Soruyu çözmek için gerekli adımları inceleyelim:
Soruda verilen:
eşitliğini sağlayan kaç tane (A, B) pozitif tam sayı ikilisi olduğu soruluyor.
Ön Bilgi
-
EBOB ve EKOK ilişkisinden:
\text{EBOB}(A, B) \cdot \text{EKOK}(A, B) = A \cdot Beşitliği her zaman doğrudur.
-
Denklikte verilenler:
Verilen denklemde \text{EBOB}(A, B) = x diyelim. Buna göre:7x - 6 = \frac{A \cdot B}{x}olur.
Buradan A \cdot B = x \cdot (7x - 6) sonucunu elde ederiz.
-
Amaç:
x olarak EBOB değerlerine göre A ve B ikililerinin elde edilip edilemeyeceğini kontrol ederiz. Bulunan her bir x değeri için (A, B) sayılarının tam sayı ve pozitif olma şartını sağlayan tüm çözümleri bulacağız.
Denklem Analizi ve Çözüm
Denklemi yeniden yazalım:
Kısaca burada A ve B, A \cdot B’yi oluşturacak çarpan ikilileridir. Ancak \text{EBOB}(A, B) = x olması gerektiğinden, A ve B’nin x’e tam bölünebilir olduğu kontrol edilmelidir. Yani:
şeklinde yazabiliriz, burada \text{EBOB}(m, n) = 1 olmalıdır.
Bu durumda:
1. x’in Alabileceği Değerler
m \cdot n bir pozitif tam sayı olduğundan, \frac{6}{x} ifadesi bir tamsayı olmalıdır. Bu da x, 6’nın bir böleni olmalıdır. Yani:
2. Her x için (A, B) İkililerini Bulma
Şimdi her x değeri için (m, n) ve dolayısıyla (A, B) sayılarının kaç farklı şekilde yazılabileceğini inceleyelim:
-
x = 1:
m \cdot n = 7 - \frac{6}{1} = 1Buradan yalnızca (m, n) = (1, 1) mümkündür.
(A, B) = (x \cdot m, x \cdot n) = (1, 1).
1 çözüm. -
x = 2:
m \cdot n = 7 - \frac{6}{2} = 4(m, n) çarpanları: (1, 4), (2, 2), (4, 1).
Buradan (A, B):- (2 \cdot 1, 2 \cdot 4) = (2, 8),
- (2 \cdot 2, 2 \cdot 2) = (4, 4),
- (2 \cdot 4, 2 \cdot 1) = (8, 2).
3 çözüm.
-
x = 3:
m \cdot n = 7 - \frac{6}{3} = 5(m, n) çarpanları: (1, 5), (5, 1).
Buradan (A, B):- (3 \cdot 1, 3 \cdot 5) = (3, 15),
- (3 \cdot 5, 3 \cdot 1) = (15, 3).
2 çözüm.
-
x = 6:
m \cdot n = 7 - \frac{6}{6} = 6(m, n) çarpanları: (1, 6), (2, 3), (3, 2), (6, 1).
Buradan (A, B):- (6 \cdot 1, 6 \cdot 6) = (6, 36),
- (6 \cdot 2, 6 \cdot 3) = (12, 18),
- (6 \cdot 3, 6 \cdot 2) = (18, 12),
- (6 \cdot 6, 6 \cdot 1) = (36, 6).
4 çözüm.
Toplam Çözüm Sayısı
Farklı (A, B) çiftlerinin sayısı:
Ancak, pozitif tam sayı koşulunu doğru hesap edemediysek tekrar gözden geçirilebilir. Doğru yanıt C) @
A ve B pozitif tam sayıları için 7·EBOB(A,B) − 6 = EKOK(A,B) eşitliğini sağlayan kaç (A,B) ikilisi vardır?
Cevap: Bu denklemi sağlayan toplam 9 farklı (A,B) ikilisi vardır.
Adım Adım Çözüm
-
EBOB ve EKOK Tanımı
- EBOB(A,B): A ile B’nin en büyük ortak böleni.
- EKOK(A,B): A ile B’nin en küçük ortak katı.
- Bilinen bir özdeşlik: A·B = EBOB(A,B) · EKOK(A,B).
-
Denklemin Dönüşümü
Denklemi, EBOB(A,B) = g ve A = g·x, B = g·y (burada gcd(x,y) = 1) şeklinde yazarak çözelim. Bu durumda:- EBOB(A,B) = g
- EKOK(A,B) = g·x·y (çünkü x ile y aralarında asal)
Denklemi yeniden yazalım:
7g − 6 = g·x·y
⇒ 7g = g·x·y + 6
⇒ g(7 − x·y) = 6
-
g(7 − x·y) = 6 Eşitliği
- g > 0 ve A, B pozitif tam sayı olduğu için 7 − x·y ifadesi pozitif veya negatif olabilir. Ancak çarpımın 6 çıkması için (7 − x·y) de 6’nın pozitif tam bölenlerinden biri olmak zorundadır (çünkü g de pozitif).
- Yani 7 − x·y > 0 demek x·y < 7. Dolayısıyla x·y ∈ {1,2,3,4,5,6}.
- 7 − x·y = d; d pozitif bir bölen olup d·g = 6. d ∈ {1,2,3,6} ve g de buna uygun bulunur.
-
x·y Değerlerini İnceleme
a) d = 1 ⇒ 7 − x·y = 1 ⇒ x·y = 6.- 6’nın aralarında asal çarpan çiftleri: (1,6), (2,3), (3,2), (6,1). Hepsi gcd(x,y) = 1 sağlıyor.
- d·g = 6 ⇒ g = 6. Her bir (x,y) çifti için (A,B) = (6x, 6y). 4 farklı çözüm.
b) d = 2 ⇒ 7 − x·y = 2 ⇒ x·y = 5.
- 5’in pozitif çarpanları (1,5) ve (5,1); ikisinde de gcd(x,y) = 1.
- d·g = 6 ⇒ g = 3. Her bir (x,y) çifti için (A,B) = (3x, 3y). 2 farklı çözüm.
c) d = 3 ⇒ 7 − x·y = 3 ⇒ x·y = 4.
- 4’ün aralarında asal çarpan çiftleri: (1,4), (4,1). (2,2) aralarında asal değil.
- d·g = 6 ⇒ g = 2. Her bir (x,y) çifti için (A,B) = (2x, 2y). 2 farklı çözüm.
d) d = 6 ⇒ 7 − x·y = 6 ⇒ x·y = 1.
- 1’in tek çarpan çifti (1,1). gcd(1,1)=1.
- d·g = 6 ⇒ g = 1. (A,B) = (1,1). 1 farklı çözüm.
Bu alt durumların hepsinin toplamı 4 + 2 + 2 + 1 = 9 olur.
Çözüm Tablosu
| d | 7 − x·y = d | x·y Değeri | (x,y) Çiftleri | g Değeri (d·g=6) | (A,B) = (g·x, g·y) | Çözüm Sayısı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 6 | (1,6), (6,1), (2,3), (3,2) | 6 | (6·x, 6·y) | 4 |
| 2 | 2 | 5 | (1,5), (5,1) | 3 | (3·1, 3·5), (3·5, 3·1) | 2 |
| 3 | 3 | 4 | (1,4), (4,1) | 2 | (2·1, 2·4), (2·4, 2·1) | 2 |
| 6 | 6 | 1 | (1,1) | 1 | (1·1, 1·1) | 1 |
| Toplam | — | — | — | — | — | 9 |
Görüldüğü gibi tüm olası durumlar tarandığında 9 farklı (A, B) ikilisi elde edilir.
Sonuç
Bu denklemi sağlayan (A,B) ikililerinin sayısı 9 olduğundan şıklar arasından doğru cevap A: 9’dur.
@username
