K, L, M ve N şehirlerinde birim yüzeye düşen güneş ışığı miktarlarının Dünya’nın yapmış olduğu 1. ve 2. hareketi sonucu değişimi gösterilmiştir. N şehrinin Yengeç dönencesi üzerinde olduğu bilinmektedir. Buna göre grafikler incelendiğinde aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
CEVAP: B) 2. hareket sonucu K şehrinde gündüz süresi azalmıştır. — YANLIŞ
AÇIKLAMA:
Grafiklerin 1. ve 2. hareket öncesi/sonrası değerleri incelendiğinde:
hareket sonrası K şehrinin değeri 120° → 100° olmuştur.
hareket (orta grafikten sağa) sırasında K şehrinin değeri 100° → 120° olmuştur.
hareket sonucu K şehrinde gündüz süresi 100°'den 120°'ye artmıştır, azalmamıştır.
Bu yüzden B seçeneği yanlış ifadedir.
TEMEL KAVRAMLAR:
Güneş ışığı miktarı (açı ile gösterim):
Tanım: Bir şehirde birim yüzeye düşen güneş ışığı miktarı grafiklerde açı büyüklüğüyle gösterilmiş.
Bu problemde: Aynı yönde artan açılar şehirlerin gündüz süresinin arttığını, azalan açılar ise azaldığını gösterir.
Yarımküre belirleme:
Tanım: Aynı hareket yönünde (artış/azalış) olan şehirler genelde aynı yarımkürededir.
Bu problemde: N ve L şehirlerinin her ikisinin 1. harekette açılarının artması aynı yarımkürede olduklarını destekler.