- Ahmet parasınin
liyor.
kalan parasıyla da 1 gömlek ve 3 kravat alabi-
A) 2
ü ile 3 gömlek ve 2 kravat,
Buna göre, bir gömleğin fiyatı bir kravatın fiyati-
nin kaç katidır?
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
(2006 - Öss)
Ahmet’in parasının \frac{2}{3}'ü ile 3 gömlek ve 2 kravat, kalan parasıyla da 1 gömlek ve 3 kravat alabilmesi problemi
[KULLANILAN FORMÜL:]
Oran-orantı ve denklem kurma yöntemleri kullanılır.
Ahmet’in parasının tamamına 3P dersek;
- Harcanan para: 2P
- Kalan para: P
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Değişkenlerin Belirlenmesi
Gömleğin fiyatına G, kravatın fiyatına K diyelim. Ahmet’in parasının tamamı 3P olsun.
Adım 2 — Birinci Denklemin Kurulması
Ahmet parasının \frac{2}{3}'ü ile (yani 2P ile) 3 gömlek ve 2 kravat alıyor:
Adım 3 — İkinci Denklemin Kurulması
Kalan parasıyla (yani P ile) 1 gömlek ve 3 kravat alıyor:
Adım 4 — Denklemlerin Birleştirilmesi
İlk denklemde 2P ifadesi vardı. İkinci denklemi 2 ile çarparak her iki ifadeyi birbirine eşitleyebiliriz:
Adım 5 — Gömlek ve Kravat Fiyatlarının Oranlanması
Şimdi her iki 2P ifadesini birbirine eşitleyelim:
Değişkenleri taraflara ayıralım (2G’yi sola, 2K’yı sağa atalım):
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] Bir gömleğin fiyatı, bir kravatın fiyatının 4 katıdır. Doğru seçenek C şıkkıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Denklem Kurma
- [Tanım:] Sözel ifadeleri matematiksel sembollere dönüştürme işlemidir.
- [Bu problemde:] Paranın bölümleri ile alınan ürünler arasında doğrusal ilişkiler kurularak çözüm sağlanmıştır.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Kalan Parayı Yanlış Hesaplamak
- [Yanlış:] Tüm parayı P alıp, kalan parayı hesaba katmadan P = 3G+2K ve P = 1G+3K şeklinde eşitlemek.
- [Doğru:] Harcanan kısım \frac{2}{3} ise kalan kısmın \frac{1}{3} olduğunu belirleyip ona göre oran kurmak.
- [Neden Yanlış:] Paranın miktarları farklı olduğu için (2P ve P), direkt eşitleme yapmak hatalı sonuç verir.
Bu tür oran-orantı problemlerinde farklı bir değişken üzerinden (örneğin kravat yerine gömlek cinsinden) hesaplama yapmamı ister misin?
