AL Selahattin Eyyubi (?-1193) Kudüs'ü Haçlıilardan aldığında genç bi komutandı

KPSS
1

ieleri
ttürel)
ZOlani
10. Aşağıdaki cümlelerden hangiside noktalama yan-
lışi vardır?
AL Selahattin Eyyubi (?-1193) Kudüs’ü Haçlıilardan
aldığında genç bi komutandı.
B) Karaç’oğlan, Toros Dağlan’ndaki dil ve söyleyiş
iler
tarzını bize tüm yönleriyle aktarır.
e Çabuk ol! Senin yüzünden laf işiteceğiz öğret-
menden.1 Gerek Flaubert- gerek Proust gibi tüm büyük sa-
natçılar, kendilerini sikı bir düzene sokmaya ça-
lişmişlardır.
E Otomobile binince şoföre Doğru otobüs termina-
line çek!" diye emir verdi.
K koşu-
asında
de
enebilir.
an

Soru Görseli
Soru Görseli869×800 99.2 KB

2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama yanlışı vardır?

Görselde yer alan Türkçe dil bilgisi sorusunda, seçeneklerdeki noktalama işaretlerinin kullanımı incelenerek yanlış olanı bulmamız istenmektedir.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
“Selahattin Eyyubi (?-1193) Kudüs’ü Haçlılardan aldığında genç bir komutandı.”

  • İnceleme: Ayraç içindeki soru işareti (?), doğum tarihinin bilinmediğini veya kesin olmadığını belirtmek için doğru kullanılmıştır. Özel isimlere gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmıştır.
  • Durum: Doğru.

Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
“Karaç’oğlan, Toros Dağları’ndaki dil ve söyleyiş tarzını bize tüm yönleriyle aktarır.”

  • İnceleme: Halk edebiyatında hece ölçüsüne uydurmak için yapılan ünlü düşmeleri (Karacaoğlan → Karaç’oğlan) kesme işaretiyle gösterilebilir. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre bu kullanım doğrudur.
  • Durum: Doğru.

Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
“Çabuk ol! Senin yüzünden laf işiteceğiz öğretmenden.”

  • İnceleme: Ünlem işareti (!) seslenme ve emir bildiren ifadeden sonra kullanılmış, ardından gelen cümle büyük harfle başlamıştır. Cümle sonunda nokta kullanılması uygundur.
  • Durum: Doğru.

Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
“Gerek Flaubert, gerek Proust gibi tüm büyük sanatçılar, kendilerini sıkı bir düzene sokmaya çalışmışlardır.”

  • İnceleme: Cümlede “gerek… gerek…” tekrarlı bağlacı kullanılmıştır. Dil bilgisi kurallarına göre; “ya… ya…”, “hem… hem…”, “gerek… gerek…” gibi tekrarlı bağlaçların arasına virgül veya herhangi bir noktalama işareti konulmaz. Burada “Flaubert” isminden sonra virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır.
  • Durum: YANLIŞ.

Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
“Otomobile binince şoföre “Doğru otobüs terminaline çek!” diye emir verdi.”

  • İnceleme: Alıntı cümle tırnak işareti içinde verilmiş ve alıntıya ait ünlem işareti tırnak içinde kalmıştır. TDK kurallarına uygundur.
  • Durum: Doğru.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:cross_mark: A. Bilinmeyen tarih için (?) kullanımı doğru.
:cross_mark: B. Ses düşmesini göstermek için ' kullanımı doğru.
:cross_mark: C. Ünlem işaretinin yerleşimi doğru.
:white_check_mark: D. “gerek… gerek…” bağlaçları arasına virgül konulmuştur; bu kural ihlalidir.
:cross_mark: E. Tırnak içi alıntı ve noktalama kullanımı doğru.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D seçeneği
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Tekrarlı Bağlaçlar

  • Tanım: Cümle içinde eş görevli sözcükleri veya cümleleri birbirine bağlayan “ya… ya”, “hem… hem”, “ne… ne”, “gerek… gerek” gibi ifadelerdir.
  • Bu problemde: “Gerek Flaubert gerek Proust” ifadesinde bağlaçlar zaten bağlama görevini üstlendiği için araya ek bir virgül konulması anlatım/noktalama bozukluğuna yol açar.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Bağlaçlardan sonra virgül kullanmak

  • Yanlış: Hem ders çalışıyor, hem müzik dinliyor.
  • Doğru: Hem ders çalışıyor hem müzik dinliyor.
  • Neden yanlış: Bağlaçların olduğu yerde virgülün görevini zaten bağlaç üstlenmektedir.

Benzer bir “bağlaç ve noktalama” sorusu daha çözerek bu kuralı pekiştirmek ister misin?