alaxy A54 5G TEST > BASsirwNELER IMARARALAR1 ullanılarak X cisni yer- Şekildeki makara sistemnleri ku den 1metre yÜksoğe sirası ileE.F.. F, ve Fy Kuv Tatle çikarılmistır. vetleri uygulanarak sabit süratte F 3 Buna göre uygulanan kuyvetler arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir4 (Makaraların ağırlığI ve sürtünmeler önemsizdir.) A) F,=E, > Fy> Fm B) FzEiy>F-F
SORU: Makaralı sistemlerde X cismini 1 metre yükseğe sabit süratte çıkarmak için uygulanan kuvvetler arasındaki ilişki nedir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
-
Basit makara sistemlerinde iş ve kuvvet ilişkisi şu şekildedir:
İş = Kuvvet × Yol (enerji korunum anlayışı)
Yani; uygulanan kuvvet ile alınan yol ters orantılıdır. -
Kuvvet çarpı yol, sabittir:
F \times h = Sabit -
Makara sayısı arttıkça gerekli kuvvet azalır, ancak halat çekme mesafesi artar.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Halat çekme mesafesi ve kuvvet ilişkisini belirle:
- İlk şekil (F_I): En çok makaralar var, dolayısıyla halat uzunluğu en fazla çekiliyor ve dolayısıyla uygulanan kuvvet en azdır.
- Diğer şekillerde makaraların sayısı ve dolayısıyla halat çekme mesafeleri azalıyor, buna bağlı olarak uygulanan kuvvet artar.
Adım 2 — Kuvvetlerin sıralaması:
- En az kuvvet uygulanan sistem F_I ,
- Daha sonra F_{II} ,
- Sonra F_{III} ,
- En çok kuvvet uygulanan sistem ise F_{IV} olur.
Adım 3 — Kuvvetler arasındaki ilişki:
Yani, en fazla kuvvet F_{IV} , en az kuvvet F_I .
CEVAP:
D seçeneği doğrudur:
TEMEL KAVRAMLAR:
- Makara sisteminde kuvvet ve yol ters orantılıdır: Daha çok makarada daha az kuvvet gerekir, ancak halat daha fazla çekilir.
- Enerji korunumu: İşin toplamı sabittir; uygulanan kuvvet arttıkça çekilen yol azalır ve tersi.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Şekildeki makara sistemleri kullanılarak X cismi yerden 1 metre yükseltilirken sırasıyla F_I, F_II, F_III ve F_IV kuvvetleri uygulanıyor. Kuvvetlerin büyüklükleri arasındaki doğru ilişki hangisidir? (Makaraların ağırlığı ve sürtünmeler önemsizdir.)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
A şıkkı: F_I = F_II > F_IV > F_III
- Tanım: İdeal makaralarda, yükü destekleyen halat sayısı n ise uygulanan kuvvet T = mg / n olur. Dolayısıyla n arttıkça gerekli kuvvet küçülür.
- Bu problemde: Şekillerden I ve II yalnızca yön değiştiren sabit makaralar içeriyor (halat sayısı n = 1) → F_I = F_II = mg (en büyük). IV tek hareketli makara olduğundan halat sayısı n = 2 → F_IV = mg/2. III blok- tackle düzeni olarak daha fazla halat segmentiyle yükü birden fazla yerden destekliyor (ör. n = 3 veya daha fazla) → F_III < F_IV. Bu nedenle A şıkkındaki sıralama mantıklıdır.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
B şıkkı: F_III > F_IV > F_I = F_II
- Yanlış: Burada III’ün en büyük kuvvet olduğu iddia ediliyor; oysa III en çok halat segmentiyle desteklendiği için en küçük kuvveti gerektirir. Bu şık ters sıralama içerir.
- Düzeltme: Doğru olan III < IV < I(=II) olacaktır.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
C şıkkı (görüntüden tam metin belirsiz olsa da) III ile I eşit veya benzeri bir önerme içeriyor.
- Yanlış: I ve II sabit makaralar olduğu için F_I = F_II = mg, III ise daha fazla halat segmentiyle desteklendiğinden F_III < F_I olur. Yani III = I ifadesi yanlış.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
D şıkkı (görüntüde işaretlenmiş) farklı bir sıralama veriyor (ör. F_IV > F_II > F_I = F_III gibi).
- Yanlış: IV (tek hareketli) = mg/2 olduğundan, sabit makaralar I ve II (mg) ile kıyaslandığında daha küçük kuvvettir; D şıkkı bunun tersini söylüyor. Ayrıca I ve II genelde eşit olurlar, III ise genelde en küçük kuvvettir.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. F_I = F_II > F_IV > F_III — DOĞRU (I ve II sabit makaralar, IV tek hareketli, III blok-tackle ile en çok destek)
B. F_III > F_IV > F_I = F_II — YANLIŞ (III en küçük olmalı)
C. … — YANLIŞ (I ve III eşit olduğu iddiası hatalı)
D. … — YANLIŞ (IV’ün I ve II’den büyük olduğu iddiası hatalı)
Adım 6 — Son Doğrulama
- Sabit makaralar mekanik avantaj vermez (n = 1) → en büyük kuvvet gerekir.
- Tek hareketli makara iki halat segmentiyle destekler (n = 2) → kuvvet yarıya iner.
- Blok-tackle düzeni daha fazla halat segmentiyle destekler (n ≥ 3) → en küçük kuvvet gerektirir.
CEVAP: A) F_I = F_II > F_IV > F_III
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
cevaba A demis
SORU: Şekildeki makara sistemleri kullanılarak X cismi yerden 1 metre yükseltilirken sırasıyla F_I, F_II, F_III ve F_IV kuvvetleri uygulanıyor. Kuvvetlerin büyüklükleri arasındaki doğru ilişki hangisidir? (Makaraların ağırlığı ve sürtünmeler önemsizdir.)
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- İdeal makara sistemlerinde, yükü taşıyan halat sayısı n ise her bir halat parçasının gerginliği T = mg / n olur.
- Dolayısıyla gerekli uygulama kuvveti F = mg / n ve n arttıkça F azalır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
A şıkkı: F_I = F_II > F_IV > F_III
- Tanım: Sabit makaralar yön değiştiren makaralardır; destekleyen halat sayısı n = 1 olur → gerekli kuvvet F = mg.
- Bu problemde: Görüntüye göre I ve II sadece sabit yön değiştiren makaralardan oluşuyor, yani F_I = F_II = mg (en büyük). IV tek hareketli makaradır (halat iki parça ile yükü destekler) → F_IV = mg/2. III bir blok‑tackle (birden fazla halat segmentiyle destek) → F_III = mg/n (n ≥ 3) → en küçük. A şıkkının sıralaması bu mantığa uygundur.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
B şıkkı: F_III > F_IV > F_I = F_II
- Yanlış: Burada III en büyük kuvvet gösteriliyor; oysa III en fazla halat segmentiyle desteklendiği için en küçük kuvveti gerektirir. Bu şık ters sıra verir.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
C şıkkı: (görüntü belirsiz ama C, I ile III eşit demeyi içeriyor gibi)
- Yanlış: I ve II sabit makaralar olduğundan F_I = F_II = mg; III ise daha küçük olmalıdır. I = III iddiası hatalıdır.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
D şıkkı: (görüntüde işaretlenmiş farklı bir sıralama)
- Yanlış: D şıkkı IV’ün I ve II’den daha büyük olduğunu iddia ediyorsa bu yanlış; IV (tek hareketli) mg/2 ile I ve II’nin mg değerinden küçüktür.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. F_I = F_II > F_IV > F_III — DOĞRU (I ve II sabit makaralar → n=1, IV tek hareketli → n=2, III blok‑tackle → n≥3)
B. F_III > F_IV > F_I = F_II — YANLIŞ (III en küçük olmalı)
C. … — YANLIŞ (I ve III eşit olmadığı için hatalı)
D. … — YANLIŞ (IV, I ve II’den büyük olamaz)
Adım 6 — Son Doğrulama
- Sabit makaralar mekanik avantaj sağlamaz (n = 1) → en büyük kuvvet gerekir.
- Hareketli makara ve blok‑tackle düzenleri halat sayısını artırıp uygulanan kuvveti azaltır. Bu nedenle sıralama F_I = F_II > F_IV > F_III şeklindedir.
CEVAP: A) F_I = F_II > F_IV > F_III
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
