Alış Fiyatı 80 TL Olan Bir Ürün %50 Kârla Satılmak Üzere Hazırlanmış, Daha Sonra Satılmadığı Görülen Ürüne Mağaza Müdürü Satış Fiyatı Üzerinden %20 İndirim Yapıyor. Buna Göre Son Durumda Bu Ürün Kaç TL’ye Satılmaktadır?
Önemli Noktalar
- Alış fiyatı: 80 TL
- %50 kâr: Satış fiyatı = alış fiyatı × 1,5 = 120 TL
- %20 indirim: İndirim tutarı = satış fiyatı × 0,20 = 24 TL
- Son satış fiyatı: 120 TL - 24 TL = 96 TL (Doğru cevap: A) 96
Alış fiyatı 80 TL olan bir ürünün %50 kârla satış fiyatı 120 TL olur. Mağaza müdürü satış fiyatı üzerinden %20 indirim yapınca, indirim 24 TL’ye denk gelir ve son fiyat 96 TL olarak belirlenir. Bu hesaplama, kâr marjı ve indirim oranlarının ardışık uygulanmasını gösterir; toplam etki alış fiyatının %20’si indirimli kâr seviyesindedir.
İçindekiler
- Sorunun Adım Adım Çözümü
- Kâr ve İndirim Kavramları
- Karşılaştırma Tablosu: Farklı İndirim Senaryoları
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Sorunun Adım Adım Çözümü
Bu tür matematik soruları, oran ve yüzde hesaplamalarını test eder. Ortaokul seviyesinde (6-8. sınıf) sıkça karşılaşılan bir problemdir. Adımları takip ederek çözelim:
Adım 1: Kâr Hesaplaması
- Alış fiyatı (maliyet): 80 TL
- Kâr oranı: %50 (yani alış fiyatının yarısı kadar kâr eklenir)
- Kâr tutarı: 80 TL × 0,50 = 40 TL
- İlk satış fiyatı: 80 TL + 40 TL = 120 TL
(Alternatif formül: 80 TL × 1,50 = 120 TL)
Pro İpucu: Kârı hesaplarken her zaman "1 + oran"ı kullanın. %50 kâr için çarpan 1,5’tir; bu, hızlı hesaplama sağlar.
Adım 2: İndirim Hesaplaması
- İndirim oranı: %20 (satış fiyatı üzerinden)
- İndirim tutarı: 120 TL × 0,20 = 24 TL
- Son satış fiyatı: 120 TL - 24 TL = 96 TL
Matematiksel Denklem
Genel formül:
Son fiyat = Alış fiyatı × (1 + kâr oranı) × (1 - indirim oranı)
\text{Son fiyat} = 80 \times (1 + 0,50) \times (1 - 0,20) = 80 \times 1,5 \times 0,80 = 96 \text{ TL}
Uyarı: İndirimin alış fiyatı üzerinden değil, satış fiyatı üzerinden yapıldığını unutmayın. Yanlışlıkla alış fiyatı üzerinden indirim yaparsanız (80 × 0,80 = 64 TL), cevap hatalı olur.
Bu çözüm, 96 TL sonucunu verir ve seçenekler arasında A) 96 doğru cevaptır. Gerçek hayatta mağazalarda sıkça görülen bir fiyatlandırma stratejisidir; indirim, stokları eritmek için kullanılır.
Kâr ve İndirim Kavramları
Kâr Nedir?
Kâr, bir ürünün satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki farktır. Yüzde olarak ifade edilir:
\text{Kâr yüzdesi} = \left( \frac{\text{Satış fiyatı} - \text{Alış fiyatı}}{\text{Alış fiyatı}} \right) \times 100
Örnek: 80 TL’ye alınan ürün 120 TL’ye satılırsa, kâr %50’dir.
İndirim Nedir?
İndirim, satış fiyatından yapılan oransal düşüştür. Genellikle talep yaratmak için uygulanır.
\text{İndirim tutarı} = \text{Satış fiyatı} \times \text{İndirim oranı}
Son fiyat = Satış fiyatı - İndirim tutarı.
Pratik Senaryo
Diyelim ki bir mağazada tişört 80 TL’ye mal oluyor. %50 kârla 120 TL’ye etiketlenir, ama satılmayınca %20 indirimle 96 TL’ye iner. Mağaza hala 16 TL kâr eder (96 - 80 = 16 TL), yani orijinal kârın %40’ı kalır. Bu, işletmelerin stok yönetimindeki kritik bir dengeyi gösterir.
Anahtar Nokta: Kâr ve indirim ardışık uygulandığında, toplam çarpan (1 + kâr) × (1 - indirim) ile hesaplanır. Bu, bileşik faiz gibi çalışır.
Karşılaştırma Tablosu: Farklı İndirim Senaryoları
Aynı ürün için farklı indirim oranlarını karşılaştıralım (alış 80 TL, %50 kârla 120 TL satış fiyatı baz alınarak).
| İndirim Oranı |
İndirim Tutarı |
Son Fiyat |
Kalan Kâr (Son Fiyat - 80 TL) |
Kâr Yüzdesi (Orijinal %50’ye Göre) |
| %0 (Orijinal) |
0 TL |
120 TL |
40 TL |
%100 |
| %10 |
12 TL |
108 TL |
28 TL |
%70 |
| %20 (Soru) |
24 TL |
96 TL |
16 TL |
%40 |
| %30 |
36 TL |
84 TL |
4 TL |
%10 |
| %50 |
60 TL |
60 TL |
-20 TL (Zarar) |
-%50 |
Bu tablo, indirimin kârı nasıl erittiğini gösterir. %20 indirimde hala kâr var, ama %40 üzeri zarar başlar.
Özet Tablo
| Unsur |
Detay |
| Alış Fiyatı |
80 TL |
| Kâr Oranı |
%50 (40 TL kâr) |
| İlk Satış Fiyatı |
120 TL |
| İndirim Oranı |
%20 (24 TL indirim) |
| Son Satış Fiyatı |
96 TL |
| Kalan Kâr |
16 TL (%20 kâr marjı) |
| Formül |
Alış × 1,5 × 0,8 = 96 TL |
| Doğru Seçenek |
A) 96 |
| Hata Kaynağı |
İndirimi alış fiyatı üzerinden hesaplamak (yanlış: 64 TL) |
Sık Sorulan Sorular
1. %50 kâr ne anlama gelir?
%50 kâr, alış fiyatının yarısı kadar ek kâr demektir. 80 TL için 40 TL kâr eklenir, toplam 120 TL olur. Bu, satış fiyatının alışın 1,5 katı olmasıyla hesaplanır. Yanlış anlaşılma: Bazıları %50’yi satış fiyatı üzerinden sanır, ama standartta alış fiyatı baz alınır.
2. İndirim satış fiyatı üzerinden mi yoksa alış fiyatı üzerinden mi yapılır?
Soruda “satış fiyatı üzerinden” belirtilmiş, yani 120 TL’nin %20’si (24 TL). Gerçek hayatta indirimler genellikle etiket fiyatı (satış fiyatı) üzerinden yapılır, çünkü müşteri o fiyattan görür.
3. Son kâr ne kadardır?
Son fiyat 96 TL, alış 80 TL olunca kâr 16 TL’dir. Orijinal %50 kârdan (40 TL) %20 indirim etkisiyle %20’ye düşer. Formül: Kalan kâr = alış × (kâr oranı × (1 - indirim oranı)) = 80 × 0,5 × 0,8 = 16 TL.
4. Eğer indirim %20 yerine %25 olsaydı ne olurdu?
İndirim tutarı 120 × 0,25 = 30 TL, son fiyat 90 TL, kâr 10 TL olurdu. Bu, indirim arttıkça kârın lineer azaldığını gösterir.
5. Bu soruda tuzak var mı?
Evet, bazı öğrenciler indirimi alış fiyatı üzerinden yapar (80 × 0,20 = 16 TL indirim, son 104 TL – seçenek yok). Veya kârı yanlış hesaplar (80 × 0,50 = 40 TL satış fiyatı – mantıksız). Adım adım gitmek hatayı önler.
Sonraki Adımlar
Bu soruyu çözdük, şimdi benzer bir problemle pratik yapmak ister misiniz? Örneğin, alış fiyatı 100 TL olan bir ürün %30 kârla satılıp %15 indirim alırsa son fiyatı hesaplayayım mı, yoksa başka bir yüzde sorusu mu paylaşayım?
@Saadet_Baylan