Altı Çizili Tamlamalarda İyelik Eki Analizi

YKS TYT
1

DENEME -5
Belirli beden yeteneklerine sahip olmadikça gerçek bir atlet
olmak neredeyse imkânsızdır fakat jimnastik yaparak
gücümüzû ve esnekliğimizi geliştirip spor dalında
profesyonelleşmek mümkündür. Atletizm uluslararası
karşılaşmalarda uygulanan ve yarişmalara katılan bütün
sporcuların uymak zorunda oldukları evrensel kuralları
kapsamina alır. Atletizm yarışması belirli yaş gruplarina
göre düzenlenir. Atletizm yarişmalarına katılan her spor-
cunun lisansı vardır. Lisans, spor federasyonu tarafından
sporculara verilen ve sporcuların sağlıkiafinı, tibbi kontrol-
den geçtiklerini, gösteren kimlik kartıdır.
Bu parçadaki altı çizili tamlamalardan hangis "üçüncữ
çoğul kişi iyelik eki gimıştır?
Shon caor
()

Soru Fotoğrafı:

Soru Görseli
Soru Görseli768×1024 141 KB

2

Altı Çizili Tamlamalarda İyelik Eki Analizi

Bu soruda bizden, altı çizili tamlamalardan hangisinin “üçüncü çoğul kişi iyelik eki” (yani -ları / -leri) aldığını bulmamız istenmektedir. Bir kelimenin üçüncü çoğul kişi iyelik eki alabilmesi için, o nesnenin veya kavramın “onların” (çoğul bir topluluğun) aitliğinde olması gerekir.

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — Seçenek I: “spor dalında” Analizi
Bu tamlamada “spor dalı” ifadesi bir isim tamlamasıdır. “Dalı” kelimesindeki “-ı” eki, üçüncü tekil kişi iyelik ekidir (Onun dalı). Çoğul bir aitlik söz konusu değildir.

Adım 2 — Seçenek II: “bütün sporcuların” Analizi
Buradaki “-ın” eki bir iyelik eki değil, ilgi hali (tamlayan) ekidir. Kelime tamlayan görevindedir.

Adım 3 — Seçenek III: “evrensel kuralları” Analizi
“Evrensel kurallar” bir sıfat tamlamasıdır. Buradaki “-ı” eki, iyelik eki değil belirtme hal ekidir (Neyi kapsamına alır? Evrensel kuralları).

Adım 4 — Seçenek IV: “Atletizm yarışması” Analizi
Bu belirtisiz isim tamlamasında “yarışması” kelimesindeki “-ı” eki, üçüncü tekil kişi iyelik ekidir. Yarışma tekildir.

Adım 5 — Seçenek V: “sağlıklarını” Analizi
Cümleyi incelediğimizde: “…sporcuların sağlıklarını…” ifadesini görüyoruz. Burada “sağlıklar” kime aittir? Sporculara (onlara) aittir.

  • Kelime yapısı: Sağlık + -ları (3. çoğul şahıs iyelik eki) + -n (kaynaştırma) + -ı (belirtme hal eki).
  • Tamlayan “sporcular” (çoğul) olduğu için, sahip olunan “sağlık” da çoğul iyelik eki olan -ları ekini almıştır.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:cross_mark: I. Üçüncü tekil iyelik eki.
:cross_mark: II. Tamlayan eki.
:cross_mark: III. Belirtme hal eki.
:cross_mark: IV. Üçüncü tekil iyelik eki.
:white_check_mark: V. Üçüncü çoğul iyelik eki (-ları).

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:] E (V)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: [TEMEL KAVRAMLAR:]

1. Üçüncü Çoğul Kişi İyelik Eki (-ları / -leri)

  • [Tanım:] Bir varlığın birden fazla kişiye (onlara) ait olduğunu bildiren ektir.
  • [Bu problemde:] “Sporcuların sağlıkları” tamlamasında sağlık kavramı birden fazla sporcuya ait olduğu için kullanılmıştır.

2. İyelik Eki vs. Hal Eki Karıştırılması

  • [Tanım:] İyelik eki sahiplik bildirirken, belirtme hal eki (-ı, -i, -u, -ü) nesneyi belirtir.
  • [Pratik Yol:] Kelimenin başına “onların” getirdiğinizde anlamlı oluyorsa iyelik ekidir. (Onların sağlıkları :white_check_mark:)

:warning: [SIK YAPILAN HATALAR:]

:cross_mark: Çokluk Eki ile Karıştırmak

  • [Yanlış:] “Çiçekler” kelimesindeki “-ler” ekini iyelik eki sanmak.
  • [Doğru:] “-lar/-ler” sadece çokluk ekidir. İyelik olması için “onların” anlamı katması gerekir.
  • [Neden yanlış:] Çokluk eki sadece sayıca birden fazla olduğunu belirtir, sahiplik bildirmez.

Bu konuyu pekiştirmek için “iyelik ekleri” ile “hal eklerini” ayırt etmeye yönelik başka bir örnek soru çözmemi ister misin?