Alışveriş yapmak için düzenli olarak gittiği bir mağazaya giden Semra, fiyatı yüksek olduğundan dolayı çok beğenip de alamadığı gömlek ve pantolon için
- gömleğin fiyatının xyz TL’den xzy TL’ye,
- pantolonun fiyatının z0x TL’den x0z TL’ye
düştüğünü görerek beğendiği pantolon ve gömleği satın almıştır.
xzy , xyz , x0z ve z0x üç basamaklı doğal sayılar olduğuna göre x , y ve z rakamlarının küçükten büyüğe doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
A) z < x < y
B) x < y < z
C) y < x < z
D) y < z < x
E) x < z < y
Basamak Kavramı ve Sayı Sıralaması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Çok basamaklı doğal sayılarda basamak çözümlemesi yapılarak sayılar arasındaki büyüklük-küçüklük bağıntıları sadeleştirilir ve basamaklardaki rakamların birbiriyle olan büyüklük ilişkisi elde edilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Gömlek Fiyatındaki Düşüşün Analizi
Gömleğin fiyatı xyz TL’den xzy TL’ye düştüğüne göre ilk fiyat son fiyattan daha büyüktür (xyz > xzy). Sayıları basamaklarına ayıralım:
100x + 10y + z > 100x + 10z + y
Her iki taraftan 100x terimleri sadeleştirilip benzer terimler bir araya getirildiğinde:
9y > 9z \implies y > z \quad (z < y)
Adım 2 — Pantolon Fiyatındaki Düşüşün Analizi
Pantolonun fiyatı z0x TL’den x0z TL’ye düştüğüne göre ilk fiyat son fiyattan daha büyüktür (z0x > x0z). Sayıları basamaklarına ayıralım:
100z + 0 \cdot 10 + x > 100x + 0 \cdot 10 + z
Benzer terimler düzenlendiğinde:
99z > 99x \implies z > x \quad (x < z)
Adım 3 — Eşitsizliklerin Birleştirilmesi
Elde edilen iki eşitsizlik birleştirildiğinde:
x < z \quad \text{ve} \quad z < y \implies x < z < y
CEVAP: E) x < z < y
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: “Fiyatın düştüğü” ifadesi, ilk değerin ikinci değerden kesinlikle büyük olduğunu (A > B) ifade eder. Aynı yüzler basamağına sahip sayılarda kıyaslama doğrudan onlar ve birler basamağı üzerinden pratikçe yapılabilir.