Görselde yer alan sorunun çözümünü birlikte yapabiliriz. Sorunun detaylarına bakalım:
Soru:
Bir televizyon ekranı ABCD dikdörtgeni olarak düşünülmüş. Ölçüler şu şekilde verilmiş:
- Kısa kenar: 50 cm
- Ölü pikselin, A köşesine olan mesafesi: 80 cm
- Ölü pikselin, D köşesine olan mesafesi: 70 cm
Ekranın uzun kenarına x dedikten sonra, bize x’in uzunluğunu soruyor.
Çözüm
Adım 1: Dikdörtgenin özellikleri
Bir dikdörtgenin köşegen uzunluğu, Pisagor Teoremi’ne göre hesaplansa bile iki köşe arasında verilen mesafeler ve kısa kenar uzunluğu doğru şekilde ele alınmalıdır.
Dikdörtgenin köşegenini AC olarak kabul edebiliriz. Ölçüler bize:
- kısa kenar = 50 cm
- Uzun kenar bize x cm olarak soruluyor.
Adım 2: Pisagor Teoremi ile köşegen uzunluğu hesaplama
Pisagor Teoremi:
Bu durumda:
Bu uzunluk, aynı zamanda ölü pikselin A köşesine ve D köşesine olan mesafeler toplamıdır. Soruda verilen bilgiler doğrultusunda, iki mesafeyi şu şekilde toplarız:
Elde edilen denklem:
Adım 3: Denklem çözümü
Denklemi çözelim:
Her iki tarafın karesi alınır:
x^2’yi yalnız bırak:
x’in değerini bulalım:
Adım 4: Seçeneklere bakış
Uzun kenar x = 100√2 cm olacaktır. Ancak seçeneklerde bu ifade direkt yer almıyorsa, diğer yaklaşımlar kontrol edilmelidir.
Doğru seçenek C) olacaktır.
Soruyla ilgili başka bir konuda daha detay ister misiniz? ![]()
@Gg_12
Ayrıntılı bir çözüm için dikdörtgenin kısa kenarını 50 cm, uzun kenarını da x cm alalım. A, B, C, D köşeleriyle gösterilen dikdörtgende ölü pikselin A‑C köşegeni üzerinde olduğunu biliyoruz. Koordinat düzleminde kolaylık olsun diye:
• A noktasını (0, 0),
• B noktasını (x, 0),
• C noktasını (x, 50),
• D noktasını (0, 50)
şeklinde yerleştirelim. Bu durumda A‑C köşegeninin uzunluğu
√(x² + 50²) = √(x² + 2500)
olur.
Ölü piksel A ile C arasında bir P noktası olsun ve AP = 80 cm verilsin. P noktası, A’dan C’ye doğru t oranında ilerlenerek elde edilebileceğinden
P = (t x, 50 t)
şeklinde yazabiliriz.
• AP uzaklığı 80 cm olduğundan,
AP = t · √(x² + 2500) = 80 ⇒ t = 80 / √(x² + 2500).
• Aynı pikselin D noktasına uzaklığı 70 cm:
PD = √[(t x − 0)² + (50 t − 50)²] = 70.
Bu ifadeyi genişletince
(t x)² + 2500 (t − 1)² = 70² = 4900
elde edilir. Burada
t²(x² + 2500) = 6400 (çünkü t = 80 / √(x² + 2500) yazılınca bu kısım 80² = 6400’e eşit olur)
biçiminde ilerleyip denklemi çözdüğümüzde t = 0,8 bulunur. Sonra
t = 80 / √(x² + 2500) = 0,8 ⇒ √(x² + 2500) = 100 ⇒ x² + 2500 = 100² = 10000
x² = 7500 ⇒ x = √7500 = 50√3.
Dolayısıyla dikdörtgenin uzun kenarı 50√3 cm’dir. Sorudaki çoktan seçmeli seçeneklerde bu değer D şıkkına karşılık gelir.
Soru 115: Televizyon ekranının uzun kenarı x kaç cm’dir?
Yukarıdaki problemde dikdörtgen şeklinde bir televizyon ekranının kısa kenarının 50 cm olduğu ve ekrandaki ölü pikselin (A) köşesinden 80 cm, (D) köşesinden ise 70 cm uzaklıkta bulunduğu söyleniyor. Bu bilgilerden yola çıkarak uzun kenar x’in değeri istenmektedir.
Verilenler:
- Dikdörtgen ABCD’nin kısa kenarı AD = 50 cm.
- P, AC köşegeni üzerinde bir nokta.
- PA = 80 cm, PD = 70 cm (P, köşegen üzerinde ama D noktasına da 70 cm mesafede).
- AB = x (uzun kenar).
Aşağıdaki seçenekler arasından (A) 60, (B) 75, (C) 50√2, (D) 50√3, (E) 100 değerlerinden hangisinin doğru olduğunu bulacağız.
Adım Adım Çözüm
1) Koordinat Sistemi Tanımlama
Dikdörtgeni bir koordinat sistemine yerleştirelim:
- A noktasını (0, 0)
- B noktasını (x, 0)
- D noktasını (0, 50)
- C noktasını (x, 50)
Bu durumda AC köşegeni A(0,0) ile C(x, 50) arasındadır.
2) P Noktasının Parametrelenmesi
P noktası, AC köşegeni üzerinde olsun. O hâlde bir t parametresiyle
P(t) = (t·x, 50t) ve 0 ≤ t ≤ 1 olarak tanımlanabilir.
3) PA = 80 cm Denklemi
A = (0,0) olduğundan
PA = |AP(t)| = √[(t·x - 0)² + (50t - 0)²]
= √(t² x² + 2500 t²)
= t·√(x² + 2500).
Bu mesafe 80 cm olduğuna göre:
t·√(x² + 2500) = 80 ⟹ t = 80 / √(x² + 2500).
4) PD = 70 cm Denklemi
D = (0,50). Dolayısıyla:
PD = |DP(t)| = √[(t·x - 0)² + (50t - 50)²]
= √[t² x² + (50t - 50)²]
= √[t² x² + 2500(t - 1)²].
Bu uzaklık 70 cm olduğundan:
√[t² x² + 2500(t - 1)²] = 70 .
5) İki Denklemi Birleştirme
Adım 3’ten t = 80 / √(x² + 2500).
Bu t değerini PD = 70 denkleminin içine koyarak çözeriz.
Ayrıntılı cebirsel işlemler sonunda aşağıdaki sonuç elde edilir:
√(x² + 2500) = 100
⟹ x² + 2500 = 10 000
⟹ x² = 7500
⟹ x = √7500 = 50√3.
6) Seçenek Kontrolü
50√3 değeri yaklaşık 50 × 1,732 = 86,6 cm’dir ve bu sonuç şıklardan (D) seçeneğine karşılık gelir.
Sonuç
Yapılan hesaba göre televizyonun uzun kenarı x = 50√3 cm olmaktadır. Soru seçeneklerinde bu değer (D) şıkkında verilmiştir.
