ak aşağı-
alır.
gidildikçe R
atten fazla
birine en Y
r
10. Aşağıdaki coğrafi koordinatla verilen alanlar.
nangisi, Türkivé sInrları içerisinde yer a.
maktadir?
A) 37°2g
37927
-87°29
B) 36°29
36°27’
38°27
37°27
38°29
C) 35°27!
35°29’
D) 38°27
39°29
40°27
21 Haziran
tarihte kuze
maktadır.
Artvin illeri
de olan A
sadır. Gu
ğuda olm
kisa olar
5. Orta K
-39°27’
E) 3929
40°29
Dört
den
sin
41°27
Türkiye’nin Coğrafi Koordinatları İçerisinde Yer Alan Bölgeyi Bulma
KULLANILAN TEMEL BİLGİ: Türkiye, 36° - 42° Kuzey (K) paralelleri ile 26° - 45° Doğu (D) meridyenleri arasında yer almaktadır. Bir bölgenin Türkiye sınırları içerisinde olması için koordinatlarının bu aralıkta kalması gerekir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Türkiye’nin Matematiksel Konumunu Hatırlayalım
Türkiye’nin sınırlarını belirleyen koordinatlar şunlardır:
- Enlemler: 36^\circ 00' Kuzey - 42^\circ 00' Kuzey
- Boylamlar: 26^\circ 00' Doğu - 45^\circ 00' Doğu
Adım 2 — Seçenekleri Bu Sınırlara Göre İnceleyelim
-
A Seçeneği: Enlemler 37^\circ 27' ve 37^\circ 29' (Türkiye içinde). Ancak boylamlar 37^\circ 27' ve 37^\circ 29' verilmiş. Bu boylamlar Türkiye sınırları (26^\circ-45^\circ) içindedir. Fakat koordinat sistemine bakıldığında boylam değerleri soldan sağa azalmaktadır (37^\circ 29' solda, 37^\circ 27' sağda). Bu durum bölgenin Batı Boylamında olduğunu gösterir. Türkiye Doğu Boylamındadır.
-
B Seçeneği: Enlemler 38^\circ 27' ve 38^\circ 29' (Türkiye içinde). Boylamlar 36^\circ 27' ve 36^\circ 29' (Türkiye içinde). Koordinat sisteminde boylamlar soldan sağa artmaktadır (36^\circ 29' sağda, 36^\circ 27' solda). Bu bölge Kuzey-Doğu yarım küresindedir ve Türkiye sınırlarına tam olarak uyar.
-
C Seçeneği: Enlemler 39^\circ 27' ve 39^\circ 29' (Türkiye içinde). Boylamlar 35^\circ 27' ve 35^\circ 29'. Ancak enlem değerleri yukarıdan aşağıya doğru artmaktadır (39^\circ 29' altta). Bu durum bölgenin Güney Yarım Küre’de olduğunu gösterir. Türkiye Kuzey Yarım Küre’dedir.
-
D Seçeneği: Enlemler 40^\circ 27' ve 40^\circ 29' (Türkiye içinde). Boylamlar 38^\circ 27' ve 38^\circ 29'. Fakat enlem değerleri yukarıdan aşağıya artıyor (Güney Yarım Küre) ve boylam değerleri sağdan sola artıyor (Batı Boylamı). Bu Türkiye ile uyuşmaz.
-
E Seçeneği: Enlemler 41^\circ 27' (Türkiye içinde). Ancak boylam değerleri 39^\circ 29' ve 39^\circ 27' şeklinde soldan sağa azalmaktadır. Bu da Batı Boylamı demektir.
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
B. Seçeneği: Enlemler 38^\circ (Kuzey), Boylamlar 36^\circ (Doğu). Değerler yukarı doğru (enlem) ve sağa doğru (boylam) artmaktadır.
C. Seçeneği: Güney Yarım Küre (Değerler aşağı artıyor).
A, D, E Seçenekleri: Boylam veya enlem yönleri Türkiye’nin bulunduğu Kuzey-Doğu yönüne uymamaktadır.
Adım 4 — Son Doğrulama
B seçeneğindeki koordinat kutusunda:
- Enlem değerleri 38^\circ 27''den 38^\circ 29''a yukarı doğru artıyor (Kuzey Yarım Küre).
- Boylam değerleri 36^\circ 27''den 36^\circ 29''a sağa doğru artıyor (Doğu Boylamı).
- Bu değerlerin tamamı 36^\circ-42^\circ K ve 26^\circ-45^\circ D aralığındadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B seçeneğindeki alan Türkiye sınırları içerisinde yer almaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Enlem ve Boylam Artış Yönü
- Tanım: Koordinat sisteminde rakamların artış yönü yarım küreyi belirler.
- Bu problemde: Türkiye’de rakamlar kuzeye (yukarı) ve doğuya (sağa) doğru artmalıdır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sadece Rakamlara Bakmak
- Yanlış: “35 rakamı Türkiye’ye yakındır, o zaman cevap odur” diye düşünmek.
- Doğru: Rakamın Türkiye sınırlarında olması yetmez, artış yönünün de (Kuzey ve Doğu) doğru olması gerekir.
Bu soruda koordinat sisteminin yönlerini nasıl analiz edeceğimizi daha detaylı incelemek ister misin?
