Akıllı Sulama Sistemi Nem Oranı ve Zaman Hesaplama
KULLANILAN FORMÜL / MANTIK:
\text{Geçen Süre} = \frac{\text{Hedeflenen Değişim Miktarı}}{\text{Birim Zamandaki Değişim}} \times \text{Birim Zaman}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sulama Sisteminin Çalışma Süresini Hesaplama
Sistem %20 nem oranında çalışmaya başlıyor ve %50’ye ulaştığında kapanıyor. Artış miktarı %30’dur (50 - 20 = 30). Sistem açıkken nem her 12 dakikada bir %3 artmaktadır.
- %3 artış için 12 dakika geçiyorsa,
- %30 artış için kaç dakika geçer?
- İşlem: 30 \div 3 = 10 kat. 10 \times 12 = 120 dakika.
- Sistem 120 dakika (2 saat) boyunca çalışır.
Adım 2 — Sistemin Kapalı Kaldığı Süreyi Hesaplama
Sistem %50 nem oranında kapanıyor ve tekrar %20’ye düşene kadar bekliyor. Düşüş miktarı %30’dur (50 - 20 = 30). Sistem kapalıyken nem her 15 dakikada bir %5 düşmektedir.
- %5 düşüş için 15 dakika geçiyorsa,
- %30 düşüş için kaç dakika geçer?
- İşlem: 30 \div 5 = 6 kat. 6 \times 15 = 90 dakika.
- Sistem 90 dakika (1 saat 30 dakika) boyunca kapalı kalır.
Adım 3 — Toplam Geçen Süreyi ve Saati Hesaplama
Sistem saat 08.00’de çalışmaya başlamıştır. Tekrar %20’ye düşene kadar geçen toplam süreyi bulalım:
- Toplam Süre = 120 dakika + 90 dakika = 210 dakika.
- 210 dakika = 3 saat 30 dakika.
- Saat: 08.00 + 03.30 = 11.30 olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) 11.30
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Orantı Kurma
- Tanım: İki nicelik arasındaki sabit ilişkiyi kullanarak bilinmeyeni bulma işlemidir.
- Bu problemde: Nem artış ve azalış oranlarını zamana oranlayarak süreyi bulmak için kullanıldı.
2. Zaman Dönüşümü
- Tanım: Dakika cinsinden bulunan süreyi saat ve dakikaya çevirme işlemidir.
- Bu problemde: 210 dakikalık toplam süreyi 3 saat 30 dakika olarak ifade etmekte kullanıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sadece Artış Süresini Hesaplamak
- Yanlış: Sadece sulamanın bittiği anı (10.00) cevap olarak işaretlemek.
- Doğru: Soruda nemin “tekrar %20’ye düştüğü” an sorulmaktadır, bu yüzden düşüş süresi de eklenmelidir.
- Neden Yanlış: Sorunun kökündeki döngünün tamamlanma şartı gözden kaçırılmaktadır.
Bu tip “tekrar aynı noktaya dönme” sorularında bir tam döngü oluşturmamı ve benzer bir örnekle pekiştirmemizi ister misin?