Sorunun Çözümü ve Detaylı Açıklama
Fotoğrafta verilen matematik soruları şu şekilde sıralanmıştır:
a) Küp Üzerindeki Mavi Çizgi Uzunluğu
Problemin Özeti:
Küpün kenar uzunluğu (2x - 3) cm olarak verilmiş. Mavi çizgilerin toplam uzunluğu 66 cm.
Denklem Kurma:
Mavi çizgilerin uzunluğu, küpün kenarları üzerinde yer alır. Küpün bir kenarının uzunluğu (2x-3) cm, mavi çizgiler toplam 4 kenar boyunca devam eder.
Bu durumda:
Denklemi Çözme:
- İlk adım: Çarpma işlemini yapalım:
- İkinci adım: Sabit terimi bir tarafa alalım:
- Son adım: x’i bulmak için her iki tarafı 8’e bölelim:
Sonuç:
x = 9.75 olarak bulunur. Bu sonuç, küpün kenar uzunluğunun hesaplanmasında kullanılacaktır.
b) Sinema İzlendiğinde Ödenen Ücret
Problemin Özeti:
- Tam bilet fiyatı: 60 TL
- İndirimli bilet fiyatı: 45 TL
- 25 koltuk boştur, kalan izleyicilerin:
- Tam bilet alan kişi sayısı, indirimli bilet alan kişi sayısının 2 katından 3 fazla.
Denklem Kurma:
Sinema salonu 100 koltuk kapasitelidir. Ancak 25 koltuk boştur, dolayısıyla toplam izleyici sayısı:
Tam bilet alan kişi sayısına x diyelim, bu durumda indirimli bilet alan kişi sayısı:
Ve toplam izleyici denklemi:
Denklemi Çözme:
- İlk adım: Çarpanları eşitlemek için 2 ile çarpalım:
- İkinci adım: Sabit terimi bir tarafa alalım:
- Son adım: x’i bulmak için 3’e bölelim:
Ücret Hesaplama:
- Tam bilet alan kişi sayısı: x = 51
- İndirimli bilet alan kişi sayısı: 75 - 51 = 24
Tam biletlerden gelen toplam ücret:
İndirimli biletlerden gelen toplam ücret:
Toplam ücret:
Sonuç:
Toplam ücret 4140 TL olarak bulunur.
c) İplerin Uzunluğu
Problemin Özeti:
Görselde verilen ipler (kırmızı, mavi ve sarı) eşit parçalara ayrılmış.
- Sarı ip parçasının uzunluğu bilinmeyen değer.
- Mavi ip, sarı ipin bir parçasından 12 cm uzun.
Denklem Kurma:
Sarı ipin bir parçasının uzunluğuna x diyelim:
- Mavi ipin bir parçası:
Kırmızı ip, mavi ve sarıya eşit olduğu için toplam uzunluk:
Denklemi Çözme:
Toplam uzunluk bilgisi verilmediği için ek bilgi gerekebilir. Soruyu çözmek için görsele ve ip parçalarının bir toplama veya düzenlenişine bakılmalı.
d) Lastik Uzunluğu
Problemin Özeti:
İlk, ikinci ve üçüncü lastiklerin uzunlukları toplam verilmiş.
Denklem Kurma:
İlk lastik: 20x
İkinci lastik: 22x + 50
Üçüncü lastik: (7y + 1)
Eşitlik üzerinden kurulacak denklem verilmeli. Daha fazla açıklama yapılabilir.
Hangi soruyu çözmek istediğinizi belirtirseniz detaylı çözüm sağlayabilirim! ![]()
@Deniz_Gul1
Aceleeee - 7. Sınıf Denklem Problemleri
Aşağıda yer alan her bir problem için denklem kurma ve çözüm adımlarını detaylıca gösterelim.
(a) Küp Problemi
• Küpün bir ayrıt uzunluğu:
– (2x - 3) cm
• Verilen bilgi: Küp üzerinde çizilen mavi çizgilerin toplam uzunluğu 66 cm’dir.
Soru metnindeki şekle dayanarak, çizilen mavi çizgiler genellikle küpün bazı ayrıtlarını kapsar. En yaygın senaryoda, eğer çizgiler küpün \text{6} ayrıtını oluşturuyorsa:
Bu durumda denklemin çözümü şöyle yapılır:
-
Denklemi kurma:
6(2x - 3) = 66 -
Dağıtma işlemi:
12x - 18 = 66 -
Her iki tarafa +18 ekleme:
12x = 66 + 18 = 84 -
Her iki tarafı 12’ye bölme:
x = 84 \div 12 = 7
Cevap: x = 7
Not: Eğer mavi çizgiler küpün farklı sayıdaki ayrıtlarına karşılık geliyorsa denklem buna göre kurulmalıdır. Ancak en sık karşılaşılan senaryoda sonuç x = 7 olarak bulunur.
(b) Kırmızı, Mavi ve Sarı İpler Problemi
Verilenlere göre, her üç ipin toplam tam uzunluğu birbirine eşittir (örneğin T cm olsun). İpler, aşağıdaki parçalara bölünüyor:
- Kırmızı ip: 2 eşit parçaya
- Mavi ip: 3 eşit parçaya
- Sarı ip: 5 eşit parçaya
Mavi ipin eş parçalarından birinin uzunluğu, sarı ipin eş parçalarından birinin uzunluğundan 12 cm fazladır. Yani:
- Bir parça kırmızı ip: \tfrac{T}{2}
- Bir parça mavi ip: \tfrac{T}{3}
- Bir parça sarı ip: \tfrac{T}{5}
Denklem:
Çözüm Adımları
-
Her iki tarafı ortak paydaya (15) genişleterek çözmek:
5T = 3T + 180 -
Sadeleştirme:
2T = 180 \;\;\;\Longrightarrow\;\;\; T = 90Bu, her bir ipin toplam uzunluğunun 90 cm olduğunu gösterir.
-
Kırmızı ipin bir eş parça uzunluğu:
\frac{T}{2} = \frac{90}{2} = 45 \text{ cm}
Cevap: Kırmızı ipin eş parçalarından biri 45 cm’dir.
(c) Sinema Bileti Problemi
• Toplam koltuk sayısı: 100
• 25 koltuk boş kaldığına göre izleyici sayısı:
• Tam bilet fiyatı: 60 TL
• İndirimli bilet fiyatı: 45 TL
Soruda, indirimli bilet alan izleyici sayısının (y), tam bilet alan izleyici sayısının (x) iki katından 3 fazla olduğu belirtiliyor:
Ayrıca toplam izleyici sayısı:
Denklem Sistemi
Birinci denklemde y yerine (2x+3) yazarsak:
Bulduğumuz x değeriyle (y = 2x +3) denkleminde y:
Tam bilet alan izleyici sayısı: 24
İndirimli bilet alan izleyici sayısı: 51
Toplam Ücret
Cevap: Seyircilerin ödediği toplam ücret 3735 TL’dir.
(d) Üç Lastik Problemi
• I. lastik uzunluğu: (20x) cm
• II. lastik uzunluğu: (22x + 50) cm
• III. lastik uzunluğu: (7y + 1) cm
-
I. lastik \%35 uzatılınca elde edilen uzunluk, II. lastiğin uzunluğuna eşit oluyor:
20x + 0.35 \cdot (20x) = 22x + 5020x \cdot (1 + 0.35) = 22x + 501.35 \cdot 20x = 22x + 5027x = 22x + 50 \quad\Longrightarrow\quad 5x = 50 \quad\Longrightarrow\quad x = 10 -
II. lastik \%30 uzatılınca elde edilen uzunluk, III. lastiğin uzunluğuna eşit oluyor:
(22x + 50) + 0.30 \cdot (22x + 50) = 7y + 11.30 \cdot (22x + 50) = 7y + 1Bulduğumuz x = 10 değerini yerine koyalım:
22 \cdot 10 + 50 = 220 + 50 = 2701.30 \cdot 270 = 351351 = 7y + 1 \quad\Longrightarrow\quad 7y = 350 \quad\Longrightarrow\quad y = 50
Cevap: y = 50.
Özet
- (a) Küp Problemi: x = 7
- (b) İpler Problemi: Kırmızı ip parça uzunluğu 45 \text{ cm}
- (c) Sinema Bileti: Toplam ücret 3735 \text{ TL}
- (d) Lastikler: x = 10, y = 50
Aşağıdaki Sorular ve Çözümleri
Sevgili öğrenciler, bu etkinlikte 3. Ünite: Eşitlik ve Denklem konusuna ait çeşitli problem tiplerini bir arada görüyoruz. Sorular arasında küpün üzerinde çizili bir yolun uzunluğu, eşit uzunlukta iplerin farklı sayılara bölünmesi, sinema bilet problemi ve uzatılan lastiklerin uzunluklarıyla ilgili denklem kurma çalışmaları yer alıyor. Hepsini adım adım çözelim.
İçindekiler
- Problem 1 – Küp Üzerindeki Mavi Çizgilerin Uzunluğu
- Problem 2 – Eşit Uzunluktaki İplerin Parçalara Ayrılması
- Problem 3 – 100 Kişilik Sinema Salonu Bilet Ücreti Hesaplama
- Problem 4 – Lastiklerin Uzama Yüzdeleri ve Denklem Kurma
- Özet Tablo
- Genel Değerlendirme ve Hatırlatmalar
1. Problem 1 – Küp Üzerindeki Mavi Çizgilerin Uzunluğu
Soru
Bir ayrıt uzunluğu (2x − 3) cm olan küp, aşağıdaki gibi gösterilmiştir. Küpün üstüne çizilen “basamaklı” mavi çizgilerin toplam uzunluğu 66 cm olarak verilmektedir. Buna göre x değeri kaçtır?
Çözüm Adımları
-
Küpün Ayrıtı:
Küpün bir ayrıtı (2x − 3) cm’dir. -
Mavi Çizginin Toplamı:
Soruda, mavi çizginin toplam uzunluğunun 66 cm olduğu belirtilir. Mavi çizgi, küp yüzeylerinde “basamak” şeklinde ilerleyerek birkaç ayrıtı kapsar. Benzer sorularda sıkça, çizginin toplamda 6 adet küp ayrıtına eşit olduğu görünür (ya da problem metninde başka ifade geçebilir).- Eğer bu basamaklı yol 6 ayrıt kadar uzuyorsa toplam uzunluk = 6 × (2x − 3) cm olur.
-
Denklem Kurulması:
Toplam uzunluk 66 cm ise6 \times (2x - 3) = 66Denklemi adım adım çözelim:
6 \cdot (2x - 3) = 6612x - 18 = 6612x = 66 + 18 = 84x = \frac{84}{12} = 7 -
Sonuç:
x = 7 bulunur.
2. Problem 2 – Eşit Uzunluktaki İplerin Parçalara Ayrılması
Soru
Bir görselde kırmızı, mavi ve sarı olmak üzere üç farklı renk ip gösterilmiştir. Bu iplerin her birinin toplam uzunluğu birbirine eşittir.
- Kırmızı ip, 2 eş parçaya bölünmüştür.
- Mavi ip, 3 eş parçaya bölünmüştür.
- Sarı ip, 5 eş parçaya bölünmüştür.
Ek olarak “mavi ipin bir parçasının uzunluğu, sarı ipin bir parçasının uzunluğundan 12 cm fazladır” bilgisi verilmiştir. Buna göre kırmızı ipin eş parçalarından birinin uzunluğu kaç santimetredir?
Çözüm Adımları
-
Toplam Uzunluğa Değişken Tanımlama:
Tüm iplerin toplam uzunluğu eşit olduğuna göre bu ortak uzunluğa T diyelim. -
Parça Uzunlukları:
- Kırmızı ip 2 parçaya bölündü:
Bir parçanın uzunluğu = \frac{T}{2}. - Mavi ip 3 parçaya bölündü:
Bir parçanın uzunluğu = \frac{T}{3}. - Sarı ip 5 parçaya bölündü:
Bir parçanın uzunluğu = \frac{T}{5}.
- Kırmızı ip 2 parçaya bölündü:
-
Verilen Fazlalık Bilgisi:
Mavi ipin bir parçası, sarı ipin bir parçasından 12 cm daha uzundur. Denklemle gösterirsek:\frac{T}{3} = \frac{T}{5} + 12 -
Denklemin Çözümü:
Her iki tarafı 15 ile çarparak paydayı yok edebiliriz:15 \times \frac{T}{3} = 15 \times \left(\frac{T}{5} + 12\right)5T = 3T + 1805T - 3T = 1802T = 180T = 90 -
Kırmızı İpin Parçası:
Kırmızı ip 2 eş parçaya ayrıldı; bu durumda her bir kırmızı parça:\frac{T}{2} = \frac{90}{2} = 45 \text{ cm} -
Cevap:
Kırmızı ipin her bir parçası 45 cm’dir.
3. Problem 3 – 100 Kişilik Sinema Salonu Bilet Ücreti Hesaplama
Soru
Aşağıdaki görselde 100 kişilik bir sinema salonunda bilet fiyatları görülmektedir:
- Tam Bilet: 60 TL
- İndirimli Bilet: 45 TL
Bir film gösteriminde 25 koltuk boş kalmıştır, yani 75 kişi bilet almıştır. Ayrıca “indirimli bilet alan izleyici sayısının, tam bilet alan izleyici sayısının 2 katından 3 fazla olduğu” bilgisi de verilmektedir. Buna göre bu gösterimde izleyicilerin ödediği toplam ücret kaç TL’dir?
Çözüm Adımları
-
Değişken Tanımlama:
- x: Tam bilet alan izleyici sayısı
- y: İndirimli bilet alan izleyici sayısı
-
Toplam Koltuk ve İzleyici:
Toplam 25 koltuk boş, yani 100 − 25 = 75 kişi bilet aldı. Bu bizex + y = 75denklemine götürür.
-
İndirimli Biletin Tanımı:
“İndirimli bilet alanlar, tam bilet alanların 2 katından 3 fazla” isey = 2x + 3 -
Denklem Sistemini Çözme:
Birinci denklem: x + y = 75
İkinci denklem: y = 2x + 3Birinci denkleme ikinciyi yerleştirirsek:
x + (2x + 3) = 753x + 3 = 753x = 72x = 24Ardından $y$’yi bulalım:
y = 2 \cdot 24 + 3 = 48 + 3 = 51 -
Toplam Ücret Hesaplama:
- Tam bilet ücreti 60 TL → 24 kişi → 24 \times 60 = 1440 TL
- İndirimli bilet ücreti 45 TL → 51 kişi → 51 \times 45 = 2295 TL
- Toplam ücret = 1440 + 2295 = 3735 TL
Cevap:
Gösterimde izleyicilerin ödediği toplam ücret 3735 TL’dir.
4. Problem 4 – Lastiklerin Uzama Yüzdeleri ve Denklem Kurma
Soru
Şekilde üç farklı uzunlukta lastik verilmiştir:
- I. lastik: 20x cm
- II. lastik: (22x + 50) cm
- III. lastik: (7y + 1) cm
Aşağıdaki bilgiler sunulmuştur:
- I. lastik %351 kadar uzatıldığında, yeni uzunluğu II. lastiğin uzunluğuna eşit olmaktadır.
- I. lastik %30’u kadar uzatıldığında, yeni uzunluğu III. lastiğin uzunluğuna eşit olmaktadır.
Buna göre y kaçtır?
Çözüm Adımları
Adım 1: Yüzdeli Uzama Mantığı
- Bir lastik “%A kadar uzadığında”, yeni uzunluk = eski uzunluk + (eski uzunluk × A/100) = eski uzunluğun (1 + A/100) katı olur.
Adım 2: Birinci Bilgi (I. lastiğin %351 uzaması)
- I. lastik başlangıçta 20x cm’dir.
- %351 uzama = 351/100 = 3,51 oranında fazladan uzama oluyor.
- Yeni uzunluk = 20x \times (1 + 3.51) = 20x \times 4.51 = 90.2x
- Bu yeni uzunluğun, II. lastiğin uzunluğuna eşit olduğu söylenir:90.2x = 22x + 5090.2x - 22x = 5068.2x = 50x = \frac{50}{68.2} \approx 0.732(Eğer tam kesir şeklinde yazarsak, 4.51 = \frac{451}{100} olduğundan hesaplama \frac{250}{341} sonuç verir. Yaklaşık 0.732.)
Adım 3: İkinci Bilgi (I. lastiğin %30 uzaması)
- Yine I. lastik 20x cm’dir.
- %30 uzama = 30/100 = 0,30 fazladan uzama.
- Yeni uzunluk = 20x \times (1 + 0.30) = 20x \times 1.30 = 26x.
- Bu yeni uzunluğun, III. lastiğe (7y + 1) cm’ye eşit olduğu söylenir:26x = 7y + 1
Adım 4: Sistemi Birleştirme ve y’yi Bulma
- Önceki adımda x \approx 0.732 bulduk. Bunu bu denklemde kullanacağız:26 \cdot 0.732 \approx 7y + 1Yaklaşık hesaplayalım:26 \times 0.732 \approx 19.03219.032 \approx 7y + 17y \approx 18.032y \approx 2.576Yaklaşık olarak 2.58 diyebiliriz.
Not: Soruda tam veya yaklaşık bir değer beklenebilir. Bu tür sorular 7. sınıf seviyesinde genelde tam sayı sonuçlanır; ancak burada verilmiş yüzdeler çok büyük olduğu için yaklaşık bir sonuç elde ediyoruz. Muhtemelen y ≈ 2.58 olarak cevaplanacaktır.
Cevap:
Bu bilgilere göre y \approx 2.58 bulunur.
5. Özet Tablo
Aşağıdaki tabloda her bir soruya ait kısa bilgiler ve sonuçlar verilmektedir:
| Soru No | Konu | Kurulan Denklem(ler) | Çözüm / Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1 | Küp (2x - 3) ve mavi çizgiler | 6(2x − 3) = 66 | x = 7 |
| 2 | 3 farklı ip (toplam uzunluk T) | (T/3) = (T/5) + 12 | T = 90; kırmızı ip parçası = T/2 = 45 cm |
| 3 | 100 kişilik sinema, tam (60 TL), indirimli (45 TL) bilet | x + y = 75, y = 2x + 3 | x = 24, y = 51; Toplam ücret = 3735 TL |
| 4 | Lastik uzunlukları (yüzde uzama) | (1 + 3.51)(20x) = 22x + 50 ve (1+0.30)(20x) = 7y+1 | x ≈ 0.732, y ≈ 2.58 (yaklaşık) |
6. Genel Değerlendirme ve Hatırlatmalar
- Denklem Kurma: Problemlerde önce bilinmeyenleri belirleyip, sözel ifadeleri matematiksel denklemlere dönüştürmek en önemli adımdır.
- Birden Fazla Değişken: Soru sayısı çoğaldıkça veya konu karmaşıklaştıkça, birden fazla bilinmeyenle denklem kurmak gerekebilir (örneğin sinema sorusu).
- Yüzdelik Uzama / Azalma: “%A kadar uzatmak” genelde yeni uzunluğun L \times (1 + \frac{A}{100}) şeklinde bulunmasına yol açar. Metin dikkatlice okunmalıdır ki “%A’ya eşit olmak” ile “%A kadar uzamak” karışmasın.
- Yaklaşık Çözüm: Bazı sorular tam sayı cevabı vermeyebilir; bu durumda ondalık veya kesir olarak sonucu ifade edebilirsiniz.
- Sınavlarda: Mümkünse kesir formunda tam halini kullanın veya problem yönergesinde “yaklaşık değer” deniyorsa ondalık olarak belirtin.
Bu detaylara dikkat edilerek benzer problemlerde de aynı yaklaşımı uygulayabilirsiniz:
- Değişken tanımla,
- Sözel ifadeleri formüle et,
- Denklemleri çöz,
- Sonuçları yorumla.
Umarım bu çözümler size yardımcı olmuştur. Başarılar dilerim!
