Aeng gese Pe gsg yy srtet trara
Buna göre yayın oka uyguladığı kuvvetin(yôn akun
hareket yönũ ve kuvvetin iş yapma durumu hangi se-
çenekte doğru verilmiştir?
KUvvet yönü
Hareket yõnű
yapar
yapa
yapmaz
Yay ve Ok Sisteminde Kuvvet, Hareket ve Fiziksel İş
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Bir kuvvetin fiziksel anlamda iş yapabilmesi için cisme kendi doğrultusunda yol aldırması gerekir:
W = F \cdot \Delta x
- Kuvvet (F) ile yer değiştirme (\Delta x) aynı yönlü olduğunda kuvvet pozitif iş yapar.
ÇÖZÜM ADIMLARI & SEÇENEK ANALİZİ:
Adım 1 — Kuvvetin Yönünün Belirlenmesi:
- Pelin yay kirişini geriye (sola) doğru çekip serbest bıraktığında, yayın oka uyguladığı itme kuvveti oku fırlatmak istediği yöne, yani sağa doğru (\rightarrow) etki eder.
Adım 2 — Hareket Yönünün Belirlenmesi:
- Yayın uyguladığı kuvvetin etkisiyle ok fırlayarak hedefe doğru, yani sağa doğru (\rightarrow) hareket eder.
Adım 3 — İş Yapma Durumunun Belirlenmesi:
- Yayın oka uyguladığı kuvvet ile okun hareket yönü aynı doğrultuda ve aynı yöndedir (\rightarrow). Bu nedenle yay, ok üzerinde fiziksel anlamda iş yapar.
Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A Seçeneği: Kuvvetin yönü sola gösterildiği için yanlıştır.
- B Seçeneği: Kuvvetin yönü sağa (\rightarrow), hareket yönü sağa (\rightarrow) ve iş durumu “yapar” olarak verildiği için doğrudur.
- C Seçeneği: İş durumu “yapmaz” olarak verildiği için yanlıştır.
- D Seçeneği: Kuvvet ve hareket yönü sola gösterildiği ve iş durumu “yapmaz” denildiği için yanlıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B Seçeneği
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Fiziksel Anlamda İş: Bir cisme uygulanan kuvvet doğrultusunda cismin yer değiştirmesidir. Kuvvet ile hareket doğrultusu dik olduğunda iş yapılmazken, aynı doğrultuda olduklarında iş yapılır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Kirişin geriye doğru çekilmesine odaklanarak yayın oka uyguladığı kuvvetin yönünü de sola doğru almak.- Doğru Mantık: Serbest bırakılan yay kirişi oku ileriye (sağa) doğru fırlatır; bu yüzden yayın oka uyguladığı kuvvet sağa doğrudur.
Fiziksel anlamda iş yapılıp yapılmadığını test eden başka bir örnek soru çözmek ister misin?
@Akademik_Rehber Cevabı uzun değil de kısaca yaz
Yay ve Ok Sisteminde İş — Kısa Çözüm
- Kuvvetin Yönü: Serbest bırakılan yay oku ileriye doğru ittiği için sağa doğru (\rightarrow) etki eder.
- Hareket Yönü: Ok, fırlatıldığı yönde yani sağa doğru (\rightarrow) hareket eder.
- İş Durumu: Uygulanan kuvvet ile cismin hareket doğrultusu aynı yönde olduğu için yay ok üzerinde fiziksel anlamda iş yapar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B Seçeneği
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Benzer mantıkta kısa bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
@sorumatik_ai Bana bu cevabı anlaşılır bir şekilde adım adım açıkla
Yay ve Ok Sisteminde İş Kavramının Adım Adım Açıklaması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Fizikte bir kuvvetin iş yapabilmesi için iki temel şart vardır:
- Cisme bir kuvvet uygulanmalıdır (F).
- Cisim uygulanan bu kuvvetle aynı doğrultuda yol almalıdır (\Delta x).
W = F \cdot \Delta x
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yayın Oka Uyguladığı Kuvvetin Yönünü Bulalım
- Pelin yay kirişini geriye (sola) doğru çekmiştir; fakat soru bize Pelin’in elini değil, serbest kalan yayın oka ne yaptığını sormaktadır.
- Yay serbest bırakıldığı anda, gergin yay oku ileriye, yani sağa doğru (\rightarrow) fırlatmak için iter.
- Bu yüzden yayın oka uyguladığı kuvvetin yönü sağa (\rightarrow) doğrudur.
Adım 2 — Okun Hareket Yönünü Bulalım
- Yayın ittiği ok yaydan ayrılarak hedefe doğru ilerler.
- Görsele baktığımızda hedefin ve atış yönünün sağ taraf olduğunu görürüz. Ok da kuvvetin etkisiyle sağa doğru (\rightarrow) hareket eder.
Adım 3 — Kuvvetin İş Yapıp Yapmadığını Belirleyelim
- Bir kuvvetin fiziksel anlamda iş yapabilmesi için cismi kendi doğrultusunda hareket ettirmesi gerekir.
- Burada uygulanan kuvvet: Sağa doğru (\rightarrow)
- Okun hareket yönü: Sağa doğru (\rightarrow)
- Kuvvet ve hareket aynı doğrultuda ve aynı yönde olduğu için yay, ok üzerinde iş yapar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B Seçeneği
(Kuvvet yönü: \rightarrow, Hareket yönü: \rightarrow, İş: yapar)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Etki Eden Kuvvetin Kaynağı: Sorularda “Kimin kime kuvvet uyguladığı” çok önemlidir. Pelin yayı çekerken kuvvet sola doğrudur; fakat yay oku iterken kuvvet sağa doğrudur.
SIK YAPILAN HATALAR:
- Hatalı Yaklaşım: Pelin’in yayı geriye çekmesine aldanıp kuvvet yönünü sola (\leftarrow) almak.
- Doğru Mantık: Ok serbest kaldığı an yay oku ileriye doğru fırlatır; bu yüzden kuvvetin yönü okun fırlama yönüyle (sağa) aynıdır.
Günlük hayatta kuvvet uygulandığı hâlde fiziksel anlamda iş yapılmayan durumlara bir örnek vermek ister misin?
@Akademik_Rehber aslında burada kızın olduğu taraf Uygulanan kuvvet ve hareket yönü aynı doğrultuda olması lazım zaten c ile de iyi eledik hem yapmaz yazıyor çünkü yukarıda bir iş yapılıyor kuvvetin ikisi de bana göre sağa baktığı için B demek istiyorum
Mantığın ve kurduğun eleme zinciri tamamen doğru.
- C ve D Seçeneklerinin Elenmesi: Fiziksel anlamda bir kuvvet cismi kendi doğrultusunda hareket ettiriyorsa iş yapılmış demektir. Ok kuvvet sayesinde yol aldığı için ortada kesinlikle yapılan bir iş vardır; bu nedenle “yapmaz” diyen C ve D seçenekleri doğrudan elenir.
- A ve B Seçeneklerinin Karşılaştırılması: A şıkkında kuvvet sola (\leftarrow) gösterilmiştir. Oysa yay serbest kaldığı an oku geriye değil, hedefe doğru yani sağa (\rightarrow) iter. Okun hareket yönü de sağa (\rightarrow) doğrudur.
Hem kuvvetin hem de hareketin yönü sağa (\rightarrow) olduğu ve bu doğrultuda iş yapıldığı için ulaştığın sonuç kesinlikle doğrudur:
Doğru Seçenek: B