Agağidald Dünya modeli üzerinde bazı konumlar harfierle gösterimiştir.
Yengeç Dönencesi
Ekvator
Oğtak Dönencesi
Verllen konumlar dildkate altrndigunda asağıdaki ifadelerden hangisi doğru
olur?
A) 23 Eytürde sadece D konumunda gece ve gündüz süreleri eçit ciut.
B) 21 Aralik’ta tüm konumlada düz bir zemine öge vakti günes gunlan dk
gelir.
C) 21 Haziran’da A, B ve C konumlarında dùz bir zemine öe vakti günes
Işınları dik gelir.
D) A ve E konumlarina yılda bir kez, Cve D konumlarna yida iki kez düz bir
zemine ögle vakti güneş tşnlan dik gelir.
Dünya Modeli Üzerinde Güneş Işınlarının Geliş Açısı ve Konum Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Modeldeki Konumların Belirlenmesi
- A Konumu: Yengeç Dönencesi üzerindedir (23^\circ 27' Kuzey).
- B Konumu: Yengeç Dönencesi’nin kuzeyinde (Dönenceler dışında) yer alır.
- C Konumu: Ekvator çizgisi üzerindedir (0^\circ).
- D Konumu: Yengeç Dönencesi ile Ekvator arasında (Dönenceler arasında) yer alır.
- E Konumu: Oğlak Dönencesi üzerindedir (23^\circ 27' Güney).
Adım 2 — A Seçeneğinin Analizi
- İfade: “23 Eylül’de sadece D konumunda gece ve gündüz süreleri eşit olur.”
- Değerlendirme: 23 Eylül ekinoks tarihidir. Ekinoks tarihlerinde (21 Mart ve 23 Eylül) Dünya’nın her yerinde gece ve gündüz süreleri eşit (12 saat gece, 12 saat gündüz) olur. Sadece D noktasında değil, tüm noktalarda eşittir. Bu nedenle ifade yanlıştır.
Adım 3 — B Seçeneğinin Analizi
- İfade: “21 Aralık’ta tüm konumlarda düz bir zemine öğle vakti güneş ışınları dik gelir.”
- Değerlendirme: 21 Aralık tarihinde güneş ışınları yalnızca Güney Yarım Küre’de bulunan Oğlak Dönencesi’ne (E noktasına) öğle vakti 90^\circ (dik) açıyla düşer. Tüm konumlara dik gelmez. Bu nedenle ifade yanlıştır.
Adım 4 — C Seçeneğinin Analizi
- İfade: “21 Haziran’da A, B ve C konumlarında düz bir zemine öğle vakti güneş ışınları dik gelir.”
- Değerlendirme: 21 Haziran tarihinde güneş ışınları yalnızca Kuzey Yarım Küre’deki Yengeç Dönencesi’ne (A noktasına) dik gelir. B noktası dönencenin dışında kaldığı için hiçbir zaman dik alamaz; C noktasına ise ekinoks tarihlerinde dik gelir. Bu nedenle ifade yanlıştır.
Adım 5 — D Seçeneğinin Analizi
- İfade: “A ve E konumlarına yılda bir kez, C ve D konumlarına yılda iki kez düz bir zemine öğle vakti güneş ışınları dik gelir.”
- Değerlendirme:
- Dönenceler üzerine (A ve E) güneş ışınları yılda 1 kez dik açıyla düşer (A’ya 21 Haziran’da, E’ye 21 Aralık’ta).
- Dönenceler arasında kalan bölgeye (C ve D) güneş ışınları yılda 2 kez dik açıyla düşer.
- Bu nedenle ifade doğrudur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. 23 Eylül’de ekinoks yaşandığından tüm Dünya’da gece-gündüz eşittir.
B. 21 Aralık’ta güneş ışınları sadece Oğlak Dönencesi’ne (E) dik gelir.
C. 21 Haziran’da güneş ışınları yalnızca Yengeç Dönencesi’ne (A) dik gelir.
D. Dönencelere yılda bir kez (A ve E), dönenceler arasına yılda iki kez (C ve D) güneş ışınları dik düşer.
Adım 7 — Son Doğrulama
Dünya’nın 23^\circ 27' eksen eğikliği sebebiyle güneş ışınları yalnızca dönenceler arasına yılda iki kez, dönencelerin tam üzerine ise yılda bir kez dik (90^\circ) açı ile düşebilir. Bu kural D seçeneğindeki tüm eşleşmeleri doğrular.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) A ve E konumlarına yılda bir kez, C ve D konumlarına yılda iki kez düz bir zemine öğle vakti güneş ışınları dik gelir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Mevsimlerin oluşumu ve gölge boyu değişimleri ile ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmemi ister misin?