AB // CD
AE ve DE açıortay
IAEI = V5 birim
IDEI = V6 birim
Buna göre, IADI kaç birimdir?
A) V6
B) 7
C) 3
D) 11
E) 4
AB \parallel CD Paralel Doğruları Arasında |AD| Uzunluğunun Bulunması
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Karşı Durumlu Açılar (U Kuralı): Paralel iki doğru arasında kalan ardışık iç açıların toplamı 180^\circ’dir:2\alpha + 2\beta = 180^\circ \implies \alpha + \beta = 90^\circ
- Pisagor Teoremi: Bir dik üçgende dik kenarların kareleri toplamı, hipotenüsün karesine eşittir:|AD|^2 = |AE|^2 + |DE|^2
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Açıortay Açılarını Harflendirme
- A köşesindeki açıortayın ayırdığı eş açılara \alpha diyelim: m(\widehat{EAD}) = \alpha.
- D köşesindeki açıortayın ayırdığı eş açılara \beta diyelim: m(\widehat{EDA}) = \beta.
Adım 2 — U Kuralı ile Açıların Toplamını Bulma
- AB \parallel CD olduğundan, transversal AD doğrusunun aynı tarafında kalan karşı durumlu iç açıların toplamı 180^\circ’dir:2\alpha + 2\beta = 180^\circ
- Eşitliğin her iki tarafını 2’ye bölelim:\alpha + \beta = 90^\circ
Adım 3 — \triangle AED Üçgeninde Tepe Açısını Bulma
- Bir üçgenin iç açıları toplamı 180^\circ’dir. \triangle AED üçgeninde:m(\widehat{EAD}) + m(\widehat{EDA}) + m(\widehat{AED}) = 180^\circ\alpha + \beta + m(\widehat{AED}) = 180^\circ90^\circ + m(\widehat{AED}) = 180^\circ \implies m(\widehat{AED}) = 90^\circ
- Böylece \triangle AED üçgeninin E köşesinde dik açıya (90^\circ) sahip bir dik üçgen olduğu belirlenir.
Adım 4 — Pisagor Teoremi ile |AD| Uzunluğunu Hesaplama
- \triangle AED dik üçgeninde hipotenüs |AD|, dik kenarlar ise |AE| = \sqrt{5}\text{ birim} ve |DE| = \sqrt{6}\text{ birim}'dir.
- Pisagor bağıntısını uygulayalım:|AD|^2 = |AE|^2 + |DE|^2|AD|^2 = (\sqrt{5})^2 + (\sqrt{6})^2|AD|^2 = 5 + 6 = 11|AD| = \sqrt{11}\text{ birim}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) \sqrt{11}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Ardışık Açıortayların Kesim Açısı
- Tanım: Paralel iki doğru arasında aynı yöne bakan iç açıların açıortayları daima birbirini 90^\circ’lik dik açı ile keser.
- Bu problemde: AE ve DE açıortayları kesişerek \triangle AED dik üçgenini oluşturmuştur.
2. Pisagor Bağıntısı
- Tanım: Bir dik üçgende hipotenüsün karesi, dik kenarların karelerinin toplamına eşittir.
- Bu problemde: \sqrt{5} ve \sqrt{6} kenar uzunluklarının kareleri toplanarak |AD| = \sqrt{11}\text{ birim} bulunmuştur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Açıortayların Arasındaki Açıyı Ezbere 90^\circ Almamak / İspatlayamamak
- Yanlış: Şeklin dik üçgen olduğunu fark etmeyip kosinüs teoremi gibi karmaşık bağıntılara yönelmek.
- Doğru: Paralel doğrular arasında karşı durumlu açıların açıortaylarının daima dik kesiştiğini (90^\circ) doğrudan kural olarak kullanmak.
- Neden yanlış: Çözüm sürecini gereksiz yere uzatır ve işlem hatası riskini artırır.
Benzer bir paralel doğru ve açıortay sorusuyla pratik yapmak ister misin?
