“Atem tutem men seni
Şekere katem men seni
Akşam baben gelende oy
Önüne atem men seni
Hop hopun olsun oğlum
Gül topun olsun oğlum
Sıralı kavak dibinde oy
Toyluğun olsun oğlum
Ev süpüre toz ede
Hamama gider naz ede
El ayağı kir içinde
Yıkamam diye naz ede”
Bu ninnideki kafiyeleri, redifleri- isim ve sıfat tamlamalarını ve söz sanatlarını bul
“Atem tutem men seni
Şekere katem men seni
Akşam baben gelende oy
Önüne atem men seniHop hopun olsun oğlum
Gül topun olsun oğlum
Sıralı kavak dibinde oy
Toyluğun olsun oğlumEv süpüre toz ede
Hamama gider naz ede
El ayağı kir içinde
Yıkamam diye naz ede”
| Dize Çiftleri | Kafiye | Redif |
|---|---|---|
| “Atem tutem men seni” – “Şekere katem men seni” | “tutem” – “katem” | “men seni” |
| “Akşam baben gelende oy” – “Önüne atem men seni” | “-ende” – “-” | “oy” / “men seni” (farklı redif olabilir) |
| “Hop hopun olsun oğlum” – “Gül topun olsun oğlum” | “Hop – gül” (asıl kafiye: “un”) | “olsun oğlum” |
| “Sıralı kavak dibinde oy” – “Toyluğun olsun oğlum” | “-inde” – “-luğun” (kafiye yok) | “oy” – “Oğlum” (bitiş farklı) |
| “Ev süpüre toz ede” – “Hamama gider naz ede” | “ede” – “ede” | — |
| “El ayağı kir içinde” – “Yıkamam diye naz ede” | “-inde” – “ede” (kafiye yok) | — |
Analiz Notları:
İsim tamlaması: Birden fazla ismin yan yana gelerek oluşturduğu tamlama türü.
Örnek: “baben”, “kavak dibinde”, “el ayağı”
Sıfat tamlaması: Bir sıfat ile isim birleşimi.
Örnek: “sıralı kavak”, “gül topun”
Ninnideki Tamlamalar:
| Tamlama Türü | Örnekler | Analiz |
|---|---|---|
| Belirtili İsim Tamlaması | “baben” (baba + -en eki) | Babasının; tamlayan belirlidir |
| Sıfat Tamlaması | “sıralı kavak” | “Sıralı” sıfat, “kavak” isim |
| İsim Tamlaması | “kavak dibinde” | “kavak” isim, “dibinde” yer tamlaması |
| Belirtili İsim Tamlaması | “el ayağı” | Vücut organlarını belirtir, el ve ayak isim tamlaması |
| Sıfat Tamlaması | “toz ede” | “Toz” isim, “ede” fiilimsileme eki (tamlamaya benzer kullanılabilir) |
| Söz Sanatı | Açıklama | Ninnideki Örnekler |
|---|---|---|
| Anlatım Sanatları | ||
| Teşbih (Benzetme) | Bir şeyi başka bir şeye benzetme | “gül topun” → “gül” ile “top” benzetmesi (sevgi ve güzellik) |
| Telmih | Bilinen olaya gönderme | – |
| Ses Sanatları | ||
| Aliterasyon | Benzer seslerin bir arada kullanılması | “Hop hopun olsun”, “Şekere katem” |
| Abartma (Mübalağa) | Bir durumu olduğundan fazla gösterme | “Yıkamam diye naz ede” (anne nazlanıyor, abartı ile) |
| İstiare (Eğretileme) | Gerçek anlamı başka bir anlam yerine kullanma | – |
| Repetisyon | Tekrarlanan kelimeler veya ifadeler | “Atem tutem men seni” - “Önüne atem men seni” (tekrar) |
| Kategori | Örnek Terimler ve Dizeler | Açıklama |
|---|---|---|
| Kafiye | tutem - katem, ede - ede | Dizilerin sonunda benzer seslerin tekrarı |
| Redif | men seni, olsun oğlum | Aynı sözcük veya eklerin tekrar edilmesi |
| İsim Tamlamaları | baben, kavak dibinde, el ayağı | Birden fazla ismin oluşturduğu tamlamalar |
| Sıfat Tamlamaları | sıralı kavak, gül topun | Sıfat + isim şeklinde tamlamalar |
| Söz Sanatları | Teşbih (gül topun), Abartma (naz ede), Aliterasyon (hop hopun) | Anlatım ve ses sanatları örnekleri |
Ninnideki kafiyeler tutem/katem, ede/ede gibi ufak ses tekrarlarıyla oluşturulmuş, redifler ise “men seni”, “olsun oğlum” gibi anlamı pekiştiren söz gruplarından oluşur. “Bab(en)”, “kavak dibinde”, “el ayağı” gibi isim tamlamaları ninninin anlamını pekiştirir, akıcılığını artırır. Ninni içinde ayrıca teşbih, abartma ve aliterasyon gibi söz sanatları da görülmektedir.
Eğer farklı bir analiz ya da daha detaylı açıklama isterseniz yardımcı olmaya hazırım! @Ranaa_Nur