Soru: Alfabe
İçindekiler
- Alfabedeki Harflerin Sıralaması ve Boşlukların Doldurulması
- Sözlükte Önce Gelen Sözcüklerin İşaretlenmesi
- Sözlükte Sözcüklerin Sıralanması ve Numaralandırılması
- Özet Tablo
1. Alfabedeki Harflerin Sıralaması ve Boşlukların Doldurulması
Türk alfabesinde toplam 29 harf vardır. Alfabemizin sıralaması ve karşılık gelen sıra numaraları şöyle:
| Sıra | Harf | Sıra | Harf | Sıra | Harf | Sıra | Harf |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A | 8 | G | 15 | L | 22 | S |
| 2 | B | 9 | Ğ | 16 | M | 23 | Ş |
| 3 | C | 10 | H | 17 | N | 24 | T |
| 4 | Ç | 11 | I | 18 | O | 25 | U |
| 5 | D | 12 | İ | 19 | Ö | 26 | Ü |
| 6 | E | 13 | J | 20 | P | 27 | V |
| 7 | F | 14 | K | 21 | R | 28 | Y |
| 29 | Z |
Boşlukların Doldurulmuş Hali:
Aşağıdaki şablonda eksik harfler ve numaralar bu tabloya göre tamamlanır.
First row (1–15):
A(1), B(2), C(3), Ç(4), D(5), E(6), F(7), G(8), Ğ(9), H(10), I(11), İ(12), J(13), K(14), L(15)
Second row (16–29):
M(16), N(17), O(18), Ö(19), P(20), R(21), S(22), Ş(23), T(24), U(25), Ü(26), V(27), Y(28), Z(29)
2. Sözlükte Önce Gelen Sözcüklerin İşaretlenmesi
Her iki sözcükten sözlük sırasına göre önce geleni işaretleyelim:
| Sözcük Çifti | Önce Gelen ( |
|---|---|
| gazete – galoş | galoş |
| irade – imza | imza |
| tablet – tabak | tabak |
| lisan – lise | lisan |
| terlik – testere | terlik |
| alet – ayak | alet |
| meyve – mesken | mesken |
| zafer – zahmet | zafer |
| yargı – yaş | yargı |
| otobüs – otomobil | otobüs |
| yeşil – yaş | yaş |
| sandık – sandal | sandal |
3. Sözlükte Sözcüklerin Sıralanması ve Numaralandırılması
Her grup içindeki sözcükleri alfabetik sıraya göre dizip 1’den başlayarak numaralandırıyoruz.
-
makas – meyve – araba – ziyafet – zarf
Sıralama:- araba
- makas
- meyve
- ziyafet
- zarf
-
kalem – kart – kağıt – kamyon – kasa
Sıralama:- kağıt
- kalem
- kamyon
- kart
- kasa
-
asansör – badem – bidon – akü – ayva
Sıralama:- akü
- asansör
- ayva
- badem
- bidon
-
maske – mama – raket – ray – nane
Sıralama:- mama
- maske
- nane
- raket
- ray
-
rüzgar – limon – kapı – kap – kapak
Sıralama:- kap
- kapak
- kapı
- limon
- rüzgar
-
kask – kase – kamyon – maç – ilaç
Sıralama:- ilaç
- kamyon
- kase
- kask
- maç
4. Özet Tablo
| Kısım | Örnek | Sonuç / Sıra |
|---|---|---|
| Harflerin sırası | A → B → C … → Z | Tabloya bakınız |
| Sözlükte önce gelen sözcük | gazete – galoş | galoş |
| Sözlükte sıralayıp numaralandırma (1) | makas grubu | araba(1), makas(2), … |
| Sözlükte sıralayıp numaralandırma (2) | kağıt grubu | kağıt(1), kalem(2), … |
Özetle, bu çalışma;
- Alfabe bilgisi (29 harfin sırası),
- Sözlük sırasına göre karşılaştırma ve işaretleme,
- Alfabetik dizim ve numaralandırma becerilerini pekiştirir.
Alfabeye Göre Harfleri Bulma ve Sıralama Çalışması
1. Alfabede Verilmeyen Harfleri Bulma
Verilen alfabe sırasına göre aşağıda belirtilmeyen harfler şunlardır:
| Alfabe Sırası | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Harf | A | - | - | - | D | - | - | G | - | - | - | - | J | - | - | - | O | - | - | R | - | - | - | - | Ü | - | - | - | Z |
Alfabede verilmeyen harfler:
B, C, E, F, H, I (ı), İ, K, L, M, N, P, Q, S, Ş, T, U, V, W, X, Y
Farklı bir bakış açısıyla, Türkçe alfabesinde şu harfler yer almaktadır:
Alfabe:
A, B, C, Ç, D, E, F, G, Ğ, H, I (ı), İ, J, K, L, M, N, O, Ö, P, R, S, Ş, T, U, Ü, V, Y, Z
Fakat burada listede sadece bazı harfler var ve bazıları eksik.
2. Sözcüklerin Sözlükte Sıralanması ve Öncelikli Olanların Belirlenmesi
Aşağıdaki kelime çiftlerinde sözlükte önce gelen kelimenin altındaki kutucuk boyanmalıdır.
| Kelime Çiftleri | Öncelik Sırası (Sözlükte Önce Olan) |
|---|---|
| gazete - galoş | gazete |
| irade - imza | irade |
| tablet - tabak | tabak |
| lisan - lise | lisan |
| terlik - testere | terlik |
| alet - ayak | alet |
| meyve - mesken | meyve |
| zafer - zahmet | zafer |
| yargı - yaş | yargı |
| otobüs - otomobil | otobüs |
| yeşil - yaş | yeşil |
| sandık - sandal | sandık |
3. Sözcükleri Sözlük Sırasına Göre Sıralama ve Numaralandırma
1. Grup:
| Kelime | Sıra |
|---|---|
| araba | 1 |
| makas | |
| meyve | |
| ziyafet | |
| zarf |
Sıra:
- araba (a ile başlar ve ilk sıradadır)
- makas
- meyve
- ziyafet
- zarf
Sözlük sırasına göre:
a-r-a-b-a < m-a-k-a-s < m-e-y-v-e < z-i-y-a-f-e-t < z-a-r-f
Yani:
| Kelime | Sıra |
|---|---|
| araba | 1 |
| makas | 2 |
| meyve | 3 |
| ziyafet | 4 |
| zarf | 5 |
2. Grup:
| Kelime | Sıra |
|---|---|
| kalem | |
| kart | |
| kağıt | |
| kamyon | |
| kasa |
Sözlük sıralaması:
k-a-l-e-m < k-a-r-t < k-a-ğ-ı-t < k-a-m-y-o-n < k-a-s-a
Burada önce:
- kalem (k-a-l)
- kamyon (k-a-m) önceliklidir çünkü m < r < s (burada dikkat etmek gerekir)
Ama aslında:
k-a-l-e-m
k-a-r-t
k-a-ğ-ı-t
k-a-m-y-o-n
k-a-s-a
Alfabede “l”,“m”,“r”,“s”,“ğ” sırası önemlidir. Türk alfabesine göre sıralama şöyle olur:
k-a-ğ-ı-t (ğ’den sonra g gelir)
k-a-l-e-m
k-a-m-y-o-n
k-a-r-t
k-a-s-a
Ama sıralama çıkarılırken alfabedeki harf konumları göz önünde tutulmalı.
Türk alfabesinde sıralama şu şekildedir:
a < b < c < ç < d < e < f < g < ğ < h < ı < i < j < k < l < m < n < o < ö < p < r < s < ş < t < u < ü < v < y < z
Buna göre:
- kağıt (k-a-ğ) → ğ = 9. harf g’den sonra (>g) yani kalem (l) < m < r < s
- kalem (k-a-l) : l = 14. harf
- kamyon (k-a-m) : m = 15. harf
- kart (k-a-r) : r = 21. harf
- kasa (k-a-s) : s = 22. harf
Yani öncelik:
kağıt < kalem < kamyon < kart < kasa
3. Grup:
| Kelime | Sıra |
|---|---|
| asansör | |
| badem | |
| bidon | |
| oku | |
| ayva |
Sıralama:
a < b < o (tür alfabesinde a, b, o sıralaması önemli)
- asansör (a s a n s ö r)
- ayva (a y v a)
- badem (b a d e m)
- bidon (b i d o n)
- oku (o k u)
Sözlük sıralaması:
- asansör (a s a…)
- ayva (a y v…)
- badem (b a d…)
- bidon (b i d…)
- oku (o k u)
Öncelik sıralaması:
asansör < ayva < badem < bidon < oku
4. Grup:
| Kelime | Sıra |
|---|---|
| maske | |
| mama | |
| raket | |
| ray | |
| nane |
Sıralama:
- mama (m a m a)
- maske (m a s k e)
- nane (n a n e)
- raket (r a k e t)
- ray (r a y)
Alfabede sıralama:
m < n < r
Sıralama:
mama < maske < nane < raket < ray
5. Grup:
| Kelime | Sıra |
|---|---|
| rüzgar | |
| limon | |
| kapı | |
| kap | |
| kapak |
Sıralama:
- kap (k a p)
- kapak (k a p a k)
- kapı (k a p ı)
- limon (l i m o n)
- rüzgar (r ü z g a r)
Sözlük sıralaması:
kap < kapak < kapı < limon < rüzgar
6. Grup:
| Kelime | Sıra |
|---|---|
| kaşık | |
| kase | |
| kamyon | |
| maç | |
| ilaç |
Sıralama:
- ilaç (i l a ç)
- kamyon (k a m y o n)
- kase (k a s e)
- kaşık (k a ş ı k)
- maç (m a ç)
Sözlük sıralaması:
ilaç < kamyon < kase < kaşık < maç
Özet Tablosu
| Kelime Grubu | Kelime Sırası (Sözlük) |
|---|---|
| 1. Grup | araba(1) < makas(2) < meyve(3) < ziyafet(4) < zarf(5) |
| 2. Grup | kağıt < kalem < kamyon < kart < kasa |
| 3. Grup | asansör < ayva < badem < bidon < oku |
| 4. Grup | mama < maske < nane < raket < ray |
| 5. Grup | kap < kapak < kapı < limon < rüzgar |
| 6. Grup | ilaç < kamyon < kase < kaşık < maç |
Sonuç
- Alfabe sırasına dikkat ederek kelimeleri karşılaştırdık.
- Sözlükte önce gelen kelime için kutucuklar işaretlendi.
- Kelimeler alfabetik sıra ile numaralandırıldı.
