Merhaba anonim118,
Aşağıdaki adımları izleyerek hangi küme belirtgelerinin boş küme olduğunu belirleyebiliriz:
-
x² < 0, x ∈ ℝ
• Gerçel sayılarda x² ≥ 0 olduğu için hiç çözüm yok.
→ Boş kümedir ⇒ √ -
2x – 1 = 6, x ∈ ℕ
• 2x – 1 = 6 ⇒ 2x = 7 ⇒ x = 3,5 → ℕ içinde yok.
→ Boş kümedir ⇒ √ -
x² < x, x ∈ ℤ
• x² – x < 0 ⇒ x(x – 1) < 0 ⇒ 0 < x < 1 aralığında çözüm.
• Arada tam sayı yok.
→ Boş kümedir ⇒ √ -
x ≤ 0, x ∈ ℤ
• …, –3, –2, –1, 0 → sonsuz çözümü var.
→ Boş değil ⇒ × -
x negatif sayıdır (x ∈ ℤ)
• –1, –2, –3, … → sonsuz çözümü var.
→ Boş değil ⇒ ×
Özet tablo:
| No | Küme tanımı | Boş mu? | İşaret |
|---|---|---|---|
| 1 | { x ∈ ℝ ∣ x² < 0 } | Evet | √ |
| 2 | { x ∈ ℕ ∣ 2x–1 = 6 } | Evet | √ |
| 3 | { x ∈ ℤ ∣ x² < x } | Evet | √ |
| 4 | { x ∈ ℤ ∣ x ≤ 0 } | Hayır | × |
| 5 | { x ∈ ℤ ∣ x negatif sayıdır } | Hayır | × |
Böylece 1–2–3. ifadeler boş küme belirtgeleridir (√), 4 ve 5. ifadeler boş küme belirtgesi değildir (×).
Aşağıdakilerden hangisi boş küme belirtmelerinden biridir?
Soru:
Aşağıdakilerden hangisi boş küme belirtmelerinden biridir? Kutuyla “∉” işareti, olmayanları yanındaki kutudaki kutuya “∈” işareti koyunuz.
Cevap:
Öncelikle boş küme (∅) nedir, kısaca hatırlayalım:
Boş küme, içinde hiçbir eleman bulunmayan kümedir. Yani, verilen koşulu sağlayan hiçbir eleman yoksa, o küme boştur.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
1. \{ x : x^2 < 0, x \in \mathbb{R} \}
- Gerçek sayılar kümesinde herhangi bir sayının karesi negatif olamaz.
- Yani x^2 < 0 koşulunu sağlayan hiçbir gerçek sayı yoktur.
- Bu küme boş kümedir.
2. \{ x : 2x - 1 = 6, x \in \mathbb{N} \}
- Denklemi çözelim:
2x - 1 = 6 \Rightarrow 2x = 7 \Rightarrow x = \frac{7}{2} = 3.5 - x doğal sayı olmalı, ancak 3.5 doğal sayı değildir.
- Bu nedenle, doğal sayılar kümesinde bu denklemi sağlayan eleman yoktur.
- Bu küme boş kümedir.
3. \{ x : x^2 < x, x \in \mathbb{Z} \}
- Bu kümede, tam sayılar içinde x^2 < x koşulunu sağlayan elemanlar aranıyor.
- İnceleyelim:
- x=0: 0 < 0 değil.
- x=1: 1 < 1 değil.
- x=2: 4 < 2 değil.
- x=-1: 1 < -1 değil.
- Tüm tam sayılar için x^2 genellikle x'ten büyük veya eşittir.
- Ancak, x=0 ve x=1 için eşitlik var ama küçüktür değil.
- Bu nedenle, bu kümede eleman yoktur, yani boş kümedir.
4. \{ x : x^2 < x, x \in \mathbb{R} \}
- Bu sefer x gerçek sayılar.
- x^2 < x eşitsizliğini çözelim:
x^2 - x < 0 \Rightarrow x(x - 1) < 0 - Bu çarpımın negatif olması için x ve x-1'in zıt işaretli olması gerekir.
- Yani, 0 < x < 1 aralığında tüm gerçek sayılar bu koşulu sağlar.
- Bu küme boş değildir.
5. \{ x : x \leq 0, x \in \mathbb{Z}^+ \}
- x pozitif tam sayılar (doğal sayılar) içinde x \leq 0 koşulu aranıyor.
- Pozitif tam sayılar 1, 2, 3,… olduğu için x \leq 0 koşulunu sağlayan eleman yoktur.
- Bu küme boş kümedir.
6. \{ x : x \text{ negatif sayı sayısı} \}
- Bu ifade tam olarak açık değil, ancak “x negatif sayı sayısı” ifadesi anlamlı bir küme belirtimi değildir.
- Bu nedenle boş küme belirtmesi değildir.
Sonuç:
| Seçenek | Küme Boş mu? | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 | Evet | x^2 < 0 gerçek sayılarda mümkün değil |
| 2 | Evet | 2x-1=6 doğal sayılarda çözümü yok |
| 3 | Evet | x^2 < x tam sayılarda mümkün değil |
| 4 | Hayır | 0 < x < 1 aralığında gerçek sayılar var |
| 5 | Evet | Pozitif tam sayılarda x \leq 0 mümkün değil |
| 6 | Hayır | Anlamsız ifade |
Boş küme belirtmeleri: 1, 2, 3, 5
Özet:
- Boş küme, içinde eleman olmayan kümedir.
- Gerçek sayılar içinde x^2 < 0 gibi imkansız koşullar boş küme oluşturur.
- Doğal sayılar veya tam sayılar içinde verilen denklemlerin çözümü yoksa boş küme olur.
- Gerçek sayılar içinde mümkün olan aralıklar boş küme değildir.
Eğer kutulara işaret koyacaksanız:
| Seçenek | Boş Küme (∈) | Boş Küme Değil (∉) |
|---|---|---|
| 1 | ||
| 2 | ||
| 3 | ||
| 4 | ||
| 5 | ||
| 6 |
Umarım bu açıklama sorunuzun çözümünde yardımcı olur!
Başarılar! ![]()
