Agağidak yenl ualon bsatmalaro golen oldert düzeltip telrar yenlm Turx ag Yoliar esir Urveraites!

Agağidak yenl ualon bsatmalaro golen oldert düzeltip telrar yenlm
sknin
MEBda
MEEna
TVdo
Corng
cma
TC ne
BDTjp
TRTdan
ingy
Gnden

Asogda verilenlern bsaltmałanni yanlanna upzoum.
doltor
cosde
analle
oukat
Turx ag Yoliar
esir Urveraites!
Tirky Cumhure
Tire D Kurunu
Aşoğda verilen cümlaierdeki yazım yanligorni düzeltip cüimleyj terar yazlm.
ABCda ecin ugpl
Prof. Dr Au Bey hostane qoldi
Dân 200 krn, yl gtn
Bugün ing drsirz vand
Bu aksor TRTu zluoruz
MEB buaún karornı ackcaacak

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Türkçede kısaltmalar yapılırken ve bu kısaltmalara ek getirilirken dikkat edilmesi gereken belirli kurallar vardır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. Küçük harfli kısaltmalarda ise kelimenin tam okunuşu esas alınır.

Anahtar Kurallar

  • Büyük Harfli Kısaltmalar: Ek, kısaltmanın okunuşuna göre gelir (Örn: TDK’ye, “te-de-ka-ya” değil).
  • Küçük Harfli Kısaltmalar: Ek, kelimenin açılışına göre gelir (Örn: kg’dan - kilogramdan).
  • Noktalı Kısaltmalar: Kısaltma sonunda nokta varsa kesme işareti kullanılmaz.

İçindekiler

  1. Kısaltmalara Gelen Eklerin Düzeltilmesi
  2. Sözcüklerin Kısaltmalarının Yazımı
  3. Cümlelerdeki Yazım Yanlışlarının Düzeltilmesi
  4. Özet Tablo

1. Kısaltmalara Gelen Eklerin Düzeltilmesi

Büyük harfli kısaltmalarda araya nokta konmaz (T.C. ve Türkçe hariç) ve ek son harfe göre seçilir.

  • k’nin (Doğru yazılmış)
  • TDK’na değil → TDK’ye (Türk Dil Kurumu’na değil, te-de-ke-ye)
  • MEB’da değil → MEB’e (Millî Eğitim Bakanlığı’na değil, me-be-ye)
  • DDY’na değil → DDY’ye
  • TEK’na değil → TEK’e
  • z’ya değil → z’ye (ze-ye)
  • cm’a değil → cm’ye (santimetreye)
  • TV’da değil → TV’de (te-ve-de)
  • T.C.'ne değil → T.C.'ye
  • BDT’ya değil → BDT’ye
  • TRT’dan değil → TRT’den
  • TL’ya değil → TL’ye
  • İng’ye (Doğru yazılmış, İngilizceye)
  • km’da değil → km’de (kilometrede)
  • İTÜ’nden değil → İTÜ’den

2. Sözcüklerin Kısaltmalarının Yazımı

Özel isim ve unvanların kısaltmaları büyük harfle başlar ve sonuna nokta konur.

  • doktor: Dr.
  • cadde: Cad.
  • mahalle: Mah.
  • avukatı: Av.
  • Türk Hava Yolları: THY
  • Mersin Üniversitesi: MEÜ
  • Türkiye Cumhuriyeti: T.C.
  • Türk Dil Kurumu: TDK

3. Cümlelerdeki Yazım Yanlışlarının Düzeltilmesi

Aşağıdaki cümlelerde eklerin getirilme şekli ve nokta kullanımı düzeltilmiştir:

  1. Yanlış: ABD’da seçim yapılmış.
    Doğru: ABD’de seçim yapılmış. (a-be-de-de)
  2. Yanlış: Prof. Dr Ali Bey hastaneye geldi.
    Doğru: Prof. Dr. Ali Bey hastaneye geldi. (Dr’dan sonra nokta olmalı)
  3. Yanlış: Dün 200 km. yol gittim.
    Doğru: Dün 200 km yol gittim. (Ölçü birimlerinden sonra nokta konmaz)
  4. Yanlış: Bugün ing dersimiz vardı.
    Doğru: Bugün İng. dersimiz vardı. (Özel isim kısaltması büyük harfle başlar)
  5. Yanlış: Bu akşam TRT’u izliyoruz.
    Doğru: Bu akşam TRT’yi izliyoruz. (te-re-te-yi)
  6. Yanlış: M.E.B bugün kararını açıklayacak.
    Doğru: MEB bugün kararını açıklayacak. (Büyük harfli kısaltmalar arasına nokta konmaz)

4. Özet Tablo

Kısaltma Türü Örnek Kural
Büyük Harfli TDK’ye Son harfin okunuşu esas alınır.
Ölçü Birimi kg, m, cm Nokta kullanılmaz, küçük harfle yazılır.
Unvan/Özel İsim Dr., Mah. Büyük harfle başlar ve nokta konur.
İstisnalar T.C., T. Sadece Türkiye Cumhuriyeti ve Türkçe kısaltmasında nokta vardır.

Son Doğrulama

Özellikle TDK’ye ve MEB’e kullanımları sınavların en çok sorulan kısımlarıdır. Türkçede “K” harfi “ka” diye değil, “ke” diye okunduğu için ekleri de buna göre getirmeyi unutmamalısın.

Bu kurallarla ilgili benzer bir alıştırma yapmamı ister misin?