Anayasa Mahkemesi
I, Sayıştay
III. Daniştay
Yüksek Seçim Kurulb
1982 Anayasast’na göre, Cumhurbaşkanı yukarıda-
ki yargı orgahlarından hangisine üye seçemez
A) Yalz I
B) Yalnız Il
D)l ye iV
rve IlI
1982 Anayasası’na Göre Cumhurbaşkanının Üye Seçemediği Kurumlar
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Anayasa Mahkemesi (I) Analizi
1982 Anayasası’na göre Anayasa Mahkemesi’nin toplam 15 üyesi vardır. Bu üyelerin 12 tanesi doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilir (3 üye ise TBMM tarafından seçilir). Dolayısıyla Cumhurbaşkanı bu kuruma üye seçebilir.
Adım 2 — Sayıştay (II) Analizi
Sayıştay, anayasada yargı bölümünde düzenlenmiş olsa da yüksek mahkeme değildir. Sayıştay’ın başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının Sayıştay’a üye seçme yetkisi yoktur.
Adım 3 — Danıştay (III) Analizi
Danıştay üyelerinin 1/4’ü Cumhurbaşkanı tarafından, geri kalan 3/4’ü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı bu kuruma üye seçebilir.
Adım 4 — Yüksek Seçim Kurulu (IV) Analizi
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) üyeleri, Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilir. YSK’nın 7 asıl ve 4 yedek üyesi bulunur. Cumhurbaşkanı, Yüksek Seçim Kurulu’na doğrudan üye seçemez.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
- I. Anayasa Mahkemesi: Cumhurbaşkanı seçer (12 üye).
- II. Sayıştay: TBMM seçer. (Cumhurbaşkanı seçemez
) - III. Danıştay: Cumhurbaşkanı seçer (1/4 oranında).
- IV. Yüksek Seçim Kurulu: Yargıtay ve Danıştay kendi içinden seçer. (Cumhurbaşkanı seçemez
)
Adım 6 — Son Doğrulama
Soru, Cumhurbaşkanının hangilerine üye seçemeyeceğini sormaktadır. Analizimize göre Cumhurbaşkanı Sayıştay (II) ve Yüksek Seçim Kurulu (IV) birimlerine üye seçimi yapmaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) II ve IV
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Sayıştay Üye Seçimi
- Tanım: Mali denetim yapan anayasal bir kuruluştur.
- Bu problemde: Üyelerinin tamamı TBMM tarafından gizli oyla seçildiği için cevap kapsamındadır.
2. Yüksek Seçim Kurulu (YSK)
- Tanım: Seçimlerin genel yönetim ve denetimini yürüten kuruldur.
- Bu problemde: Üyeleri yüksek yargı organları (Yargıtay/Danıştay) tarafından belirlendiği için cevap kapsamındadır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Danıştay Karıştırması
- Yanlış: Danıştay üyelerinin tamamını HSK seçer diye düşünmek.
- Doğru: 1/4’lük kontenjan Cumhurbaşkanına aittir.
- Neden yanlış: Anayasal ayrımı karıştırmak soruda yanlış seçeneğe yönlendirebilir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üyelerinin seçim sürecini ve Cumhurbaşkanının buradaki yetkisini de incelememi ister misin?
