Sorunun Çözümü: Parabolün tepe noktası ordinatı için u + m hesaplama
Verilen Bilgiler:
-
Parabol denklemi:
y = ux^2 - (u-3)x - m -
Simetri ekseni:
x = 2 -
Tepe noktasının ordinatı:
y = 7
Adım 1: Tepe Noktasının Ordinatını Hesaplama
Parabolün tepe noktası simetri ekseninde, yani x = 2 noktasında bulunur. Bu nokta parabolün maksimum veya minimum değerini verir.
Simetri ekseni x = 2 olduğuna göre, tepe noktasındaki y değerini bulmak için x = 2’yi y denkleminin yerine yerleştiriyoruz:
Açılalım:
Adım 2: Tepe Noktasının Ordinatı y = 7 Olduğuna Göre Eşitleme
Tepe noktasının ordinatı 7 olarak verildiği için:
Bu ifadeyi düzenleyelim:
Adım 3: u + m İfadesini Hesaplama
Yukarıdaki denklemde m’yi 2u türünden ifade edelim:
Sonra bu ifadeyi u + m formuna yazalım:
Birleştirerek:
Adım 4: Şıklara Göre Sonucu Bulma
Sonuç doğrudan u + m şeklinde verilmeli. Problemin tüm şıklardan doğru hesaplanan değer -1 olarak bulunur (E şıkkı).
Sonuç:
Doğru Cevap: E şıkkı.
Aks “x=2” olduğuna göre parabolin standart biçimindeki (y=ax²+bx+c) “x=−b/(2a)” formülünden yararlanırız. Burada,
• a = u,
• b = −(u−3) = −u+3,
• c = −m
olduğundan simetri ekseni
x = −b / (2a) = −(−u+3) / (2u) = (u−3)/(2u)
eşitliğinin 2’ye denk gelmesi gerekir. Dolayısıyla
(u − 3) / (2u) = 2 ⇒ u − 3 = 4u ⇒ −3 = 3u ⇒ u = −1
bulunur. Yeni denklem y = −1·x² − [−1−3]x − m = −x² + 4x − m biçimini alır. Simetri ekseni x=2’deki tepe noktası ordinatı 7 verildiğinden,
y(2) = −(2)² + 4·2 − m = −4 + 8 − m = 4 − m
bunun 7’ye eşit olmasıyla −m = 3 → m = −3 bulunur. Sonuçta
u + m = (−1) + (−3) = −4
elde edilir. Doğru cevap −4’tür.
y = u x² − (u − 3)x − m parabolünün simetri ekseni x = 2’dir ve tepe noktasının ordinatı 7’dir. u + m kaçtır?
Answer:
1. Parabolün Standart Biçimi
Verilen denklem:
y = u x² − (u − 3)x − m
burada:
• a = u
• b = −(u − 3)
• c = −m
2. Simetri Ekseninden Yararlanma
Bir parabolün simetri ekseni x = −b / (2a) formülü ile verilir.
Bu problemde simetri ekseninin x = 2 olduğu söylenmiştir. Buna göre:
x = −b / (2a) = 2
b = −(u − 3) = 3 − u (dikkat, - (u−3) = -(u) +3 = 3 - u)
a = u
Dolayısıyla:
2 = −(3 − u) / (2u)
Sol tarafı açarak çözelim:
2 = (u − 3) / (2u) (Çünkü −(3−u) = u−3)
Her iki tarafı 2u ile çarpınca:
2 ⋅ 2u = (u − 3) ⇒ 4u = u − 3 ⇒ 3u = −3 ⇒ u = −1
3. Tepe Noktasının Ordinatı
Parabolün tepe noktası x = 2’de olduğuna göre, y değerini bulmak için denklemde x yerine 2 yazılır.
u = −1 değeriyle parabol:
y = −1 ⋅ x² − [−1 − 3]x − m
= −x² + 4x − m
x = 2 için:
y(2) = −(2)² + 4⋅2 − m
= −4 + 8 − m
= 4 − m
Tepe noktası y değeri (ordinatı) 7 verilmiş:
4 − m = 7 ⇒ −m = 3 ⇒ m = −3
4. u + m Değeri
u = −1 ve m = −3 olduğundan:
u + m = (−1) + (−3) = −4
Böylece, doğru seçenek −4’tür.
