açık öğretim 1 dönem biyoloji 1 ünite 10 adet açık uçlu soru cevapları altta bir köşede yazsın 10 adet boşluk doldurma doğru yanlış 10 adet 50 adet test sorusu 2 ünite
AÖL Biyoloji 1 (1. ve 2. Ünite) Kapsamlı Soru Bankası
BÖLÜM 1: 1. ÜNİTE — YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ
I. 10 Adet Açık Uçlu Soru
- Canlıların hücresel yapıya sahip olması ne anlama gelir? Prokaryot ve ökaryot hücreyi birer örnek vererek ayırt ediniz.
- Canlılarda gerçekleşen anabolizma ve katabolizma kavramlarını tanımlayarak birer örnek veriniz.
- Homeostazi kavramını tanımlayınız ve vücuttan bir örnekle açıklayınız.
- İnorganik bileşiklerin canlılar için önemini belirten üç temel özelliği yazınız.
- Suyun kohezyon ve adezyon kuvvetleri arasındaki farkı açıklayınız.
- Karbonhidratların canlı vücudundaki temel işlevlerini yazıp monosakkaritlere üç örnek veriniz.
- Trigliserit (nötral yağ) sentezi denklemini yazınız ve yapısında kurulan bağ türünü belirtiniz.
- Proteinlerin yapısının yüksek sıcaklık, basınç veya pH değişimiyle bozulmasına ne ad verilir? Bu olayın proteinin işlevine etkisini yazınız.
- Enzimlerin çalışmasına etki eden faktörlerden dört tanesini yazınız.
- DNA ve RNA molekülleri arasındaki üç temel farkı yazınız.
Açık Uçlu Soruların Cevapları
- Canlıların en küçük yapısal ve işlevsel birimi hücredir. Çekirdek ve zarlı organeli olmayanlar prokaryot (örn: Bakteriler), çekirdek ve zarlı organeli olanlar ökaryottur (örn: Bitki ve hayvan hücreleri).
- Anabolizma: Yapım (özümleme) tepkimeleridir (örn: Fotosentez, protein sentezi). Katabolizma: Yıkım (yadımlama) tepkimeleridir (örn: Oksijenli solunum, sindirim).
- Değişen çevre koşullarına rağmen hücre veya vücut içi dengenin sabit tutulmasıdır. Örnek: Vücut sıcaklığı yükseldiğinde terleme yoluyla ısının düşürülmesi.
- Canlı vücudunda sentezlenemezler (dışarıdan hazır alınırlar), sindirilmeden hücre zarından geçerler, enerji vermezler (düzenleyici ve yapıcı-onarıcıdırlar).
- Kohezyon: Su moleküllerinin hidrojen bağlarıyla birbirini çekmesidir. Adezyon: Su moleküllerinin temas ettiği başka yüzeylere tutunmasıdır.
- Canlılarda öncelikli enerji kaynağı ve yapı maddesidir. Monosakkarit örnekleri: Glikoz, Fruktoz, Galaktoz (veya Riboz, Deoksiriboz).
- 1\text{ Gliserol} + 3\text{ Yağ Asidi} \rightarrow 1\text{ Trigliserit} + 3\text{ }H_2O. Kurulan bağ türü ester bağıdır.
- Denatürasyon denir. Üç boyutlu yapısı bozulduğu için protein biyolojik işlevini kaybeder.
- Sıcaklık, pH derecesi, substrat yüzeyi, enzim/substrat derişimi, su miktarı, inhibitör ve aktivatör maddeler.
- DNA çift zincirlidir, şekeri deoksiribozdur, özel bazı timindir. RNA tek zincirlidir, şekeri ribozdur, özel bazı urasildir.
II. 10 Adet Boşluk Doldurma Sorusu
- Canlıların nesillerini devam ettirebilmek için kendilerine benzer yeni bireyler meydana getirmesine __________ denir.
- Basit organik moleküllerin birleşirken su açığa çıkarmasıyla gerçekleşen yapım tepkimelerine __________ tepkimesi denir.
- Bitkilerde fotosentez sonucu üretilen fazla glikozun depo formu olan polisakkarit __________tir.
- Yağların yapı taşları arasında kurulan kimyasal bağa __________ bağı adı verilir.
- Enzimin etki ettiği maddeye __________ denir.
- Enzimlerin protein olan ana kısmına __________ adı verilir.
- İnsan vücudunda sentezlenemeyip besinlerle dışarıdan hazır alınması zorunlu olan amino asitlere __________ amino asitler denir.
- Nükleik asitlerin temel yapı birimlerine __________ adı verilir.
- DNA zincirinde Adenin bazının karşısına daima __________ bazı gelir.
- Hücrede doğrudan kullanılabilen temel enerji taşıyıcı molekülün adı __________tir.
Boşluk Doldurma Cevap Anahtarı:
- Üreme | 2. Dehidrasyon | 3. Nişasta | 4. Ester | 5. Substrat | 6. Apoenzim | 7. Esansiyel (Temel) | 8. Nükleotit | 9. Timin | 10. ATP
III. 10 Adet Doğru (D) / Yanlış (Y) Sorusu
- ( ) Bütün canlılar metabolik atıklarını vücuttan uzaklaştırmak için böbrekleri ile boşaltım yapar.
- ( ) İnorganik bileşikler hücresel solunumda parçalanarak doğrudan ATP enerjisine dönüştürülemez.
- ( ) Selüloz, hayvan hücre zarının yapısına katılan bir depo polisakkaritidir.
- ( ) Doymamış yağ asitleri oda sıcaklığında genellikle sıvı haldedir ve çoğunlukla bitkisel kaynaklıdır.
- ( ) Proteinlerin farklı olmasının temel nedeni, yapılarındaki amino asitlerin bağlanma şeklinin farklı olmasıdır.
- ( ) Enzimler reaksiyonu başlatmaz; başlamış olan bir reaksiyonun aktivasyon enerjisini düşürerek hızlandırır.
- ( ) A, D, E ve K vitaminleri suda eriyen vitaminler grubundadır ve fazlası idrarla hemen atılır.
- ( ) Nükleotitlerin yapısında azotlu organik baz, 5 karbonlu şeker ve inorganik fosfat grubu bulunur.
- ( ) ATP molekülü hücreden hücreye transfer edilebilir ve hücre dışında depolanabilir.
- ( ) Mineraller enzimlerin yapısına kofaktör olarak katılarak düzenleyici rol üstlenir.
Doğru / Yanlış Cevap Anahtarı:
- Y (Tüm canlılar boşaltım yapar ancak tek hücreliler zarla, bitkiler yaprak dökümü/damlama ile yapar; böbrek sadece omurgalılardadır.)
- D
- Y (Selüloz bitkilerde hücre çeperinin yapısına katılan yapısal bir polisakkarittir.)
- D
- Y (Peptit bağı hepsinde aynıdır; farklılık amino asit sayısı, sırası ve çeşidinden kaynaklanır.)
- D
- Y (Bunlar yağda çözünür, karaciğerde depolanır; B ve C suda çözünür.)
- D
- Y (ATP hücre içinde sentezlenir, hücre içinde tüketilir; depolanmaz ve hücre dışına aktarılmaz.)
- D
BÖLÜM 2: 2. ÜNİTE — HÜCRE (50 ADET TEST SORUSU)
1. Aşağıdakilerden hangisi prokaryot ve ökaryot hücrelerin her ikisinde de ortak olarak bulunan bir yapıdır?
A) Çekirdek zarı
B) Ribozom
C) Mitokondri
D) Endoplazmik retikulum
2. Hücre zarının akıcı mozaik zar modeline göre zarda en çok bulunan molekül çifti aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fosfolipit - Protein
B) DNA - RNA
C) Kolesterol - Nişasta
D) Selüloz - Glikojen
3. Hücre zarına özgüllük kazandıran ve hücrelerin birbirini tanımasını sağlayan yapılar hangisidir?
A) Sadece fosfolipitler
B) Nükleik asitler
C) Glikoprotein ve glikolipitler
D) Nötral yağlar
4. Bitki hücre çeperinin temel yapı maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kitin
B) Peptidoglikan
C) Selüloz
D) Glikojen
5. Mantarların hücre çeperinde bulunan azotlu polisakkarit hangisidir?
A) Selüloz
B) Kitin
C) Nişasta
D) Glikoz
6. Ribozom organeliyle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Zarsız bir organeldir.
B) rRNA ve proteinden oluşur.
C) Tüm canlı hücrelerde bulunur.
D) Oksijenli solunumla ATP üretir.
7. Hücre içi madde taşınmasından sorumlu, çekirdek zarı ile hücre zarı arasında uzanan kanalcıklar sistemi hangisidir?
A) Golgi cisimciği
B) Lizozom
C) Endoplazmik retikulum
D) Peroksizom
8. Üzerinde ribozom bulunduran endoplazmik retikulum çeşidi hangisidir?
A) Granüllü ER
B) Granülsüz ER
C) Düz ER
D) Sarkoplazmik retikulum
9. Salgı maddelerinin üretilmesi, paketlenmesi ve hücre dışına gönderilmesinde görevli organel hangisidir?
A) Mitokondri
B) Golgi cisimciği
C) Kloroplast
D) Sentrozom
10. İçerdiği hidrolitik (sindirim) enzimleriyle hücre içi sindirimi gerçekleştiren organel hangisidir?
A) Lizozom
B) Ribozom
C) Koful
D) Sentrozom
11. Lizozom zarının yırtılması sonucu enzimlerin hücreyi sindirmesi olayına ne ad verilir?
A) Fagositoz
B) Otoliz
C) Pinositoz
D) Plazmoliz
12. Çift zarlı olup oksijenli solunum ile ATP üreten organel hangisidir?
A) Kloroplast
B) Lizozom
C) Mitokondri
D) Golgi aygıtı
13. Mitokondrinin iç zarının yüzeyini genişletmek için oluşturduğu kıvrımlara ne ad verilir?
A) Krista
B) Matriks
C) Stroma
D) Tilakoit
14. Işık enerjisini kullanarak organik besin sentezleyen (fotosentez yapan) organel hangisidir?
A) Kromoplast
B) Kloroplast
C) Lökoplast
D) Mitokondri
15. Kloroplast organelinin içini dolduran sıvı kısma ne ad verilir?
A) Krista
B) Sitoplazma
C) Matriks
D) Stroma
16. Bitkilerde fotosentez yapmayan, kök ve yumru gibi organlarda nişasta, yağ ve protein depolayan renksiz plastit hangisidir?
A) Kloroplast
B) Kromoplast
C) Lökoplast
D) Amiloplast
17. Havuca turuncu rengini veren ve kromoplastlarda bulunan pigment hangisidir?
A) Ksantofil
B) Karoten
C) Likopen
D) Klorofil
18. Hücre bölünmesi sırasında iğ ipliklerini organize eden, hayvan hücrelerinde bulunan zarsız organel hangisidir?
A) Sentrozom
B) Ribozom
C) Lizozom
D) Koful
19. Tatlı sularda yaşayan paramesyum gibi tek hücreli ökaryotlarda fazla suyu dışarı atan organel hangisidir?
A) Besin kofulu
B) Kontraktil koful
C) Sindirim kofulu
D) Boşaltım kofulu
20. Hücre iskeleti elemanları arasında en ince olanı hangisidir?
A) Mikrotübül
B) Ara filament
C) Mikrofilament
D) Sentriyol
21. Çekirdek sıvısı içerisinde DNA ve proteinlerin bir araya gelmesiyle oluşan ağsı yapıya ne ad verilir?
A) Kromatin iplik
B) Sentromer
C) Çekirdekçik
D) Por
22. Çekirdeğin kısımlarından hangisinde ribozomal RNA (rRNA) sentezlenir ve ribozomun alt birimleri birleştirilir?
A) Çekirdek zarı
B) Çekirdekçik
C) Çekirdek plazması
D) Kromozom
23. Maddelerin derişim farkına bağlı olarak çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru enerji harcanmadan geçişine ne denir?
A) Aktif taşıma
B) Difüzyon
C) Endositoz
D) Ekzositoz
24. Gazların (O_2, CO_2) hücre zarından geçişi sadece hangi yolla gerçekleşir?
A) Basit difüzyon
B) Kolaylaştırılmış difüzyon
C) Aktif taşıma
D) Pinositoz
25. Glikoz, fruktoz ve amino asit gibi suda çözünen maddelerin zardaki taşıyıcı proteinler yardımıyla çoktan aza geçişi hangisidir?
A) Basit difüzyon
B) Kolaylaştırılmış difüzyon
C) Ekzositoz
D) Aktif taşıma
26. Suyun yarı geçirgen bir zardan çok olduğu ortamdan az olduğu ortama doğru geçişine ne ad verilir?
A) Diyaliz
B) Plazmoliz
C) Osmoz
D) Turgor
27. Bir hücre kendisinden daha yoğun (hipertonik) bir ortama konulduğunda su kaybederek büzülmesine ne ad verilir?
A) Deplazmoliz
B) Plazmoliz
C) Turgor
D) Hemoliz
28. Büzülmüş bir hücrenin saf suya konulduğunda tekrar su alarak eski haline dönmesine ne denir?
A) Plazmoliz
B) Deplazmoliz
C) Hemoliz
D) Sinerez
29. Saf suya konulan bir hayvan hücresinin aşırı su alarak patlamasına ne ad verilir?
A) Hemoliz
B) Plazmoliz
C) Turgor
D) Pinositoz
30. Bitki hücrelerinin turgor durumunda patlamasını engelleyen temel yapı hangisidir?
A) Hücre zarı
B) Koful zarı
C) Hücre çeperi
D) Çekirdek
31. Maddelerin az yoğun ortamdan çok yoğun ortama doğru ATP harcanarak ve taşıyıcı proteinler yardımıyla taşınmasına ne denir?
A) Kolaylaştırılmış difüzyon
B) Aktif taşıma
C) Osmoz
D) Fagositoz
32. Hücre zarından geçemeyecek büyüklükteki katı maddelerin yalancı ayaklarla hücre içine alınmasına ne denir?
A) Pinositoz
B) Fagositoz
C) Ekzositoz
D) Aktif taşıma
33. Sıvı ve büyük moleküllerin pinositik cep oluşturularak hücre içine alınması yöntemi hangisidir?
A) Pinositoz
B) Fagositoz
C) Kolaylaştırılmış difüzyon
D) Ekzositoz
34. Hücre içinde üretilen büyük polimer moleküllerin (örneğin sindirim enzimlerinin) koful oluşturularak hücre dışına atılmasına ne ad verilir?
A) Fagositoz
B) Pinositoz
C) Ekzositoz
D) Aktif taşıma
35. Aşağıdaki taşıma şekillerinden hangisinde ATP harcanmaz?
A) Fagositoz
B) Aktif taşıma
C) Osmoz
D) Ekzositoz
36. Bitki hücrelerinde çeper varlığı nedeniyle aşağıdaki taşıma olaylarından hangisi gerçekleşemez?
A) Difüzyon
B) Aktif taşıma
C) Osmoz
D) Endositoz
37. Hücre zarı ve hücre çeperi arasındaki mesafenin artması, hücrenin hangi ortama konulduğunu gösterir?
A) Hipotonik
B) Hipertonik
C) İzotonik
D) Saf su
38. Aşağıdakilerden hangisi hücre teorisinin temel ilkelerinden biri değildir?
A) Bütün canlılar bir ya da birden fazla hücreden oluşur.
B) Hücreler kendinden önceki hücrelerin bölünmesiyle ürer.
C) Tüm canlı hücrelerin kalıtım materyali bir çekirdek zarıyla çevrilidir.
D) Canlıların kalıtım maddesi hücre içerisinde bulunur.
39. Hem DNA hem de RNA içeren organel çifti aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mitokondri - Kloroplast
B) Ribozom - Sentrozom
C) Lizozom - Golgi
D) Koful - Endoplazmik retikulum
40. Gelişmiş bitki hücrelerinde bulunmayıp hayvan hücrelerinde bulunan organel hangisidir?
A) Mitokondri
B) Sentrozom
C) Ribozom
D) Kloroplast
41. Bitki hücresinde fotosentez sonucu osmotik basınç ve turgor basıncı nasıl değişir?
A) Osmotik basınç artar, Turgor basıncı azalır
B) Osmotik basınç azalır, Turgor basıncı artar
C) Her ikisi de artar
D) Her ikisi de azalır
42. Hücre zarından maddelerin geçiş kolaylığı ile ilgili hangisi doğrudur?
A) Negatif iyonlar, nötr atomlara göre daha kolay geçer.
B) Yağda çözünen maddeler (A, D, E, K), suda çözünenlere göre daha kolay geçer.
C) Büyük moleküller, küçük moleküllere göre daha kolay geçer.
D) Yüklü iyonlar, yüksüz atomlara göre daha kolay geçer.
43. Karaciğerde zehirli hidrojen peroksiti (H_2O_2) katalaz enzimiyle parçalayan organel hangisidir?
A) Peroksizom
B) Lizozom
C) Golgi
D) Ribozom
44. Hücre bölünmesinde görev alan kromatinlerin kısalıp kalınlaşarak oluşturduğu yapılara ne ad verilir?
A) Sentrozom
B) Kromozom
C) Ribozom
D) Kinetokor
45. Olgun insan alyuvar hücrelerinde çekirdek ve zarlı organellerin bulunmamasının biyolojik amacı nedir?
A) Hücre bölünmesini hızlandırmak
B) Daha fazla oksijen gazı (O_2) taşıyabilmek
C) Fagositoz yapabilmek
D) Boyutlarını küçültmek
46. Hücre zarından madde taşınması sırasında taşıyıcı proteinlerin kullanıldığı ve enerjinin harcanmadığı yöntem hangisidir?
A) Basit difüzyon
B) Kolaylaştırılmış difüzyon
C) Aktif taşıma
D) Pinositoz
47. Hücre içindeki su moleküllerinin hücre zarına ve çeperine yaptığı itici basınca ne ad verilir?
A) Osmotik basınç
B) Emme kuvveti
C) Turgor basıncı
D) Çözünürlük basıncı
48. Aşağıdaki organellerden hangisi hücre içi kalsiyum minerali depolama ve lipid (yağ) sentezinde görev alır?
A) Granülsüz (Düz) ER
B) Granüllü ER
C) Lizozom
D) Çekirdekçik
49. Aşağıdaki hücre tiplerinden hangisinde aktif taşıma gerçekleşemez?
A) Amip
B) Bakteri hücresi
C) Bitki kök hücresi
D) Ölü hücre
50. Bir bitki hücresi hipotonik (az yoğun) bir ortama bırakıldığında aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?
A) Hücre büzülür.
B) Hücre su alarak şişer ve turgor durumuna geçer.
C) Hücre patlar (hemoliz olur).
D) Koful hacmi küçülür.
2. ÜNİTE TEST SORULARI CEVAP ANAHTARI
| Soru | Yanıt | Soru | Yanıt | Soru | Yanıt | Soru | Yanıt | Soru | Yanıt |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | B | 11 | B | 21 | A | 31 | B | 41 | A |
| 2 | A | 12 | C | 22 | B | 32 | B | 42 | B |
| 3 | C | 13 | A | 23 | B | 33 | A | 43 | A |
| 4 | C | 14 | B | 24 | A | 34 | C | 44 | B |
| 5 | B | 15 | D | 25 | B | 35 | C | 45 | B |
| 6 | D | 16 | C | 26 | C | 36 | D | 46 | B |
| 7 | C | 17 | B | 27 | B | 37 | B | 47 | C |
| 8 | A | 18 | A | 28 | B | 38 | C | 48 | A |
| 9 | B | 19 | B | 29 | A | 39 | A | 49 | D |
| 10 | A | 20 | C | 30 | C | 40 | B | 50 | B |