SORU: Şekildeki konumları başlangıç noktası alınırsa Ay 10 tam tur attığında Dünya yaklaşık olarak aşağıdaki konumlardan hangisinde bulunur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Zaman (gün) = Ay tur sayısı × Ay periyodu
- Dünya’nın yörüngede ilerleme (%) = (geçen zaman) / (Dünya periyodu)
- İlerleme açısı (°) = ilerleme (%) × 360°
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Geçen zamanı hesapla
10 tam tur için geçen süre: 10 \times 27{,}3 = 273 gün.
Adım 2 — Dünya’nın yörüngede ilerleme oranını bul
İlerleme oranı: \dfrac{273}{365{,}25}\approx 0{,}7475.
Adım 3 — İlerleme açısını hesapla
İlerleme açısı: 0{,}7475\times 360^\circ \approx 269{,}1^\circ.
Adım 4 — Başlangıç konumundan yönelimle eşleştir
Başlangıçta Dünya konum 3’tedir (sağ). Saat yönünün tersi (şekildeki dolanma yönü) olan saat akışı tersine doğru yaklaşık 269^\circ (yaklaşık 270^\circ) ilerler. Doğudan (3) başlayıp 270° ilerleyince sırasıyla 4 (üst), 1 (sol), sonra 2 (alt) noktasına ulaşılır.
Bu nedenle Dünya yaklaşık olarak konum 2’de bulunur.
Adım 5 — A Seçeneğini İncele (1)
- YANLIŞ: 1 konumu Dünya’nın 270° ilerlemeden sonra gelmez.
- Neden yanlış: 1 konumu yaklaşık 180° ilerlemeye karşılık gelir, oysa ilerleme ≈269°.
Adım 6 — B Seçeneğini İncele (2)
- DOĞRU: Hesaplanan açı (~269°) başlangıçtaki 3’ten hareketle 2 konumuna denk gelir.
- Neden doğru: 3 → 4 (90°), 4 → 1 (180°), 1 → 2 (270°) sırasıyla; 269° ≈ 270° → konum 2.
Adım 7 — C Seçeneğini İncele (3)
- YANLIŞ: 3 konumu başlangıç konumudur; Ay 10 tur sonunda Dünya orijinal konumunda kalmaz çünkü geçen süre uzundur.
Adım 8 — D Seçeneğini İncele (4)
- YANLIŞ: 4 konumu 90° ilerlemeyi gösterir; gerçekte ilerleme ≈269° olduğundan uymaz.
Adım 9 — Seçenek Karşılaştırması
B. 2 — Neden DOĞRU: Hesaplanan ilerleme (~269° ≈ 270°) 3’ten başlayıp saat yönünün tersine gidince konum 2’yi verir.
A. 1 — Neden YANLIŞ: 1, ~180° ilerlemeye karşılık gelir.
C. 3 — Neden YANLIŞ: 3 başlangıç noktasıdır; 10 tur sonunda Dünya bu noktada kalmaz.
D. 4 — Neden YANLIŞ: 4, ~90° ilerlemeye karşılık gelir.
Adım 10 — Son Doğrulama
Geçen süre 273 gün, Dünya’yı yörüngesinde yaklaşık 0{,}7475 tur (≈269°) ilerletir; bu da başlangıçtaki 3 konumundan saat yönünün tersine yaklaşık üç çeyrek tur yapıp konum 2’ye getirir.
Bu nedenle Dünya yaklaşık konum 2’de bulunur.
CEVAP: B) 2
TEMEL KAVRAMLAR:
- Periyot
- Tanım: Bir cismin bir tam tur yapması için geçen süre.
- Bu problemde: Ay periyodu 27{,}3 gün, Dünya periyodu 365{,}25 gün.
- Açısal İlerleme
- Tanım: Belirli bir zamanda yörüngede kat edilen açısal mesafe (derece).
- Bu problemde: İlerleme = \dfrac{273}{365{,}25}\times 360^\circ \approx 269^\circ.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?