Açık hava basıncının P_{o} olduğu bir ortamda, şekildeki sistem dengededir.
Buna göre, P_{o} kaç cm-Hg dir?
A) 72
B) 76
C) 80
D) 90
E) 100
Manometrelerde Sıvı Basınç Dengesi ve Açık Hava Basıncı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Birbiriyle bağlantılı U borulu manometre sistemlerinde, aynı cins sıvının en alt seviyedeki ayırma çizgisi hizasında toplam basınçlar birbirine eşittir (P_{\text{sol}} = P_{\text{sağ}}). Sıvı yüksekliği basıncı h cinsinden P = h_{\text{sıvı}} olarak ifade edilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Sağ Koldaki Manometreden X Gazının Basıncını Bulma
Sağdaki manometrenin ucu kapalıdır ve üst kısmında boşluk bulunmaktadır (boşluğun basıncı 0 kabul edilir). X gazının cıva yüzeyine yaptığı basınç, sağ kolda yükselen 88\text{ cm}'lik cıva sütununu dengeler:
Adım 2 — Sol Koldaki Manometreden Açık Hava Basıncını (P_0) Hesaplama
Gazlar kapalı kapların her noktasına aynı basıncı uygular; bu nedenle sol koldaki cıva yüzeyine etki eden gaz basıncı da P_X = 88\text{ cm-Hg}'dir. Cıvanın alt hizasından çizilen referans çizgisine göre:
- Sağ kolda sadece X gazının basıncı vardır (P_X).
- Sol kolda ise 12\text{ cm} yüksekliğindeki cıva sütunu ile açık hava basıncı (P_0) birlikte etki etmektedir.
Basınç dengesi kurulduğunda:
CEVAP: B) 76 (P_0 = 76\text{ cm-Hg})
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: U borularında cıva seviyesi hangi kolda daha aşağıda ise o koldaki toplam basınç daha büyüktür. Sol kolda cıva X gazı tarafında daha aşağıda olduğu için P_X > P_0 olmalıdır; bu kontrol hatalı toplama/çıkarma yapmanızı engeller.
